Skip links en inhoudsopgave

Laatst aangepast: 2 januari 2012

Makkelijk aan te passen horizontale staafdiagrammen

Korte omschrijving

Horizontale staafdiagrammen waarvan het uiterlijk uiterst simpel is aan te passen.

BELANGRIJK

Alles op deze site kan vrij worden gebruikt, met twee beperkingen:

* Je gebruikt het materiaal op deze site volledig op eigen risico. Het kan prima zijn dat er fouten in de hier verstrekte info zitten. Voor eventuele schade die door gebruik van materiaal van deze site ontstaat, in welke vorm dan ook, zijn www.css-voorbeelden.nl en medewerkers daarvan op geen enkele manier verantwoordelijk.

* Deze uitleg wordt regelmatig bijgewerkt. Het is daarom niet toegestaan deze uitleg op welke manier dan ook te verspreiden, zonder daarbij duidelijk te vermelden dat de uitleg afkomstig is van www.css-voorbeelden.nl en dat daar altijd de nieuwste versie is te vinden. Dit is om te voorkomen dat er verouderde versies worden verspreid.

Een link naar www.css-voorbeelden.nl wordt trouwens altijd op prijs gesteld.

Opmerkingen

Links in deze uitleg, vooral links naar andere sites, kunnen verouderd zijn. Op de pagina met links vind je steeds de meest recente links.

Alles op deze site is gemaakt op een systeem met Linux. Daarbij is vooral gebruik gemaakt van Quanta Plus, GIMP en Firefox met extensies. De pdf-bestanden zijn gemaakt met LibreOffice.

Vragen of opmerkingen? Fout gevonden? Ga naar het forum.

Iets gevonden waar je wat aan hebt? Mooi. Als je je waardering wilt uiten, maak dan een donatie over aan War Child Nederland, een organisatie die kinderen uit oorlogsgebieden helpt hun trauma's te verwerken. Of - nog beter - wordt donateur:
War Child Nederland

Achterliggend idee

De buitenkant van het staafdiagram is in feite een gewone div met een border. De border is om te laten zien hoe breed het volledige staafdiagram, de volle 100%, is.

In deze div wordt een span gezet, die als blok-element wordt weergegeven. Een blok-element krijgt normaal genomen automatisch dezelfde breedte als zijn ouder, hier dus de buitenste div.

Als ik nou deze span bijvoorbeeld 70% breed maak, krijgt hij 70% van de breedte van de buitenste div. Als je dan de achtergrond van de span een kleurtje of een achtergrond-afbeelding geeft, zal die 70% daarmee gevuld worden en ziedaar: een staafdiagram dat voor 70% is gevuld.

Het zesde diagram wijkt enigszins af: hier zijn het zes spans van 10% en eentje van 3%, die tegen elkaar gefloat worden. Maar het principe is hetzelfde.

In de voorbeelden wordt soms wel, soms geen gebruik gemaakt van (kleine) afbeeldingen. In de code wordt bij elk diagram duidelijk hoe de achtergrond precies is gemaakt.

Beschrijving van code en css

De code die te maken heeft met de basis van dit voorbeeld is rood gekleurd. Alle voor dit voorbeeld niet-essentiële code is bruin.

Deze uitleg hoort bij het voorbeeld dat in de download zit. Het voorbeeld uit de download verschilt iets van het voorbeeld hier op de site. In de download ontbreken bijvoorbeeld de witte vlakken met de links. Ook in de kopregels zit vaak wat verschil. Daarnaast kunnen er nog andere (meestal kleine) verschillen zijn.

Als je deze uitleg leest naast de broncode van het voorbeeld op de site, kan het dus bijvoorbeeld zijn dat 'n h1 uit de css bij 'n <h2> uit de html hoort. Maar het gaat niet om hele grote, fundamentele afwijkingen.

Als je dit lastig vindt, downloadt dan de hele handel (ga terug naar het voorbeeld en kies daar voor downloaden). In de download zit 'n voorbeeld dat wel naadloos aansluit op de uitleg in de download.

