Skip links en inhoudsopgave

Laatst aangepast: 27 december 2011

Afbeeldingen zijn afzonderlijk meer of minder (on)zichtbaar te maken

Korte omschrijving

Aantal plaatjes die, los van elkaar, minder of meer (on)zichtbaar kunnen worden gemaakt.

BELANGRIJK

Alles op deze site kan vrij worden gebruikt, met twee beperkingen:

* Je gebruikt het materiaal op deze site volledig op eigen risico. Het kan prima zijn dat er fouten in de hier verstrekte info zitten. Voor eventuele schade die door gebruik van materiaal van deze site ontstaat, in welke vorm dan ook, zijn www.css-voorbeelden.nl en medewerkers daarvan op geen enkele manier verantwoordelijk.

* Deze uitleg wordt regelmatig bijgewerkt. Het is daarom niet toegestaan deze uitleg op welke manier dan ook te verspreiden, zonder daarbij duidelijk te vermelden dat de uitleg afkomstig is van www.css-voorbeelden.nl en dat daar altijd de nieuwste versie is te vinden. Dit is om te voorkomen dat er verouderde versies worden verspreid.

Een link naar www.css-voorbeelden.nl wordt trouwens altijd op prijs gesteld.

Opmerkingen

Links in deze uitleg, vooral links naar andere sites, kunnen verouderd zijn. Op de pagina met links vind je steeds de meest recente links.

Deze constructie is ongeschikt voor mobiele apparatuur (hier worden geen laptop/notebook/netbook en dergelijke mee bedoeld, want die gedragen zich als een gewone desktopcomputer). De eenheid px wordt nogal veel gebruikt, en dat kan problemen opleveren op kleinere schermen. Verder worden eigenschappen als float en position: absolute gebruikt, en ook dat kan problemen geven. En er zitten natuurlijk veel te veel afbeeldingen in.

Alles op deze site is gemaakt op een systeem met Linux. Daarbij is vooral gebruik gemaakt van Quanta Plus, GIMP en Firefox met extensies. De pdf-bestanden zijn gemaakt met LibreOffice.

Vragen of opmerkingen? Fout gevonden? Ga naar het forum.

Iets gevonden waar je wat aan hebt? Mooi. Als je je waardering wilt uiten, maak dan een donatie over aan War Child Nederland, een organisatie die kinderen uit oorlogsgebieden helpt hun trauma's te verwerken. Of - nog beter - wordt donateur:
War Child Nederland

Achterliggend idee

Er staan twaalf scrollbalken op het scherm. Elke scrollbalk hoort bij een plaatje. Dit is gewoon twaalf keer dezelfde constructie, daarom beschrijf ik er maar eentje. Alle code die wordt gebruikt om de twaalf plaatjes op de juiste plaats op het scherm te zetten beschrijf ik niet hier, maar alleen bij de Beschrijving van code en css.

In een div staat een gewone normaal plaatje. Daarboven staat de naam die bij het plaatje hoort.

Gelijk onder de div met het plaatje staat een tweede div, die ongeveer dezelfde maten heeft als de div met het plaatje. Deze div en de div met het plaatje staan beide absoluut gepositioneerd ten opzichte van 'n gemeenschappelijke ouder-div. (Die ouder-div gebruik ik hier ook om de plaatjes netjes over het venster van de browser te verdelen, maar dat hoeft niet.)

De onderste div wordt boven de div met het plaatje gezet door middel van absoluut positioneren. Deze onderste div is alleen nodig om een scrollbalk te kunnen krijgen.

Binnen de onderste div staat een tweede div. Deze tweede div is veel hoger dan de buitenste div. En omdat de buitenste div overflow op auto heeft staan, levert dat een verticale scrollbalk op. Dit is de kleine verticale scrollbalk die je op het scherm ziet.

De binnenste div heeft een achtergrond-afbeelding. Het bovenste deel hiervan heeft dezelfde kleur als de achtergrond van de pagina en is even groot als het plaatje. Van het plaatje zie je bij het openen van de pagina dus niets, de achtergrond-afbeelding bedekt het volledig.

Het onderste deel van de achtergrond-afbeelding is volledig doorzichtig. Als dit boven het plaatje staat, is dat dus volledig zichtbaar.

Het middelste deel van de achtergrond-afbeelding verloopt van de kleur van de pagina langzaam naar volledig doorzichtig. Als je de binnenste div, en dus de achtergrond-afbeelding, scrolt, lijkt het plaatje hierdoor langzaam zichtbaar te worden.

Omdat het om een achtergrond-afbeelding gaat, wordt deze automatisch herhaald. Daardoor hoeft het plaatje maar 1 px breed te zijn en is het maar 179 byte groot.

