Een menu uit een extern bestand invoegen met behulp van SSI (Server Side Includes). Handig als eenzelfde menu op meerdere pagina's voorkomt, want je hoeft het dan maar op één plaats te veranderen.
(Omschrijving menu zie pdf die in de download is bijgesloten in 087-files-zonder-ssi-dl.)
Alles op deze site kan vrij worden gebruikt. Je gebruikt het wel op eigen risico: als er ergens fouten in zitten, ben ik daar niet verantwoordelijk voor en ook niet voor eventueel daardoor aangerichte schade in welke vorm dan ook. Een link naar http://www.css-voorbeelden.nl is niet verplicht, maar wordt wel gewaardeerd.
Dit invoegen van een menu kan op een soortgelijke manier worden gedaan met PHP, maar daar ga ik op deze site niet verder op in.
Omdat het in dit voorbeeld niet om de css gaat, maar alleen om het invoegen, wordt hier alleen het invoegen uitgelegd. Maar het eindresultaat van de samengestelde pagina is exact hetzelfde als van het Simpele dropdownmenu, twee niveaus diep. Daarom heb ik in de map 087-files-zonder-ssi-dl dit menu en de daarbij horende uitleg bijgesloten. Deze is ook volledig geldig voor de code die hier wordt gebruikt. Ook dingen als wel of niet :active gebruiken worden daar besproken.
(Opmerkingen menu zie pdf die in de download is bijgesloten in 087-files-zonder-ssi-dl.)
Het op deze manier invoegen van 'n menu heeft geen enkele invloed op resultaten in zoekmachines of op toegankelijkheid. Omdat het invoegen al op de server gebeurt, wordt er een volledig normale pagina gedownload. Als je in de broncode van het voorbeeld kijkt (online, in het gedownloade voorbeeld werkt het niet, zie hier gelijk onder), zul je niets bijzonders zien. Het is 'n doodnormale pagina.
Als je wilt testen of dit werkt, kan dat alleen op 'n server. Alleen 'n server ondersteunt SSI, 'n gewone thuiscomputer niet. Je moet dus online testen of 'n server op je computer installeren.
Links in deze uitleg, vooral links naar andere sites, kunnen verouderd zijn. Op de pagina met links vind je steeds de meest recente links.
Alles op deze site is gemaakt op een systeem met Linux. Daarbij is vooral gebruik gemaakt van Quanta Plus, GIMP en Firefox met extensies. De pdf-bestanden zijn gemaakt met OpenOffice.
Iets gevonden waar je wat aan hebt? Mooi. Als je je waardering wilt uiten, maak dan een donatie over aan War Child Nederland, een organisatie die kinderen uit oorlogsgebieden helpt hun trauma's te verwerken. Of - nog beter - wordt donateur:
(Achterliggend idee menu zie pdf die in de download is bijgesloten in 087-files-zonder-ssi-dl.)
Als een menu regelmatig terugkomt, kan het vervelend worden als er een wijziging in moet komen. Je moet dan op tig plaatsen het menu aanpassen. Als je 2343 pagina's hebt, kun je misschien ook wel iets leukers bedenken dan hetzelfde menu 2343 keer erin stoppen. (Om dan aan het eind te ontdekken dat er 'n typefout in zit, valse grinnik.)
Vaak wordt gekozen voor frames om dit op te lossen. Het te herhalen deel, bijvoorbeeld een menu, wordt dan vanuit een apart bestand in een frame gestopt, zodat het bij een verandering maar op één plaats hoeft te worden veranderd.
Frames hebben echter heel erg veel nadelen. Deze zijn hier netjes op een rijtje gezet: Webrichtlijnen overheid. iframes hebben voor een deel dezelfde nadelen. In html 5 mogen frames helemaal niet meer worden gebruikt, iframes nog wel.