<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd"> <html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="nl" lang="nl">

Een document moet met een doctype beginnen om weergaveverschillen tussen browsers te voorkomen. Zonder doctype is de kans op verschillende (en soms volkomen verkeerde) weergave tussen verschillende browsers heel erg groot.

Geldige doctypes vind je op www.w3.org/QA/2002/04/valid-dtd-list.

Gebruik het volledige doctype, inclusief de url, anders werkt het niet goed.

De toevoeging achter <html hierboven hoort bij het gekozen doctype.

<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" />

Zorgt dat de browser letters met accenten en dergelijke goed kan weergeven. Als je als doctype html hebt gekozen, moet je niet eindigen op />, maar op > (dit geldt voor alles in de head wat eindigt op />).

utf-8 is de beste charset (tekenset), omdat deze alle talen van de wereld (en nog heel veel andere extra tekens) bestrijkt, maar toch niet meer ruimte inneemt voor de code dan nodig is. Als je utf-8 gebruikt, hoef je veel minder entiteiten (&auml; en dergelijke) te gebruiken, maar kun je bijvoorbeeld gewoon ä gebruiken.

Deze regel moet zo hoog mogelijk komen te staan, als eerste regel binnen de head, omdat hij anders door sommige browsers niet wordt gelezen.

<link rel="stylesheet" type="text/css" href="../../css/naam-van-stylesheet.css" />

Deze regel heeft in dit voorbeeldbestand geen enkel nut. Normaal genomen is het een verwijzing naar een extern stylesheet, waarin de style staat. In dit voorbeeld verwijst de href naar een niet bestaand bestand.

De bedoeling is dat je bovenstaande regels aanpast voor je eigen bestand. De hele style, die onder deze regels in de <head> staat, wordt dan in het externe bestand geplaatst waar de href naar verwijst. In dat bestand komt de style precies zo te staan zoals die nu in de <head> staat. Het bestand moet eindigen op .css.

Voordeel van een externe stylesheet is onder andere, dat deze geldig is voor alle pagina's waaraan deze is gelinkt. 'n Verandering in de lay-out hoef je dan maar op één enkele centrale plek te aan te brengen.

In die externe stylesheet zet je alles wat in dit voorbeeld tussen <style type="text/css"> en </style> staat (zonder deze begin- en eindregel).

Deze regel is gewoon 'n link die naar 'n bestand elders verwijst, waar de css in staat. Op de plaats van "../../css/naam-van-stylesheet.css" moet je pad naar en naam van jouw stylesheet invullen.

<style type="text/css">

Voor de duidelijkheid staat de style hier in het bestand zelf, maar het is beter deze in een apart stylesheet te zetten, zoals hierboven beschreven. In dat stylesheet komt alles wat tussen bovenstaande regel en </style> staat.

Technisch gezien is er geen enkel bezwaar om het in die stylesheet te zetten met dezelfde vreselijke lay-out als die ik in dit voorbeeld gebruik. Maar als je dat doet, garandeer ik je hele grote problemen omdat het volstrekt onoverzichtelijk is. Ik gebruik alleen deze lay-out omdat het anders veel te veel regels worden.

Voorbeeld van 'n goede lay-out in je css:


	div#header-buiten
	{
	    position: absolute;
	    right: 16px;
	    width: 100%;
	    height: 120px;
	    background: yellow;
	}

	div#header-binnen
	{
	    margin-left: 16px;
	    height: 120px;
	    text-align: center;
	}
body margin: 0; padding: 0;

Slim om te doen, is soms wat afwijkend in verschillende browsers.

font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;

Lettersoort. Als er geen Arial is, wordt gezocht naar Helvetica. Als dat er ook niet is in ieder geval 'n lettersoort zonder schreef (dwarsstreepjes).

font-size: 110%;

Iets groter dan standaard. 't Zal de leeftijd zijn, maar ik vind de standaardgrootte wat te klein.

Ik gebruik hier % als eenheid, en voor alle andere lettergroottes gebruik ik em. Dat komt door Internet Explorer. Als ik als maateenheid iets als px neem, kunnen gebruikers van Internet Explorer de lettergrootte niet veranderen.