De achtergrond-afbeelding is een png. Dat is ook gelijk de reden dat dit niet werkt in Internet Explorer 6: die browser kan niet overweg met 'n doorzichtige png. Bij Bekende problemen kun je lezen hoe je 't eventueel voor deze verzameling bugs en aberraties, die ten onrechte een browser wordt genoemd, werkend kunt krijgen.

Beschrijving van code en css

De code die te maken heeft met de basis van dit voorbeeld is rood gekleurd. Alle voor dit voorbeeld niet-essentiële code is bruin.

Deze uitleg hoort bij het voorbeeld dat in de download zit. Het voorbeeld uit de download verschilt iets van het voorbeeld hier op de site. In de download ontbreken bijvoorbeeld de witte vlakken met de links. Ook in de kopregels zit vaak wat verschil. Daarnaast kunnen er nog andere (meestal kleine) verschillen zijn.

Als je deze uitleg leest naast de broncode van het voorbeeld op de site, kan het dus bijvoorbeeld zijn dat 'n h1 uit de css bij 'n <h2> uit de html hoort. Maar het gaat niet om hele grote, fundamentele afwijkingen.

Als je dit lastig vindt, downloadt dan de hele handel (ga terug naar het voorbeeld en kies daar voor downloaden). In de download zit 'n voorbeeld dat wel naadloos aansluit op de uitleg in de download.

<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd"> <html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="nl" lang="nl">

Een document moet met een doctype beginnen om weergaveverschillen tussen browsers te voorkomen. Zonder doctype is de kans op verschillende (en soms volkomen verkeerde) weergave tussen verschillende browsers heel erg groot.

Geldige doctypes vind je op www.w3.org/QA/2002/04/valid-dtd-list.html.

Gebruik het volledige doctype, inclusief de url, anders werkt het niet goed.

De toevoeging achter <html hierboven hoort bij het gekozen doctype.

<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" />

Zorgt dat de browser letters met accenten en dergelijke goed kan weergeven. Als je als doctype html hebt gekozen, moet je niet eindigen op />, maar op > (dit geldt voor alles in de head wat eindigt op />).

utf-8 is de beste charset (tekenset), omdat deze alle talen van de wereld (en nog heel veel andere extra tekens) bestrijkt, maar toch niet meer ruimte inneemt voor de code dan nodig is. Als je utf-8 gebruikt, hoef je veel minder entiteiten (&auml; en dergelijke) te gebruiken, maar kun je bijvoorbeeld gewoon ä gebruiken.

Deze regel moet zo hoog mogelijk komen te staan, als eerste regel binnen de head, omdat hij anders door sommige browsers niet wordt gelezen.

<link rel="stylesheet" type="text/css" href="../../css/naam-van-stylesheet.css" /> <!--Instellingen voor Internet Explorer --> <!--[if IE]> <link rel="stylesheet" type="text/css" href="../../css/naam-van-ie-stylesheet.css"> <![endif]-->

Dit stukje code heeft in dit voorbeeldbestand geen enkel nut. Normaal genomen is het een verwijzing naar een extern stylesheet, waarin de style staat. In dit voorbeeld verwijst de href naar een niet bestaand bestand.

De bedoeling is dat je bovenstaande regels aanpast voor je eigen bestand. De hele style, die onder deze regels in de <head> staat, wordt dan in het externe bestand geplaatst waar de href naar verwijst. In dat bestand komt de style precies zo te staan zoals die nu in de <head> staat. Het bestand moet eindigen op .css.

Voordeel van een externe stylesheet is onder andere, dat deze geldig is voor alle pagina's waaraan deze is gelinkt. 'n Verandering in de lay-out hoef je dan maar op één enkele centrale plek te aan te brengen.

In die externe stylesheet zet je alles wat in dit voorbeeld tussen <style type="text/css"> en </style> staat (zonder deze begin- en eindregel).

De bovenste regel is voor de algemene stylesheet, geldig voor alle browsers. Dit is gewoon 'n link die naar 'n bestand elders verwijst, waar de css in staat. Op de plaats van "../../css/naam-van-stylesheet.css" moet je pad naar en naam van jouw stylesheet invullen.

Het eigenaardige stukje code daaronder heet een 'conditional comment' en wordt door alle browsers gezien als commentaar, omdat het tussen <!-- en --> staat. Maar Internet Explorer herkent het, door de extra toevoegingen, als speciaal voor Internet Explorer bedoeld en zal het dus uitvoeren. Het is veiliger dan een zogenaamde 'hack', waarbij vaak gebruik wordt gemaakt van 'n fout (bug) in de browser. Dit is opzettelijk aangebracht door Microsoft en zal dus blijven bestaan, terwijl 'n bug gerepareerd kan worden. Op deze manier kun je 'n stylesheet alleen voor Internet Explorer opnemen.