Een goede oplossing is het gebruik van Server Side Includes (SSI) of PHP. (Met PHP houd ik me op deze site verder niet bezig, op de pagina met links vind je tig sites daarover. Alles wat ik hier zeg over SSI, geldt echter ook voor PHP, maar de code daarvoor is anders.)
Op de plaats waar het menu moet worden ingevoegd, zet je 'n speciale opdracht voor de server: <!--#include file="tekst-087-invoeg-dl.txt" -->
Dit wordt dan door de server vervangen door het bestand wat achter file= staat. Van de hele regel tussen <!-- en --> vind je helemaal niets meer terug, die wordt vervangen door de letterlijke inhoud van het in te voegen bestand.
Het bovenstaande werkt alleen maar als het in te voegen bestand in dezelfde directory of een subdirectory van het hoofdbestand staat. Als het in te voegen bestand op 'n andere plaats staat, moet je het vervangen door:
<!--#include virtual="../../andere-dir/nog-andere-dir/dat-was-ver-weg.txt" -->
Tussen de aanhalingstekens zet je het pad naar het in te voegen bestand en de naam van dat bestand.
Omdat de server alles doet, komt er uiteindelijk dus een doodnormale pagina in de browser terecht. De css voor het in te voegen bestand is precies hetzelfde als die van het hoofdbestand.
In het voorbeeld kun je zien dat in tekst-087-invoeg-dl.txt een compleet uitklapmenu staat. De bijbehorende css staat gewoon bovenin het hoofdbestand. Een link naar 'n extern css-bestand in het hoofdbestand is ook geldig voor het ingevoegde bestand: het gedraagt zich volledig als één bestand.
Als een afbeelding (of wat dan ook) wordt gedownload door een browser, wordt deze - tenzij de gebruiker dit heeft uitgezet of de site dit expliciet verbiedt - opgeslagen in de cache van de browser. Als bijvoorbeeld de afbeelding dan nog 'ns nodig is, hoeft deze niet opnieuw te worden gedownload, maar kan uit de cache worden gehaald. Sneller en spaart bandbreedte uit. Ook dit soort dingen werkt precies hetzelfde als zonder SSI. Kortom: op alle punten is een pagina waar SSI wordt gebruikt voor de browser, zoekmachines, enz. volledig hetzelfde als een pagina zonder SSI.
In plaats van de extensie .html moet een pagina waar SSI in wordt gebruikt de extensie .shtml krijgen, zodat de server weet dat hij hierop moet letten.
Het in te voegen bestand moet 'n gewoon tekst-bestand zijn, dus eindigen op .txt. In dat bestand mogen gewoon tags zoals <p> worden gebruikt of 'n inline-style of wat dan ook. (Inline-styles kun je overigens beter helemaal niet gebruiken.) Het in te voegen bestand wordt als het ware gekopieerd en letterlijk in het hoofdbestand gezet.
(Sterker nog: in dit geval héb ik het in te voegen bestand letterlijk gekopieerd uit een al bestaand menu.)
Je moet het in te voegen bestand maken in 'n simpele tekstverwerker en opslaan als platte tekst, of hoe 't ook heet in jouw tekstverwerker. Als je het als word-document of zoiets opslaat, zit het vol verborgen opmaakcodes en barst de server in tranen uit en jij ook.
(De code voor het menu wordt uitgelegd in de pdf die in de download is bijgesloten in 087-files-zonder-ssi-dl. Hier beperk ik me tot de code voor het invoegen en wat algemene dingen als doctype.)
De code die te maken heeft met de basis van dit voorbeeld is rood gekleurd. Alle voor dit voorbeeld niet-essentiële code is bruin.
Deze uitleg hoort bij het voorbeeld dat in de download zit. Het voorbeeld uit de download verschilt iets van het voorbeeld hier op de site. In de download ontbreken bijvoorbeeld de witte vlakken met de links. Ook in de kopregels zit vaak wat verschil. Daarnaast kunnen er nog andere (meestal kleine) verschillen zijn.