Maar als ik overal em neem als maateenheid, wat dan voor de hand zou liggen, kom ik in de problemen met versies van Internet Explorer ouder dan versie 8. De stappen van de verkleining of vergroting zijn in die browsers zo groot, dat 't gelijk onleesbaar klein of absurd groot is.

Als je nou echter bij body geen em gebruikt (font-size: 1.1em; zou hetzelfde moeten zijn als font-size: 110%;), dan is de lettergrootte in Internet Explorer te veranderen, en in oudere versies dan versie 8 zijn de tussenstappen teruggebracht tot normale grootte.

Dit werkt ook als je als lettergrootte 100% invult. Dat heeft geen enkele invloed op de lettergrootte, behalve dus dat de tussenstappen in oudere versies nu normaal werken.

In Internet Explorer 8 is deze bug eindelijk gerepareerd. Aangezien we waarschijnlijk nog vele jaren met oudere versies dan Internet Explorer 8 zitten opgescheept, zal deze truc ook nog jaren moeten worden toegepast.

color: black;

Hoewel dit de standaardkleur is, geef ik de kleur toch op. Hieronder geef ik een achtergrondkleur op. Sommige mensen hebben zelf de kleur en/of achtergrondkleur veranderd, bijvoorbeeld omdat ze slecht kleuren kunnen onderscheiden. Als ik nu de achtergrondkleur verander, maar niet de tekstkleur, loop ik het risico dat tekstkleur en achtergrondkleur te veel op elkaar gaan lijken.

Door beide op te geven, weet ik redelijk zeker dat achtergrond- en tekstkleur genoeg van elkaar blijven verschillen. Als de gebruiker !important heeft gebruikt, is er nog niets aan de hand, want dan veranderen achtergrond- en tekstkleur geen van beide.

background: #ff9;

Achtergrond 'n kleurtje geven.

div#content

De div met id="content". De div waar de hele handel in staat. Deze div wordt voornamelijk gebruikt om alles horizontaal te centreren. Aangezien alles hierin staat, is alles gelijk gecentreerd als deze div is gecentreerd.

width: 500px;

Breedte. Deze is nodig om horizontaal te kunnen centreren op de manier gelijk hieronder.

De buitenkant van de staafdiagrammen is in werkelijkheid 'n div. 'n Div neemt normaal genomen automatisch de breedte van z'n ouder aan. Omdat al deze divs binnen div#content staan, is dat hier dus 500 px. Met deze breedte wordt dus ook gelijk de breedte van de diagrammen bepaald.

Dit kwam in dit voorbeeld gewoon goed uit, maar je kunt ook elk diagram 'n eigen breedte geven door de buitenste div van elk diagram 'n eigen breedte te geven.

margin: 0 auto;

Omdat voor onder en links geen waarde is ingevuld, krijgen deze automatisch dezelfde waarde als boven en rechts. Hier staat dus eigenlijk 0 auto 0 auto in de volgorde boven - rechts - onder - links. Boven en onder geen marge, rechts en links auto oftewel evenveel oftewel: horizontaal gecentreerd.

Deze manier van horizontaal centreren van een blok-element werkt alleen maar als het te centreren blok-element een breedte heeft.

div.grafiek

De divs met class="grafiek". De buitenkant van alle staafdiagrammen wordt gevormd door een div. Die divs hebben bepaalde eigenschappen gemeen, die geef ik hier in één keer voor allemaal op.

margin-top: 10px;

Kleine marge aan de bovenkant, zodat ze niet allemaal tegen elkaar aan staan.

border: black solid 1px;

Randje om de div. Dit laat zien hoe groot het volledige diagram, dus de volle 100%, is. De background hieronder heeft dezelfde functie.

background: white;

Witte achtergrond. Dit laat zien hoe groot het volledige diagram, dus de volle 100%, is. De border hierboven heeft dezelfde functie.