Dit stukje geldt voor alle versies van Internet Explorer, maar je kunt het ook per versie aangeven.

De link verwijst naar een aparte stylesheet voor Internet Explorer, waarin je css speciaal voor die browser zet. Op de plaats van "../../css-naam-van-ie-stylesheet.css" moet je pad naar en naam van je stylesheet voor Internet Explorer invullen.

De link naar het aparte stylesheet voor Internet Explorer moet ná de link naar het algemene stylesheet komen, omdat de opdrachten voor Internet Explorer dan over die uit het algemene stylesheet heen gaan.

<style type="text/css">

Voor de duidelijkheid staat de style hier in het bestand zelf, maar het is beter deze in een apart stylesheet te zetten, zoals hierboven beschreven. In die stylesheet komt alles wat tussen bovenstaande regel en </style> staat.

Technisch gezien is er geen enkel bezwaar om het in die stylesheet te zetten met dezelfde vreselijke lay-out als die ik in dit voorbeeld gebruik. Maar als je dat doet, garandeer ik je hele grote problemen omdat het volstrekt onoverzichtelijk is. Ik gebruik alleen deze lay-out omdat het anders veel te veel regels worden.

Voorbeeld van 'n goede lay-out in je css:


	div#header-buiten
	{
	    position: absolute;
	    right: 16px;
	    width: 100%;
	    height: 120px;
	    background: yellow;
	}

	div#header-binnen
	{
	    margin-left: 16px;
	    height: 120px;
	    text-align: center;
	}
body margin: 0;

Slim om te doen, is soms wat afwijkend in verschillende browsers.

padding: 10px 0 0;

Omdat er geen waarde voor links is opgegeven, krijgt dit automatisch dezelfde waarde als rechts. Hier staat dus eigenlijk 10px 0 0 0 in de volgorde boven - rechts - onder - links.

Kleine ruimte aan de bovenkant. Dit corrigeert gelijk kleine afwijkingen tussen verschillende browsers.

font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;

Lettersoort. Als er geen Arial is, wordt gezocht naar Helvetica. Als dat er ook niet is in ieder geval 'n lettersoort zonder schreef (dwarsstreepjes).

font-size: 110%;

Iets groter dan standaard. 't Zal de leeftijd zijn, maar ik vind de standaardgrootte wat te klein.

Ik gebruik hier % als eenheid, en voor alle andere lettergroottes gebruik ik em. Dat komt door Internet Explorer. Als ik als maateenheid iets als px neem, kunnen gebruikers van Internet Explorer de lettergrootte niet veranderen.

Maar als ik overal em neem als maateenheid, wat dan voor de hand zou liggen, kom ik in de problemen met versies van Internet Explorer ouder dan versie 8. De stappen van de verkleining of vergroting zijn in die browsers zo groot, dat 't gelijk onleesbaar klein of absurd groot is.

Als je nou echter bij body geen em gebruikt (font-size: 1.1em; zou hetzelfde moeten zijn als font-size: 110%;), dan is de lettergrootte in Internet Explorer te veranderen, en in oudere versies dan versie 8 zijn de tussenstappen teruggebracht tot normale grootte.

Dit werkt ook als je als lettergrootte 100% invult. Dat heeft geen enkele invloed op de lettergrootte, behalve dus dat de tussenstappen in oudere versies nu normaal werken.

In Internet Explorer 8 is deze bug eindelijk gerepareerd. Aangezien we waarschijnlijk nog vele jaren met oudere versies dan Internet Explorer 8 zitten opgescheept, zal deze truc ook nog jaren moeten worden toegepast.

color: black;

Hoewel dit de standaardkleur is, geef ik de kleur toch op. Hieronder geef ik een achtergrondkleur op. Sommige mensen hebben zelf de kleur en/of achtergrondkleur veranderd, bijvoorbeeld omdat ze slecht kleuren kunnen onderscheiden. Als ik nu de achtergrondkleur verander, maar niet de tekstkleur, loop ik het risico dat tekstkleur en achtergrondkleur te veel op elkaar gaan lijken.

Door beide op te geven, weet ik redelijk zeker dat achtergrond- en tekstkleur genoeg van elkaar blijven verschillen. Als de gebruiker !important heeft gebruikt, is er nog niets aan de hand, want dan veranderen achtergrond- en tekstkleur geen van beide.

background: #ff9;

Gelige achtergrond.

div.balk-rechts

De divs met class="balk-rechts". Dit zijn de divs waarbinnen de twee plaatjes staan die, bij voldoende breedte, aan de rechterkant staan.

float: right;

Zo hoog mogelijk zetten en dan zover mogelijk naar rechts. Bij voldoende ruimte komt deze div, en dus de twee plaatjes erin, aan de rechterkant van de div met de twee linkerplaatjes te staan. Als er te weinig ruimte is, komt hij op de volgende regel te staan en staan de twee plaatjes dus ook op de volgende regel.