Als je deze uitleg leest naast de broncode van het voorbeeld op de site, kan het dus bijvoorbeeld zijn dat 'n h1 uit de css bij 'n <h2> uit de html hoort. Maar het gaat niet om hele grote, fundamentele afwijkingen.
Als je dit lastig vindt, downloadt dan de hele handel (ga terug naar het voorbeeld en kies daar voor downloaden). In de download zit 'n voorbeeld dat wel naadloos aansluit op de uitleg in de download.
<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="nl" lang="nl">
Een document moet met een doctype beginnen om weergaveverschillen tussen browsers te voorkomen. Zonder doctype is de kans op verschillende (en soms volkomen verkeerde) weergave tussen verschillende browsers heel erg groot.
Geldige doctypes vind je op www.w3.org/QA/2002/04/valid-dtd-list.html.
Gebruik het volledige doctype, inclusief de url, anders werkt het niet goed.
De toevoeging achter <html hierboven hoort bij het gekozen doctype.
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" />
Zorgt dat de browser letters met accenten en dergelijke goed kan weergeven. Als je als doctype html hebt gekozen, moet je niet eindigen op />, maar op > (dit geldt voor alles in de head wat eindigt op />).
utf-8 is de beste charset (tekenset), omdat deze alle talen van de wereld (en nog heel veel andere extra tekens) bestrijkt, maar toch niet meer ruimte inneemt voor de code dan nodig is. Als je utf-8 gebruikt, hoef je veel minder entiteiten (ä en dergelijke) te gebruiken, maar kun je bijvoorbeeld gewoon ä gebruiken.
Deze regel moet zo hoog mogelijk komen te staan, als eerste regel binnen de head, omdat hij anders door sommige browsers niet wordt gelezen.
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="../../css/naam-van-stylesheet.css" />
<!--Instellingen voor Internet Explorer -->
<!--[if IE]>
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="../../css/naam-van-ie-stylesheet.css">
<![endif]-->
Dit stukje code heeft in dit voorbeeldbestand geen enkel nut. Normaal genomen is het een verwijzing naar een extern stylesheet, waarin de style staat. In dit voorbeeld verwijst de href naar een niet bestaand bestand.
De bedoeling is dat je bovenstaande regels aanpast voor je eigen bestand. De hele style, die onder deze regels in de <head> staat, wordt dan in het externe bestand geplaatst waar de href naar verwijst. In dat bestand komt de style precies zo te staan zoals die nu in de <head> staat. Het bestand moet eindigen op .css.
Voordeel van een externe stylesheet is onder andere, dat deze geldig is voor alle pagina's waaraan deze is gelinkt. 'n Verandering in de lay-out hoef je dan maar op één enkele centrale plek te aan te brengen.
In die externe stylesheet zet je alles wat in dit voorbeeld tussen <style type="text/css"> en </style> staat (zonder deze begin- en eindregel).
De bovenste regel is voor de algemene stylesheet, geldig voor alle browsers. Dit is gewoon 'n link die naar 'n bestand elders verwijst, waar de css in staat. Op de plaats van "../../css/naam-van-stylesheet.css" moet je pad naar en naam van jouw stylesheet invullen.
Het eigenaardige stukje code daaronder heet een 'conditional comment' en wordt door alle browsers gezien als commentaar, omdat het tussen <!-- en --> staat. Maar Internet Explorer herkent het, door de extra toevoegingen, als speciaal voor Internet Explorer bedoeld en zal het dus uitvoeren. Het is veiliger dan een zogenaamde 'hack', waarbij vaak gebruik wordt gemaakt van 'n fout (bug) in de browser. Dit is opzettelijk aangebracht door Microsoft en zal dus blijven bestaan, terwijl 'n bug gerepareerd kan worden. Op deze manier kun je 'n stylesheet alleen voor Internet Explorer opnemen.
Dit stukje geldt voor alle versies van Internet Explorer, maar je kunt het ook per versie aangeven.