span.binnen

De spans met class="binnen". Het binnenste deel van de diagrammen, het deel met de afwijkende achtergrond, wordt gevormd door spans. Deze hebben een aantal instellingen gemeenschappelijk, die kan ik hier in één keer opgeven.

display: block;

Van zichzelf is een span een inline-element. Door er een blok-element van te maken kan ik attributen als breedte gebruiken.

background: black;

De buitenste div heeft een witte achtergrond. Door de achtergrond van deze spans zwart te maken steken ze goed af tegen de div. Voor zover dit voor 'n bepaalde span anders moet zijn, geef ik dat voor die bepaalde span later op.

color: white;

Tekstkleur. 'n Witte letter op 'n zwarte achtergrond dus. Voor zover dit voor 'n bepaalde span anders moet zijn, geef ik dat voor die bepaalde span later op.

font-weight: bold;

Vette letter.

text-align: center;

Tekst horizontaal centreren. Omdat dit binnen de span gebeurt, staat de tekst (het percentage) dus horizontaal gecentreerd in het gekleurde deel van het diagram.

line-height: 2em;

De span heeft geen hoogte gekregen. Als ik helemaal geen hoogte opgeef, dan wordt de span niet hoger dan nodig is om er de tekst in te kunnen zetten. Je krijgt dan 'n heel laag diagram. Daarom geef ik hier een regelhoogte op van 2 em, meer dan de standaardhoogte van ongeveer 1.2 em.

Voordeel van 'n regelhoogte boven 'n gewone hoogte is, dat de tekst automatisch in het midden van de regel wordt gezet: verticaal gecentreerd.

Deze spans staan binnen div#grafiek, die geen hoogte heeft gekregen. Die div krijgt automatisch de hoogte die nodig is om de inhoud erin te kunnen zetten, hier dus 2 em. Daardoor krijgt ook de border van deze div, het zwarte randje, deze hoogte en wordt het totale staafdiagram dus 2 em hoog.

Ik gebruik als eenheid em zodat de hoogte mee verandert met de lettergrootte. 't Wordt anders erg krap bij 'n grotere lettergrootte.

span.binnen span

Spans die binnen een span met class="binnen" staan. Sommige tekst (de percentages) staat binnen zo'n geneste span.

background: black;

De kleur van de tekst is hierboven opgegeven als wit. Boven 'n gestreepte of gekleurde achtergrond is dat niet duidelijk. Daarom zet ik achter de percentages die boven zo'n achtergrond staan 'n zwarte achtergrond.

Omdat deze spans gewoon inline-elementen zijn, wordt de zwarte achtergrond niet groter dan de tekst waar deze achter staat. En omdat de tekst door de hierboven opgegeven line-height en text-align horizontaal en verticaal gecentreerd is, zal deze achtergrond dat ook zijn en krijgen we dus 'n horizontaal en verticaal gecentreerd zwart blokje achter de tekst.

div#een

De div met id="een". Het bovenste diagram. De meeste instellingen voor deze div zijn al opgegeven bij div.grafiek, hier staan alleen de instellingen speciaal voor deze div.

padding: 2px;

Kleine afstand tussen de zwarte border van het diagram en het zwarte binnenvlak van de vulling,

span#binnen-een

De span met id="binnen-een". De span die bij het eerste diagram hoort.

De meeste instellingen voor deze span zijn al opgegeven bij span.binnen.

width: 10%;

Breedte 10% van het ouder-element, div.grafiek. Die div heeft weer de breedte van zijn ouder-element, div#content. En die is 500 px breed. Deze span wordt dus 50 px breed.

Bij de algemene instellingen bij span.binnen is al 'n zwarte ondergrond opgegeven, dus dit levert 'n staafdiagram met 'n voor 10% gevulde zwarte achtergrond.

De bij div#een opgegeven padding zorgt voor een kleine afstand tussen de zwarte achtergrond en de zwarte rand rondom het diagram.

Als het percentage wordt gewijzigd, hoef ik alleen maar dit getal te veranderen.

span#binnen-twee

De span met id="binnen-twee". De span die bij het tweede diagram hoort.