Omdat het door al het gepositioneer en gefloat heel moeilijk is om de plaatjes netjes onder elkaar te krijgen, float ik deze naar rechts. Dat blijkt er weer wel goed uit te zien. Vind ik.

div.plaatje

De divs met class="plaatje". Dit zijn de divs waarbinnen de afbeelding en de daarbij horende naam staan.

Een aantal instellingen zijn voor al deze divs hetzelfde, die kan ik hier in één keer opgeven.

position: absolute;

Absoluut positioneren is hier het makkelijkste. Bij relatief positioneren wordt het erg lastig om de plaatjes precies goed te zetten ten opzichte van de divs die voor de (on)zichtbaarheid zorgen.

Er wordt gepositioneerd ten opzichte van het eerste ouder-element dat zelf een positie heeft, dat is hier div.balk-links of div.balk-rechts.

width: 210px;

In deze div staan de afbeelding en de naam daarvan. Dat zijn beide inline-elementen. Ook een afbeelding (<img>) is een inline-element. Met 'n paar aparte eigenschappen, maar het blijft een inline-element.

Dus worden naam en afbeelding achter elkaar gezet, op één regel. Door de breedte van deze div te beperken passen naam en afbeelding niet op dezelfde regel en wordt de afbeelding dus onder de naam gezet.

De ouder van deze div, div.balk-links of div.balk-rechts, heeft text-align: center. Dat werkt op alle kinderen door, dus ook op deze div. Maar iets horizontaal in het midden zetten kan alleen maar als er 'n breedte is. Je kunt moeilijk iets in het midden zetten als je niet weet hoe breed het is. Ook om die reden is 'n breedte nodig.

Ook de afbeelding wordt trouwens gecentreerd, maar dat is hier niet van belang, behalve dat er met de heel kleine marge links en rechts rekening moet worden gehouden met het positioneren van de divs die voor de (on)zichtbaarheid zorgen,

div.plaatje img

De afbeeldingen binnen de divs met class="plaatje". Dit zijn de kleine afbeeldingen die (on)zichtbaar kunnen worden gemaakt.

margin-top: 6px;

Aan de bovenkant marge van 6px. Dit geeft wat ruimte tussen afbeelding en de erboven staande naam.

Hoewel een <img> een inline-element is, kun je hieraan wel een marge aan boven- en onderkant geven, anders dan bij een 'gewoon' inline-element zoals tekst.

border: black solid 1px;

Zwart randje om de afbeelding.

div.balk-rechts .plaatje

De elementen met class="plaatje" binnen de divs met class="balk-rechts".

Dit zijn de divs waarbinnen plaatje en bijbehorende naam staan, en dan de twee rechter.

De instellingen die voor al deze divs met class="plaatje" hetzelfde zijn, zijn al opgegeven bij div.plaatje.

right: 255px;

Er wordt gepositioneerd ten opzichte van de eerste ouder die zelf een positie heeft. Dat is hier div.balk-rechts. Ik had elke waarde kunnen invullen, gewoon waar ik de afbeelding wil hebben. De divs die zorgen voor het (on)zichtbaar maken van de afbeelding moeten hier precies op worden afgestemd.

Beide rechterplaatjes worden op dezelfde plaats neergezet. Dat kan natuurlijk niet, daarom wordt hieronder eentje weer ergens anders gezet. Maar dit spaart 'n class uit: geef voor beide dezelfde instelling op, en verander er daarna eentje.

div.balk-rechts .plaatje:first-child

De elementen met class="plaatje" binnen de divs met class="balk-rechts", maar alleen als deze div het eerste element binnen een ander element is.

(Internet Explorer 6 kent :first-child niet. Daar regel ik iets voor in aparte css.)

Dit zijn de divs waarbinnen plaatje en bijbehorende naam staan, en dan de meest rechtse.

De instellingen die voor al deze divs met class="plaatje" hetzelfde zijn, zijn al opgegeven bij div.plaatje.

right: 25px;

Er wordt gepositioneerd ten opzichte van de eerste ouder die zelf een positie heeft. Dat is hier div.balk-rechts. Ik had elke waarde kunnen invullen, gewoon waar ik de afbeelding wil hebben. De divs die zorgen voor het (on)zichtbaar maken van de afbeelding moeten hier precies op worden afgestemd.

div.buiten, div.buiten-r

De divs met class="buiten" en class="buiten-r".