De link verwijst naar een aparte stylesheet voor Internet Explorer, waarin je css speciaal voor die browser zet. Op de plaats van "../../css-naam-van-ie-stylesheet.css" moet je pad naar en naam van je stylesheet voor Internet Explorer invullen.
De link naar het aparte stylesheet voor Internet Explorer moet ná de link naar het algemene stylesheet komen, omdat de opdrachten voor Internet Explorer dan over die uit het algemene stylesheet heen gaan.
<style type="text/css">
Voor de duidelijkheid staat de style hier in het bestand zelf, maar het is beter deze in een apart stylesheet te zetten, zoals hierboven beschreven. In die stylesheet komt alles wat tussen bovenstaande regel en </style> staat.
Technisch gezien is er geen enkel bezwaar om het in die stylesheet te zetten met dezelfde vreselijke lay-out als die ik in dit voorbeeld gebruik. Maar als je dat doet, garandeer ik je hele grote problemen omdat het volstrekt onoverzichtelijk is. Ik gebruik alleen deze lay-out omdat het anders veel te veel regels worden.
Voorbeeld van 'n goede lay-out in je css:
div#header-buiten
{
position: absolute;
right: 16px;
width: 100%;
height: 120px;
background: yellow;
}
div#header-binnen
{
margin-left: 16px;
height: 120px;
text-align: center;
}
<!--#include file="tekst-087-invoeg-dl.txt" -->
Dit is het commando dat voor het invoegen van het bestand zorgt. De browser krijgt dit helemaal niet te zien, omdat het wordt vervangen door het in te voegen bestand.
Het eigenlijke commando is include: voeg in. Daarachter volgt file=, en daarachter de bestandsnaam van het in te voegen bestand.
Het is belangrijk dat er geen spaties staan in het eerste deel: <!--#include.
Het in te voegen bestand moet in dezelfde directory staan als het hoofdbestand, of in een subdirectory daarvan. Als het ergens anders staat moet je file vervangen door virtual:
<!--#include virtual="../../../hiero/daaro.txt" -->
Tussen de aanhalingstekens moeten dan pad en bestandsnaam komen te staan.
<div id="menu">
<ul>
<li><a id="linkerknop" class="niveau-1" href="#" title="Dit is alleen een menu-ingang, geen link">Knop 1
Dit is maar 'n klein stukje uit het in te voegen bestand, omdat dat 'n aantal pagina's lang is.
Zoals je ziet, is dit een volkomen normaal stuk html. Maar dingen als body en head worden niet gebruikt, omdat deze html wordt ingevoegd in een bestaande pagina, die dat al heeft. Er wordt exact wat hier staat ingevoegd, niets meer en niets minder. Dus je zou deze html ook gewoon kunnen kopiëren en in het hoofdbestand kunnen plakken, in plaats van het include-commando. Dan zou het precies hetzelfde werken.
In de div staat id="menu", in de <a> id="linkerknop". Omdat het geheel als één normale pagina werkt, worden deze id's gewoon aangestuurd door de css in de head van het hoofdbestand.
Het invoegbestand moet een gewoon tekst-bestand zijn, ook wel 'platte tekst' genoemd. Zonder enige opmaakcode van 'n tekstverwerker of zo. Als je iets groot of klein of wat dan ook wilt hebben, gebruik je gewoon de normale html-codes, id's, classes, enz. De extensie moet .txt zijn.
Gebruik vooral geen FrontPage, Publisher of Word (alle drie van Microsoft). Deze programma's maken niet-standaard code die alleen goed te bekijken is in Internet Explorer. In alle andere browsers zie je grotendeels bagger, áls je al iets ziet.
Publisher en Word zijn niet bedoeld om websites mee te maken. FrontPage is zwaar verouderd en wordt niet meer onderhouden door Microsoft. Als je beslist 'n duur product (299 dollar) van Microsoft wilt gebruiken, neem dan Microsoft Expression Web 2. Andere uitvoeringen zijn nog veel duurder.