De meeste instellingen voor deze span zijn al opgegeven bij span.binnen.

width: 20%;

Breedte 20% van het ouder-element, div.grafiek. Die div heeft weer de breedte van zijn ouder-element, div#content. En die is 500 px breed. Deze span wordt dus 100 px breed.

Bij de algemene instellingen bij span.binnen is al 'n zwarte ondergrond opgegeven, dus dit levert 'n staafdiagram met 'n voor 20% gevulde zwarte achtergrond.

Als het percentage wordt gewijzigd, hoef ik alleen maar dit getal te veranderen.

span#binnen-drie

De span met id="binnen-drie". De span die bij het derde diagram hoort.

De meeste instellingen voor deze span zijn al opgegeven bij span.binnen.

width: 30%;

Breedte 30% van het ouder-element, div.grafiek. Die div heeft weer de breedte van zijn ouder-element, div#content. En die is 500 px breed. Deze span wordt dus 150 px breed.

Als het percentage wordt gewijzigd, hoef ik alleen maar dit getal te veranderen.

background: url(060-pics/cirkel.png);

Als achtergrond 'n plaatje van 'n klein zwart balletje. Omdat 'n achtergrond-afbeelding automatisch wordt herhaald tot het element waar de achtergrond-afbeelding in staat helemaal is gevuld, kan ik 'n heel kleine afbeelding waarop maar 1 balletje staat gebruiken.

span#binnen-vier

De span met id="binnen-vier". De span die bij het vierde diagram hoort.

De meeste instellingen voor deze span zijn al opgegeven bij span.binnen.

width: 40%;

Breedte 40% van het ouder-element, div.grafiek. Die div heeft weer de breedte van zijn ouder-element, div#content. En die is 500 px breed. Deze span wordt dus 200 px breed.

Als het percentage wordt gewijzigd, hoef ik alleen maar dit getal te veranderen.

background: url(060-pics/raster.png); Vergrote achtergrond-afbeelding vierde diagram

Als achtergrond 'n plaatje met in totaal slechts 16 pixel. Omdat 'n achtergrond-afbeelding automatisch wordt herhaald tot het element waar de achtergrond-afbeelding in staat helemaal is gevuld, kan ik 'n heel kleine afbeelding gebruiken.

Deze afbeelding heeft linksboven en rechtsonder 4 zwarte pixels, de rest is doorzichtig. Omdat de afbeelding wordt herhaald, geeft dit het effect van een raster.

span#binnen-vijf

De span met id="binnen-vijf". De span die bij het vijfde diagram hoort.

De meeste instellingen voor deze span zijn al opgegeven bij span.binnen.

width: 50%;

Breedte 50% van het ouder-element, div.grafiek. Die div heeft weer de breedte van zijn ouder-element, div#content. En die is 500 px breed. Deze span wordt dus 250 px breed.

Als het percentage wordt gewijzigd, hoef ik alleen maar dit getal te veranderen.

background: url(060-pics/streep.png); Vergrote achtergrond-afbeelding vijfde diagram

Als achtergrond 'n plaatje dat slechts 105 byte groot is. Omdat 'n achtergrond-afbeelding automatisch wordt herhaald tot het element waar de achtergrond-afbeelding in staat helemaal is gevuld, kan ik 'n heel kleine afbeelding gebruiken (8x8 px).

Door de zwarte delen enigszins slim op elkaar aan te laten sluiten, geeft dit uiteindelijk het effect van schuine strepen.

div#zes

De div met id="zes". Dit is de div die bij het zesde diagram hoort. De meeste instellingen voor deze div zijn al opgegeven bij div.grafiek, hier staan alleen de instellingen speciaal voor deze div.

height: 2em;

De inhoud van deze div wordt gefloat. Dat betekent dat deze niet meetelt voor de hoogte van deze div: de div zou geen enkele hoogte hebben. Dat heeft twee onbedoelde effecten:

* De zwarte border die wordt gebruikt om het volledige diagram aan te geven kan niet rondom de div komen te staan, want de div heeft geen hoogte. In plaats van een zwarte omlijsting zie je dus alleen een zwarte lijn van 2 px aan de bovenkant: de border aan de boven- en onderkant, zonder tussenruimte.