Dit zijn de buitenste divs van het tweetal dat zorgt voor het (on)zichtbaar maken van de afbeelding. Bij deze div hoort de scrollbalk die de (on)zichtbaarheid regelt.

Ik kan hier geen :first-child gebruiken, omdat deze divs geen van alle het eerste element binnen 'n ander element zijn. css kent nog 'n hele reeks andere selectors, waaronder eentje die wel bruikbaar zou zijn, maar ook Internet Explorer 8 loopt helaas nog hopeloos achter op dit gebied, dus die selectors zijn voorlopig nog niet bruikbaar.

position: absolute;

Om precies te kunnen neerzetten. Er wordt gepositioneerd ten opzichte van het eerste ouder-element dat zelf een positie heeft, dat is hier div.balk-links of div.balk-rechts.

En dat komt goed uit, want dat zijn dezelfde divs ten opzichte waarvan de div met de afbeelding is gepositioneerd. Indirect staan deze div en de afbeelding dus ook ten opzichte van elkaar gepositioneerd. Dat is hier belangrijk, want anders krijg je het plaatje nooit goed afgedekt.

top: 1.35em;

Binnen deze div zit 'n andere div waarin de png zit die voor de onzichtbaarheid zorgt. Deze moet natuurlijk niet boven de naam van de afbeelding komen te staan, daarom 'n klein stukje van de bovenkant plaatsen. Ik gebruik em als eenheid, zodat bij 'n andere lettergrootte deze afstand ook mee verandert.

width: 217px;

Het plaatje dat afgedekt moet worden is 200 px breed. Het zit in 'n div#plaatje die 210 px breed is en die 'n border van 1px links en rechts heeft, totaal dus 212 px.

Deze div .buiten of .buiten-r krijgt 'n scrollbalk, en die wordt bij de breedte opgeteld. Door uitproberen blijkt 217 px dan de waarde die het best werkt in alle browsers.

height: 126px;

Deze div moet een scrollbalk krijgen, daarvoor is een hoogte nodig. Dit wordt dan gelijk ook de hoogte van die scrollbalk.

overflow: auto;

Als de inhoud niet in de div past, toon dan een scrollbalk. Die inhoud past zeker niet, want dat doe ik expres. In de hoogte dan, in de breedte wil ik geen scrollbalk hebben.

Standaard is deze instelling zo, dat je inhoud die niet past toch gewoon ziet.

div.balk-rechts .buiten

De elementen met class="buiten" binnen de divs met class="balk-rechts".

De instellingen die voor al deze divs met class="buiten" hetzelfde zijn, zijn al opgegeven bij div.buiten, div.buiten-r.

Dit is de div waarbinnen weer de div zit met de png die voor het (on)zichtbaar maken zorgt.

Deze is van de twee rechtse de meest linkse.

right: 14px;

Er wordt gepositioneerd ten opzichte van de eerste ouder die zelf een positie heeft. Dat is hier div.balk-rechts. Ook div.plaatje, waar afbeelding en naam in staan, wordt ten opzichte hiervan gepositioneerd. Daardoor kan ik indirect div.plaatje (en dus de afbeelding) positioneren ten opzichte van .buiten. Door middel van uitproberen blijkt deze waarde, in combinatie met de opgegeven breedte, de afbeelding volledig af te dekken en de scrollbalk op de juiste plaats te zetten.

div.balk-rechts .buiten-r

De elementen met class="buiten-r" binnen de divs met class="balk-rechts".

De instellingen die voor al deze divs met class="buiten-r" hetzelfde zijn, zijn al opgegeven bij div.buiten, div.buiten-r.

Dit is de div waarbinnen weer de div zit met de png die voor het (on)zichtbaar maken zorgt.

Deze is van de twee rechtse de meest rechtse.

right: 244px;

Er wordt gepositioneerd ten opzichte van de eerste ouder die zelf een positie heeft. Dat is hier div.balk-rechts. Ook div.plaatje, waar afbeelding en naam in staan, wordt ten opzichte hiervan gepositioneerd. Daardoor kan ik indirect div.plaatje (en dus de afbeelding) positioneren ten opzichte van .buiten-r. Door middel van uitproberen blijkt deze waarde, in combinatie met de opgegeven breedte, de afbeelding volledig af te dekken en de scrollbalk op de juiste plaats te zetten.

div.binnen

De divs met class="binnen". Dit is de div met de png die voor het (on)zichtbaar maken zorgt.

height: 900px;

div.buiten of div.buiten-r, de divs waarbinnen deze div staat, zijn maar 126 px hoog en hebben overflow op auto staan. Door deze div zo hoog te maken, ontstaat daardoor een scrollbalk bij div.buiten of div.buiten-r.