Je kunt natuurlijk ook het gratis programma Kompozer, de opvolger van nvu, gebruiken. Dit programma is te downloaden vanaf www.kompozer.net/download. Meer links over Kompozer vind je op de pagina met links onder Gereedschap → wysiwyg-editor.
Maar het allerbeste is om gewoon zelf html, css, enz. te leren, omdat zelfs het allerbeste programma het nog steeds zwaar verliest van 'n op de juiste manier met de hand gemaakte pagina.
Het allereerste dat je moet invoeren is het doctype, vóór welke andere code dan ook. Een lay-out met een missend of onvolledig doctype ziet er totaal anders uit dan een lay-out met een geldig doctype. Wát er anders is, verschilt ook nog 'ns tussen de diverse browsers. Als je klaar bent en dan nog 'ns 'n doctype gaat invoeren, weet je vrijwel zeker dat je van voren af aan kunt beginnen met de lay-out.
Geldige doctypes vind je op www.w3.org/QA/2002/04/valid-dtd-list.html.
Gebruik het volledige doctype, inclusief de url, anders werkt het niet goed.
Gebruik een 'strict' doctype of het doctype voor html 5. Deze zijn bedoeld voor nieuwe sites. Het transitional doctype is bedoeld voor al bestaande sites, niet voor nieuwe. Het transitional doctype staat talloze tags toe, die in html 5 zijn verboden. Deze tags worden al zo'n tien jaar afgeraden. Het transitional doctype is echt alleen bedoeld om de puinhoop van vroeger, toen niet volgens standaarden werd gewerkt, enigszins te herstellen.
Het strict doctype staat verouderde tags niet toe. Daardoor kan met 'n strict doctype, of het nu html of xhtml is, probleemloos worden overgestapt naar html 5. Met een transitional doctype en het gebruik van afgekeurde tags kun je niet overstappen naar html 5. Je moet dan eerst alle verouderde tags verwijderen, wat echt ontzettend veel werk kan zijn.
Als het om een lay-out of iets dergelijks gaat: zorg eerst dat header, kolommen, footer, menu, en dergelijke staan en bewegen zoals je wilt, en ga dan pas details binnen die blokken invullen. In eerste instantie gebruik je dus bijvoorbeeld 'n leeg blok voor waar uiteindelijk het menu komt te staan.
Als je begint met allerlei details, is er 'n heel grote kans dat die de werking van de blokken gaan verstoren. Bouw eerst het huis, en ga dan pas de kamers inrichten. Als de blokken eenmaal werken zoals je wilt, zul je het gelijk merken als 'n toegevoegd detail als tekst of 'n afbeelding iets gaat storen. Daarvoor moet je natuurlijk wel regelmatig controleren in verschillende browsers of alles nog wel goed werkt.
Je kunt de blokken tijdens het aanpassen opvullen met bijvoorbeeld <br />1<br />2<br />3 enz., tot ze de juiste hoogte hebben. Het is handig om aan het einde even iets toe te voegen als 'laatste', zodat je zeker weet dat er niet drie regels onderaan naar 't virtuele walhalla zijn verhuisd.
Om de breedte te vullen kun je het best 'n kort woord als 'huis' duizend keer of zo herhalen. Ook hier is het handig om aan 't einde (en hier ook aan 't begin) 'n herkenningsteken te maken, zodat je zeker weet dat je de hele tekst ziet.
Valideren, valideren, valideren en dan voor 't slapen gaan nog 'ns valideren.
Valiwie???
Valideren is het controleren van je (x)html en css op 'n hele serie fouten. Computers zijn daar vaak veel beter in dan mensen. Als je 300 keer <h2> hebt gebruikt en 299 keer </h2> vindt 'n computer die ene missende </h2> zonder enig probleem. Jij ook wel, maar daarna ben je misschien wel aan vakantie toe.