* Omdat de div geen hoogte heeft, en de gefloate inhoud ook niet meetelt voor de rest van de pagina, komt het diagram hieronder pal tegen de zwarte border aan de bovenkant te staan, slechts daarvan gescheiden door de marge van 10 px aan de bovenkant. Oftewel: dit diagram en het volgende staan volkomen door elkaar heen.

In tegenstelling tot allerlei wereldproblemen is dit heel simpel op te lossen: 'n hoogte aan de div geven die even groot is als de hoogte van de spans: 2 em.

div#zes span

De spans binnen de div met id="zes". De spans die horen bij het zesde diagram. Omdat dit anders in elkaar zit dan alle andere, moeten hier wat aparte instellingen voor worden opgegeven.

De meeste instellingen voor deze spans zijn al opgegeven bij span.binnen.

float: left;

Omdat de spans in blok-elementen zijn veranderd, zouden ze allemaal op een nieuwe regel komen te staan. Dat is hier niet de bedoeling. Door ze naar links te floaten komen ze tegen elkaar aan te staan.

width: 10%;

Elke span 10% breed maken. Door zes spans te gebruiken kom ik zo aan 60%. De laatste span maak ik dan later 3% breed, waardoor het totaal 63% wordt.

Deze breedte van 63% geldt ten opzichte van van het ouder-element, div.grafiek. Die div heeft weer de breedte van zijn ouder-element, div#content. En die is 500 px breed. Deze span wordt dus 63% van 500 px breed, dat is 315 px.

Als het percentage wordt gewijzigd, hoef ik alleen maar dit getal te veranderen en eventueel spans toe te voegen of weg te halen.

div#zes span.oneven

De spans met class="oneven" binnen de div met id="zes". Dit zijn de eerste, derde, vijfde en zevende span van het zesde diagram.

De meeste instellingen voor deze spans zijn al opgegeven bij span.binnen.

background: white; color: black;

Bij de algemene instellingen bij span.binnen is 'n zwarte ondergrond met witte tekst opgegeven. Omdat ik dit diagram geblokt wil hebben, verander ik de achtergrondkleur van de oneven spans in wit. De kleur van de tekst moet ik dan natuurlijk in zwart veranderen, want wit op wit leest wat lastig.

div#zes span.laatst

De span met class="laatst" binnen de div met id="zes".

De meeste instellingen voor deze span zijn al opgegeven bij span.binnen en div#zes span.oneven. Maar voor deze laatste span zijn wat afwijkende instellingen nodig.

width: 3%;

Deze laatste span wordt 3% breed. Omdat hij gefloat staat tegen zes eerdere spans van elk 10% breedte, wordt het totaal 63%.

Deze breedte van 63% geldt ten opzichte van van het ouder-element, div.grafiek. Die div heeft weer de breedte van zijn ouder-element, div#content. En die is 500 px breed. Deze span wordt dus 63% van 500 px breed, dat is 315 px.

Als het percentage wordt gewijzigd, hoef ik alleen maar dit getal te veranderen en eventueel spans toe te voegen of weg te halen.

border-right: black solid 1px;

Zwart lijntje aan de rechterkant om de precieze grens van 63% aan te geven.

In Internet Explorer 6 gaat dit mis, daar staat het lijntje verkeerd, zie Bekende problemen.

span#binnen-zeven

De span met id="binnen-zeven". De span die bij het zevende diagram hoort.

De meeste instellingen voor deze span zijn al opgegeven bij span.binnen.

width: 70%;

Breedte 70% van het ouder-element, div.grafiek. Die div heeft weer de breedte van zijn ouder-element, div#content. En die is 500 px breed. Deze span wordt dus 350 px breed.