Als ik die scrollbalk beweeg, wordt de inhoud van div.buiten of div.buiten-r gescrold, en dat is deze div. En dus de daarin zittende achtergrond-afbeelding, de png die voor het (on)zichtbaar maken zorgt.

Omdat een div normaal genomen vanzelf dezelfde breedte krijgt als z'n ouder, hoef ik geen breedte op te geven. De div wordt automatisch even breed als div.buiten of div.buiten-r (217 px) en dekt dus de hele afbeelding af.

background: url(058-pics/verloop.png) Afbeelding die voor verbergen zorgt

De achtergrond-afbeelding. Ik gebruik hiervoor een png, want die heeft de mogelijkheid om meer of minder doorzichtig te zijn. De hoogte is 900 px en de breedte maar 1 px, waardoor hij heel klein (179 byte) kan zijn.

Een achtergrond-afbeelding wordt automatisch herhaald tot het element waar hij in staat is gevuld. In de hoogte is dat niet nodig omdat afbeelding en div even hoog zijn, maar in de breedte wel. Omdat de afbeelding wordt herhaald, is er geen enkele reden om hem breder dan 1 px, en daarmee groter in aantal bytes, te maken.

In werkelijkheid is deze afbeelding dus maar 1 px breed en 900 px hoog. Maar 'n afbeelding van 1 px breed is wat lastig te zien, dus ik heb 'm hier even opgeblazen. Het zwarte kadertje is er alleen maar omheen gezet om ook het doorzichtige deel van de afbeelding te kunnen laten zien.

De bovenste ongeveer 180 px (de hoogte van de af te dekken afbeelding) hebben dezelfde kleur als de pagina. De onderste ongeveer 180 px zijn volledig doorzichtig. Daartussenin verloopt de kleur van massief gelig naar volledig doorzichtig.

Speciaal voor Internet Explorer 6

<!--[if IE 6]> <style type="text/css"> div.balk-links, div.balk-rechts {width: 465px;} div.plaatje {position: static; float: left;} div.buiten, div.binnen {display: none;} </style> <![endif]-->

Dit eigenaardige stukje code heet een 'conditional comment' en wordt door alle browsers gezien als commentaar, omdat het tussen <!-- en --> staat. Maar Internet Explorer herkent het, door de extra toevoegingen, als speciaal voor Internet Explorer bedoeld en zal het dus uitvoeren. Het is veiliger dan een zogenaamde 'hack', waarbij vaak gebruik wordt gemaakt van 'n fout (bug) in de browser. Dit is opzettelijk aangebracht door Microsoft en zal dus blijven bestaan, terwijl 'n bug gerepareerd kan worden.

De style voor Internet Explorer moet ná de normale komen, omdat de opdrachten voor Internet Explorer dan over de normale heen gaan.

Dit stukje geldt voor Internet Explorer 6, maar je kunt het ook voor andere versies aangeven.

In plaats van de style kun je ook 'n normale link naar 'n extern css-bestand aanbrengen:

<!--[if IE 6]> <link rel="stylesheet" type="text/css" href="../../css/naam-van-ie-stylesheet.css"> <![endif]-->

Op de plaats van "../../css/naam-van-ie-stylesheet.css" vul je pad naar en naam van jouw stylesheet voor Internet Explorer 6 in. De css voor Internet Explorer 6 komt dan apart in die stylesheet te staan, zodat het de andere browsers niet stoort.

Het is belangrijk dat de spaties in <!--[if IE 6]> en <![endif]--> precies zo worden overgenomen zoals ze hier staan.

div.balk-links, div.balk-rechts

De divs met class="balk-links" en class="balk-rechts".

balk-links bevat de twee linkerplaatjes en balk-rechts de twee rechter.

width: 465px;

Omdat Internet Explorer 6 min-width niet kent, moet ik nog 'n gewone breedte opgeven. Als ik alleen de breedte van 50% uit de algemene css laat staan, worden de twee bij elkaar horende afbeelding niet naast elkaar, maar onder elkaar gezet in 'n klein browservenster.

Deze breedte zorgt ervoor dat er altijd genoeg breedte is om de twee bij elkaar horende afbeeldingen naast elkaar weer te geven.

div.plaatje

De divs met class="plaatje". De divs waar afbeelding en bijbehorende naam in staan.

position: static;

In de algemene css worden deze absoluut gepositioneerd, waarbij ook :first-child wordt gebruikt. Omdat Internet Explorer 6 dat niet kent, gaat het positioneren grandioos mis.

Op de standaardmanier, dus niet gepositioneerd, weergeven. Omdat de afbeeldingen toch niet onzichtbaar kunnen worden gemaakt in deze browser is dat geen probleem.