Je kunt je css en (x)html zowel valideren als 't online staat, als wanneer 't nog in je computer staat. Web Developer ('n Firefox-extensie) heeft zelfs 'n mogelijkheid om de html voortdurend, bij elke wijziging, opnieuw te valideren. (Die mogelijkheid is er ook bij css, maar daar wordt altijd aangegeven dat 't valid is, wat je er ook aan onzin in zet. Maar als je in de balk op css klikt ga je naar de echte validator, en die controleert wel goed.)
(x)html kun je valideren op: validator.w3.org
css kun je valideren op: jigsaw.w3.org/css-validator
Valideren kan helpen om gekmakende fouten te vinden. Valid code garandeert ook dat de weergave in verschillende browsers (vrijwel) hetzelfde is. En valid code is over twintig jaar ook nog te bekijken.
Toegankelijkheid (accessibility in het Engels) is belangrijk voor bijvoorbeeld blinden die een spraakbrowser gebruiken, of voor motorisch gehandicapte mensen die moeite hebben met het bedienen van een muis. Een spider van een zoekmachine (dat is het programmaatje wat de site indexeert voor de zoekmachine) is te vergelijken met een blinde. Als je je site goed toegankelijk maakt voor gehandicapten, is dat dus gelijk goed voor een hogere plaats in een zoekmachine. Dus als je 't niet uit sociale motieven wilt doen, kun je 't uit egoïstische motieven doen.
(Op die plaats in de zoekmachine heb je maar beperkt invloed. De toegankelijkheid van je site is maar één van de factoren, maar zeker niet onbelangrijk.)
Als je bij het maken van je site al rekening houdt met toegankelijkheid, is dat nauwelijks extra werk. 't Is ongeveer te vergelijken met inbraakbescherming: doe dat bij 'n nieuw huis en 't is nauwelijks extra werk, doe 't bij 'n bestaand huis en 't is al snel 'n enorme klus.
Enkele tips die helpen bij toegankelijkheid:
Accesskeys (sneltoetsen) kun je beter niet gebruiken, deze gaven te veel problemen omdat ze vaak dubbelop zijn met sneltoetsen voor de browser of andere al gebruikte sneltoetsen. Bovendien is voor de gebruiker meestal niet duidelijk welke toetsen het zijn.
In de komende html 5 waren ze eerst niet toegestaan, maar inmiddels lijkt het erop dat ze toch worden toegestaan, maar op 'n andere manier dan in html 4.01. Ik ga ze zelf pas weer gebruiken als duidelijk is hoe ze gaan werken, en als ze beter zijn uitgedacht dan in html 4.01 het geval was, want bij een goede toepassing is het op zich een heel goed idee.
Vaak kunnen bepaalde delen van de code, zoals de header en links, met 'n simpele ingreep als position: op een lagere plaats worden neergezet in de code. 'n Blinde wordt er niet vrolijk van als elke pagina begint met het voorlezen van dezelfde zestien links. En 'n zoekmachine hecht meer waarde aan hoger staande tekst dan aan lager staande, dus je kunt beter inhoud dan header of links bovenaan hebben staan.
Ik doe dat in de voorbeelden vaak niet, omdat het van geval tot geval bekeken moet worden. En voor veel mensen zullen de voorbeelden zo al ingewikkeld genoeg zijn.
Een andere mogelijkheid is een zogenaamde skip-link: een link die je buiten het scherm parkeert met behulp van css, zodat hij normaal genomen niet te zien is. Zo'n link is wel zichtbaar te maken in speciale programma's zoals spraakbrowsers. Die link staat boven het menu en linkt naar de inhoud van de pagina, zodat mensen met één klik het hele menu kunnen passeren.
Van oorsprong was html een taal om wetenschappelijke documenten weer te geven, pas later is hij gebruikt voor lay-out. Maar daar is hij dus eigenlijk nooit voor bedoeld geweest. Het gebruiken van html voor lay-out leidt tot enorme problemen voor gehandicapten en tot een lage plaats in zoekmachines.