Als het percentage wordt gewijzigd, hoef ik alleen maar dit getal te veranderen.

background: url(060-pics/smiley.gif);

Als achtergrond 'n smiley. Omdat 'n achtergrond-afbeelding automatisch wordt herhaald tot het element waar de achtergrond-afbeelding in staat helemaal is gevuld, hoef ik maar 1 smiley te gebruiken.

span#binnen-acht

De span met id="binnen-acht". De span die bij het achtste diagram hoort.

De meeste instellingen voor deze span zijn al opgegeven bij span.binnen.

width: 80%;

Breedte 80% van het ouder-element, div.grafiek. Die div heeft weer de breedte van zijn ouder-element, div#content. En die is 500 px breed. Deze span wordt dus 400 px breed.

Als het percentage wordt gewijzigd, hoef ik alleen maar dit getal te veranderen.

background: url(060-pics/verloop.jpg);

Als achtergrond 'n 1 px hoog plaatje, dat van helemaal groen naar helemaal rood verloopt. Dit plaatje is even breed als het diagram: 500px. Maar je ziet maar 400 px. Als je de breedte van de span verandert, zie je meer of minder van de achtergrond-afbeelding.

Omdat de achtergrond-afbeelding automatisch wordt herhaald tot het element waar de achtergrond-afbeelding in staat helemaal is gevuld, kan ik volstaan met 'n afbeelding van maar 1 px hoog.

De code aanpassen aan je eigen ontwerp

Toegankelijkheid en zoekmachines

Eventuele opmerkingen specifiek voor dit voorbeeld staan bij Opmerkingen.

Toegankelijkheid (accessibility in het Engels) is belangrijk voor bijvoorbeeld blinden die een spraakbrowser gebruiken, of voor motorisch gehandicapte mensen die moeite hebben met het bedienen van een muis. Een spider van een zoekmachine (dat is het programmaatje wat de site indexeert voor de zoekmachine) is te vergelijken met een blinde. Als je je site goed toegankelijk maakt voor gehandicapten, is dat dus gelijk goed voor een hogere plaats in een zoekmachine. Dus als je 't niet uit sociale motieven wilt doen, kun je 't uit egoïstische motieven doen.

(Op die plaats in de zoekmachine heb je maar beperkt invloed. De toegankelijkheid van je site is maar één van de factoren, maar zeker niet onbelangrijk.)

Als je bij het maken van je site al rekening houdt met toegankelijkheid, is dat nauwelijks extra werk. 't Is ongeveer te vergelijken met inbraakbescherming: doe dat bij 'n nieuw huis en 't is nauwelijks extra werk, doe 't bij 'n bestaand huis en 't is al snel 'n enorme klus.

Enkele tips die helpen bij toegankelijkheid:

Getest in

Laatst gecontroleerd op 2 januari 2012.

(Internet Explorer 6 is voor het laatst gecontroleerd op 11 januari 2010. Op deze browser test ik niet meer. Maar omdat de code nauwelijks is veranderd, neem ik aan dat dit voorbeeld ook nog werkt in Internet Explorer 6.)

Dit voorbeeld is getest in Firefox, Opera, Safari, Google Chrome, Internet Explorer 6, 7, 8 en 9 in de resoluties 800x600, 1024x768, 1280x1024 en 1440x900. Steeds met de laatste versie van die browsers, omdat ik geen zin heb om rekening te houden met mensen die met zwaar verouderde browsers surfen. Dat is trouwens vragen om ellende, want updates van browsers hebben heel vaak met beveiligingsproblemen te maken. In de resoluties 1024x768, 1280x1024 en 1440x900 is ook in- en uitzoomen en een kleinere en grotere letter getest. Er is ingezoomd en vergroot tot zover de browser kan, maar niet verder dan tot 200%.

Eventuele problemen met betrekking tot zoomen en lettergrootte staan bij Bekende problemen.

Naast deze 'gewone' browsers is ook getest in Lynx, WebbIE, Jaws en Fangs Screen Reader Emulator. Lynx is een browser die alleen tekst laat zien en geen css gebruikt. WebbIE is een browser die gericht is op mensen met een handicap. Jaws is een screenreader, zoals die door blinden wordt gebruikt. Fangs Screen Reader Emulator is een extensie bij Firefox die de pagina laat zien zoals een screenreader hem ziet.