Als je dit voor Internet Explorer 6 goed wilt krijgen, moet je geen :first-child, maar 'n class gebruiken.

float: left;

Omdat de divs zich nu als 'n gewone div gedragen (niet absoluut gepositioneerd), worden ze op 'n nieuwe regel gezet. En de daarin zittende plaatjes dus ook. Door ze naar links te floaten worden de twee bij elkaar horende plaatjes naast elkaar gezet en niet onder elkaar.

div.buiten, div.binnen

De divs met class="buiten" en de divs met class="binnen". De divs die zorgen voor het (on)zichtbaar maken van de afbeeldingen.

display: none;

Helemaal niet weergeven. Hierdoor werkt dit hele voorbeeld dus niet in Internet Explorer 6. De afbeeldingen worden gewoon altijd volledig weergegeven en er verschijnt ook geen scrollbalk.

Internet Explorer 6 kan geen doorzichtige png weergeven: in dit geval zie je alleen de gele kleur en als je gaat scrollen een massief wit vlak.

Als je dit toch werkend wilt maken in Internet Explorer 6, moet je op internet zoeken naar 'pngfix'. Maar ook de plaatsing van de divs op het scherm is niet goed, die moet je dan ook in orde maken. Persoonlijk vind ik dat deze draak lang genoeg is ondersteund. De afbeeldingen zijn zichtbaar, en als je meer wilt moet je maar upgraden naar 'n betere browser.

Speciaal voor Internet Explorer 7

<!--[if IE 7]> <style type="text/css"> div.balk-links, div.balk-rechts {width: 49.5%;} </style> <![endif]-->

Deze code geldt alleen voor Internet Explorer 7. Uitleg zie bij Speciaal voor Internet Explorer 6.

div.balk-links, div.balk-rechts

balk-links bevat de twee linkerplaatjes en balk-rechts de twee rechter.

width: 49.5%;

In de algemene css hebben deze divs een breedte van 50% gekregen. 50% + 50% is voor Internet Explorer 7 'n veel te moeilijke optelling, want de uitkomst daarvan is meer dan 100%: te breed. Daardoor zet Internet Explorer 7 balk-rechts altijd op een nieuwe regel. Als ik de breedte iets smaller maak, passen er wel twee divs naast elkaar in het venster van de browser.

De code aanpassen aan je eigen ontwerp

Toegankelijkheid en zoekmachines

Eventuele opmerkingen specifiek voor dit voorbeeld staan bij Opmerkingen.

Toegankelijkheid (accessibility in het Engels) is belangrijk voor bijvoorbeeld blinden die een spraakbrowser gebruiken, of voor motorisch gehandicapte mensen die moeite hebben met het bedienen van een muis. Een spider van een zoekmachine (dat is het programmaatje wat de site indexeert voor de zoekmachine) is te vergelijken met een blinde. Als je je site goed toegankelijk maakt voor gehandicapten, is dat dus gelijk goed voor een hogere plaats in een zoekmachine. Dus als je 't niet uit sociale motieven wilt doen, kun je 't uit egoïstische motieven doen.

(Op die plaats in de zoekmachine heb je maar beperkt invloed. De toegankelijkheid van je site is maar één van de factoren, maar zeker niet onbelangrijk.)

Als je bij het maken van je site al rekening houdt met toegankelijkheid, is dat nauwelijks extra werk. 't Is ongeveer te vergelijken met inbraakbescherming: doe dat bij 'n nieuw huis en 't is nauwelijks extra werk, doe 't bij 'n bestaand huis en 't is al snel 'n enorme klus.

Enkele tips die helpen bij toegankelijkheid:

Getest in

Laatst gecontroleerd op 27 december 2011.

(Internet Explorer 6 is voor het laatst gecontroleerd op 8 januari 2010. Op deze browser test ik niet meer. Maar omdat de code nauwelijks is veranderd, neem ik aan dat alles wat in dit voorbeeld over Internet Explorer 6 is geschreven, nog steeds geldig is.)

Dit voorbeeld is getest in Firefox, Opera, Safari, Google Chrome, Internet Explorer 6, 7, 8 en 9 in de resoluties 800x600, 1024x768, 1280x1024 en 1440x900. Steeds met de laatste versie van die browsers, omdat ik geen zin heb om rekening te houden met mensen die met zwaar verouderde browsers surfen. Dat is trouwens vragen om ellende, want updates van browsers hebben heel vaak met beveiligingsproblemen te maken. In de resoluties 1024x768, 1280x1024 en 1440x900 is ook in- en uitzoomen en een kleinere en grotere letter getest. Er is ingezoomd en vergroot tot zover de browser kan, maar niet verder dan tot 200%.