De html hoort alleen inhoud te bevatten, lay-out doe je met behulp van css. Die css moet in een extern stylesheet staan of, als hij alleen voor één bepaalde pagina van toepassing is, in de head van die pagina. Zoekmachines zijn ook niet dol op een oerwoud van inline-stijlen (dat zijn stijlen in de tag zelf: <div style="...">.)
Breng een logische structuur aan in je document. Gebruik een <h1> voor de belangrijkste kop, een <h2> voor een subkop, enz. Spraakbrowsers en dergelijke kunnen van kopregel naar kopregel springen. En een zoekmachine gaat ervan uit dat <h1> belangrijke tekst bevat.
Dit geldt voor al dit soort structuurbepalende tags.
Als een <h1> te grote letters geeft, maak daar dan met behulp van je css 'n kleinere letter van, maar blijf die <h1> gewoon gebruiken. Op dezelfde manier kun je al dit soort dingen oplossen.
Frames zijn een volstrekt verouderde techniek, die heel veel nadelen met zich meebrengt. Deze zijn hier netjes op een rijtje gezet: Webrichtlijnen. iframes hebben voor een deel dezelfde nadelen.
Als je 'n stuk code vaak wilt gebruiken, zoals 'n menu dat op elke pagina hetzelfde is, include dat dan met PHP of SSI. Dan ziet iedereen (ook 'n zoekmachines dus!) alles als één pagina in plaats van als los zand aan elkaar hangende teksten.
De spider van 'n zoekmachine, spraakbrowsers, en dergelijke kunnen geen plaatjes 'lezen'. Het is soms verbazingwekkend om te zien hoe veel, of eigenlijk: hoe weinig tekst er overblijft op een pagina als de plaatjes worden weggehaald. Het zelfde geldt voor die fantastisch mooie flash-pagina's, als daarbij geen voorzieningen voor dit soort programma's zijn aangebracht.
Op Linux kun je met Lynx kijken hoe je pagina eruitziet zonder plaatjes en dergelijke, als echt alleen de tekst overblijft.
In Windows kun je in Firefox de extensie Yellowpipe Lynx Viewer Tool installeren, waarmee je Lynx kunt imiteren: Yellowpipe Lynx Viewer Tool
In Windows kun je ook het gratis programma WebbIE installeren. WebbIE laat de pagina zien, zoals een spraakbrowser en dergelijke hem zien. WebbIE is te downloaden vanaf www.webbie.org.uk. Nog een soortgelijk gratis programma is WebFormator.
De Firefox-extensie Web Developer heeft de mogelijkheid om 'n pagina te bekijken zonder css en/of afbeeldingen.
Tenslotte kun je je pagina nog online laten controleren op 'n behoorlijk aantal sites. Ik noem er hier enkele. Helaas zijn ze bijna allemaal Engelstalig.
colorfilter.wickline.org Laat zien hoe een kleurenblinde de site ziet.
contentquality.com Test op toegankelijkheid. Heel overzichtelijk.
wave.webaim.org Deze laat grafisch zien hoe de toegankelijkheid is. Heel erg duidelijk, maar bij grotere pagina's wordt 't al snel erg chaotisch.
Omdat ze de uitleg van de icoontjes heel goed hebben weten te verstoppen, geef ik de link daarvan ook maar gelijk: wave.webaim.org/icons
www.webrichtlijnen.nl/toetsen De enige Nederlandstalige site. Test op toegankelijkheid.
Laatst gecontroleerd op 2 mei 2011.
(Internet Explorer 6 is voor het laatst gecontroleerd op 21 april 2010. Op deze browser test ik niet meer. Maar omdat de code niet is veranderd, neem ik aan dat dit voorbeeld ook nog werkt in Internet Explorer 6.)