Als het voorbeeld in deze vier programma's toegankelijk is, zou het in principe toegankelijk moeten zijn in alle aangepaste browsers en dergelijke. En dus ook voor zoekmachines, want een zoekmachine is redelijk vergelijkbaar met een blinde. Eventuele opmerkingen over de toegankelijkheid van dit voorbeeld staan bij Opmerkingen.

Dit voorbeeld is niet getest op geschiktheid voor mobiele apparaten (hier worden geen laptop/notebook/netbook en dergelijke mee bedoeld, want die gedragen zich als een gewone desktopcomputer). Er wordt in veel voorbeelden css en/of html gebruikt, waar niet elk mobiel apparaat mee uit de voeten zal kunnen. En lang niet alles is geschikt voor schermen met een breedte van minder dan 800 px.

Dingen die problemen zouden kunnen opleveren, zijn onder andere een te grote breedte, het gebruik van (te veel) afbeeldingen en/of css en html die niet (volledig) wordt ondersteund, zoals :hover, float en position.

Onder Opmerkingen staat mogelijk nog wat meer over de geschiktheid van dit voorbeeld voor mobiele apparaten.

(Terzijde: de site zelf is zeker niet geschikt voor kleine mobieltjes. Dat gaat ook niet veranderen. Ik kan me namelijk niet voorstellen dat iemand zo masochistisch is 'n uitleg van tientallen schermen op 'n klein mobieltje te gaan lezen. Voor de site zelf is een minimale breedte van 800 px vereist.)

De html is gevalideerd met de validator van w3c, de css ook. Als om een of andere reden niet volledig gevalideerd kon worden, wordt dat bij Bekende problemen vermeld.

Nieuwe browsers test ik pas als ze uit het bèta-stadium zijn, omdat er anders 'n redelijke kans is dat ik 'n bug zit te omzeilen, die voor de uiteindelijke versie nog gerepareerd wordt. Dit voorbeeld is alleen getest in de hierboven met name genoemde browsers. Vragen over niet-geteste browsers kan ik niet beantwoorden, en het melden van fouten in niet-geteste browsers heeft ook geen enkel nut. (Melden van fouten, problemen, enz. in wel geteste browsers: graag!)

Wijzigingen

Alleen grotere wijzigingen worden hier vermeld, geen dingen als een link die is geüpdatet.

12 mei 2009:

Nieuw opgenomen.

27 januari 2011:

Vanwege toegankelijkheid color: black; toegevoegd aan css voor <body>.

2 januari 2012:

Bij Bekende problemen stukje over Firefox en Safari toegevoegd.

Bekende problemen

Internet Explorer 6

Bij het zesde diagram staat het lijntje rechts van 3% niet op de goede plaats. Dit lijntje hoort grafisch op 3/10 van het laatste blok te staan, maar de tekst '3%' verplaatst het lijntje.

Volgens de standaard zou het laatste blok 3% breed moeten blijven en zou het lijntje (een rechter border) niet mogen verschuiven. Als de tekst '3%' niet in het blok past, moet dit gewoon gedeeltelijk buiten het blok worden weergegeven. Internet Explorer 6 vergroot foutief het blok tot de '3%' binnen het blok past. Door dit vergroten wordt ook de border rechts verplaatst en staat deze dus niet meer op 3/10.

Dit is ongetwijfeld in orde te krijgen met enige gepiel, maar daar heb ik geen zin in voor deze vleesgeworden nachtmerrie van elke sitebouwer. <valse opmerking>mensen die deze browser nog gebruiken zien 't verschil toch niet.</valse opmerking>

Firefox en Safari

Als letters tot meer dan 140% worden vergroot, vallen (delen van) het procentteken weg. Als dat een probleem is, moet de begingrootte van de letters worden verkleind (of een heel andere oplossing worden bedacht). Als alleen wordt gezoomd, speelt dit probleem niet.