Eventuele problemen met betrekking tot zoomen en lettergrootte staan bij Bekende problemen.

Naast deze 'gewone' browsers is ook getest in Lynx, WebbIE, Jaws en Fangs Screen Reader Emulator. Lynx is een browser die alleen tekst laat zien en geen css gebruikt. WebbIE is een browser die gericht is op mensen met een handicap. Jaws is een screenreader, zoals die door blinden wordt gebruikt. Fangs Screen Reader Emulator is een extensie bij Firefox die de pagina laat zien zoals een screenreader hem ziet.

Als het voorbeeld in deze vier programma's toegankelijk is, zou het in principe toegankelijk moeten zijn in alle aangepaste browsers en dergelijke. En dus ook voor zoekmachines, want een zoekmachine is redelijk vergelijkbaar met een blinde. Eventuele opmerkingen over de toegankelijkheid van dit voorbeeld staan bij Opmerkingen.

Dit voorbeeld is niet getest op geschiktheid voor mobiele apparaten (hier worden geen laptop/notebook/netbook en dergelijke mee bedoeld, want die gedragen zich als een gewone desktopcomputer). Er wordt in veel voorbeelden css en/of html gebruikt, waar niet elk mobiel apparaat mee uit de voeten zal kunnen. En lang niet alles is geschikt voor schermen met een breedte van minder dan 800 px.

Dingen die problemen zouden kunnen opleveren, zijn onder andere een te grote breedte, het gebruik van (te veel) afbeeldingen en/of css en html die niet (volledig) wordt ondersteund, zoals :hover, float en position.

Onder Opmerkingen staat mogelijk nog wat meer over de geschiktheid van dit voorbeeld voor mobiele apparaten.

(Terzijde: de site zelf is zeker niet geschikt voor kleine mobieltjes. Dat gaat ook niet veranderen. Ik kan me namelijk niet voorstellen dat iemand zo masochistisch is 'n uitleg van tientallen schermen op 'n klein mobieltje te gaan lezen. Voor de site zelf is een minimale breedte van 800 px vereist.)

De html is gevalideerd met de validator van w3c, de css ook. Als om een of andere reden niet volledig gevalideerd kon worden, wordt dat bij Bekende problemen vermeld.

Nieuwe browsers test ik pas als ze uit het bèta-stadium zijn, omdat er anders 'n redelijke kans is dat ik 'n bug zit te omzeilen, die voor de uiteindelijke versie nog gerepareerd wordt. Dit voorbeeld is alleen getest in de hierboven met name genoemde browsers. Vragen over niet-geteste browsers kan ik niet beantwoorden, en het melden van fouten in niet-geteste browsers heeft ook geen enkel nut. (Melden van fouten, problemen, enz. in wel geteste browsers: graag!)

Wijzigingen

Alleen grotere wijzigingen worden hier vermeld, geen dingen als een link die is geüpdatet.

29 april 2009:

Nieuw opgenomen.

25 januari 2011:

Bekende problemen

Alle browsers.

Bij zoomen en/of 'n andere lettergrootte verschijnt hier en daar 'n enkel lijntje. Dat is het kadertje dat om de afbeelding staat. Dat is wel te voorkomen, maar dan ontstaan er kieren als je niet zoomt. Als je het kadertje weghaalt, verschijnt 'n heel klein randje van de afbeelding zelf, dus dat schiet ook niet op.

Eigenlijk zijn deze dingen nauwelijks storend te noemen. Soms lijkt het zelfs opzettelijk zo aangebracht te zijn, bijvoorbeeld als er alleen een lijntje onder de naam van de afbeelding verschijnt.

Omdat vrijwel elke browser hier op een of andere manier aan lijdt, maar geen van alle op dezelfde, is er geen beginnen aan om het per browser op te geven. Bovendien gebeurt het bijvoorbeeld soms bij 1x inzoomen, verdwijnt het bij 2x inzoomen en komt het weer terug bij 3x inzoomen. Meestal zie je trouwens helemaal geen lijntje.

Internet Explorer 6

Meer gedetailleerde info vind je bij Speciaal voor Internet Explorer 6.

Internet Explorer 7

Dit heeft alleen met de plaatsing van de afbeeldingen te maken, niet met het (on)zichtbaar maken, dus niet met het eigenlijke voorbeeld.

Als de afbeeldingen door inzoomen (vergroten) niet meer naast elkaar in het browservenster passen, moeten ze twee aan twee onder elkaar worden gezet, zodat er geen horizontale scrollbalk ontstaat. Bij Internet Explorer 7 ontstaat wel 'n horizontale scrollbalk. Niets aan te doen, komt door de belabberde zoomfunctie van Internet Explorer 7. In Internet Explorer 8 werkt dit wel goed.