Dit voorbeeld is getest in Firefox, Opera, Safari, Google Chrome, Internet Explorer 6, 7, 8 en 9 in de resoluties 800x600, 1024x768 en 1280x1024. Steeds met de laatste versie van die browsers, omdat ik geen zin heb om rekening te houden met mensen die met zwaar verouderde browsers surfen. Dat is trouwens vragen om ellende, want updates van browsers hebben heel vaak met beveiligingsproblemen te maken. In de resoluties 1024x768 en 1280x1024 is ook in- en uitzoomen en een kleinere en grotere letter getest. Eventuele problemen staan bij Bekende problemen.
Naast deze 'gewone' browsers is alles ook getest in Lynx, WebbIE, Jaws en Fangs Screen Reader Emulator. Lynx is een browser die alleen tekst laat zien en geen css gebruikt. WebbIE is een browser die gericht is op mensen met een handicap. Jaws is een screenreader, zoals die door blinden wordt gebruikt. Fangs Screen Reader Emulator is een extensie bij Firefox die de pagina laat zien zoals een screenreader hem ziet.
Als het voorbeeld in deze vier programma's toegankelijk is, zou het in principe toegankelijk moeten zijn in alle aangepaste browsers en dergelijke. En dus ook voor zoekmachines, want een zoekmachine is redelijk vergelijkbaar met een blinde. Eventuele opmerkingen over de toegankelijkheid van dit voorbeeld staan bij Opmerkingen.
Nieuwe browsers test ik pas als ze uit het bèta-stadium zijn, omdat er anders 'n redelijke kans is dat ik 'n bug zit te omzeilen die voor de uiteindelijke versie nog gerepareerd wordt. Dit voorbeeld is alleen getest in de hierboven met name genoemde browsers. Vragen over niet-geteste browsers kan ik niet beantwoorden, en het melden van fouten in niet-geteste browsers heeft ook geen enkel nut. (Melden van fouten, problemen, enz. in wel geteste browsers: graag!)
(Wijzigingen menu zie pdf die in de download is bijgesloten in 087-files-zonder-ssi-dl.)
21 april 2010:
Nieuw opgenomen.
(Bekende problemen menu zie pdf die in de download is bijgesloten in 087-files-zonder-ssi-dl.)
Eigenlijk kunnen er geen echte problemen zijn, want dit werkt helemaal niet of helemaal wel.
Je kunt dit alleen maar testen op een server, niet op je thuiscomputer. Tenzij je zelf 'n server installeert.
Als er helemaal niets gebeurt, ook geen foutmelding, ondersteunt je hoster mogelijk geen SSI. Je zou dan PHP kunnen proberen, maar ik vrees dat dat dan ook niet wordt ondersteund. Dit is vaak het geval bij gratis hosters.
Is de extensie wel .shtml en geen .html?
Als je wel 'n foutmelding krijgt, zit er dan geen fout in de regel met include? De juiste regel is:
<!--#include file="tekst-087-invoeg-dl.txt" -->
Het bovenstaande werkt alleen maar als het in te voegen bestand in dezelfde directory of een subdirectory van het hoofdbestand staat. Als het in te voegen bestand op 'n andere plaats staat, moet je het vervangen door:
<!--#include virtual="../rest-van-pad/naam-van-bestand.txt" -->
Het is belangrijk dat de spaties in deze regels precies zo worden overgenomen: geen spaties aan het begin, wel een spatie voor -->.
Als het ingevoegde bestand er heel vreemd uitziet, of op Grieks met 'n Russisch accent lijkt: is het ingevoegde bestand wel alleen platte tekst? Dus zonder welke opmaakcode dan ook? En heeft het de extensie .txt?
En als er html in het ingevoegde bestand staat, zou je dat dan op precies dezelfde manier in 't hoofdbestand zetten? Als je in je browser naar de code kijkt, zou je 'n volkomen normale pagina moeten zien met de juiste html en dergelijke, alsof er nooit 'n include heeft gestaan.