Skip links en inhoudsopgave

Laatst aangepast: 9 januari 2012

Korte omschrijving

Tweekoloms lay-out met header en ruimte voor menu. Het geheel heeft een vaste breedte en staat altijd horizontaal gecentreerd, ongeacht de grootte van het venster van de browser. Bij genoeg inhoud kan de hele pagina worden gescrold.

Beide kolommen hebben een achtergrond die even hoog is als de langste kolom.

Header (geel)

Vaste hoogte, vaste breedte. Scrolt mee omhoog.

Menu (zwart)

Vaste hoogte, vaste breedte. Scrolt mee omhoog.

Linkerkolom (groen)

Staat gelijk onder het menu. Hoogte past zich aan de hoeveelheid inhoud aan. Vaste breedte, in dit voorbeeld 50%.

Rechterkolom (oranje)

Staat gelijk onder het menu. Hoogte past zich aan de hoeveelheid inhoud aan. Vaste breedte, in dit voorbeeld 50%.

BELANGRIJK

Alles op deze site kan vrij worden gebruikt, met twee beperkingen:

* Je gebruikt het materiaal op deze site volledig op eigen risico. Het kan prima zijn dat er fouten in de hier verstrekte info zitten. Voor eventuele schade die door gebruik van materiaal van deze site ontstaat, in welke vorm dan ook, zijn www.css-voorbeelden.nl en medewerkers daarvan op geen enkele manier verantwoordelijk.

* Deze uitleg wordt regelmatig bijgewerkt. Het is daarom niet toegestaan deze uitleg op welke manier dan ook te verspreiden, zonder daarbij duidelijk te vermelden dat de uitleg afkomstig is van www.css-voorbeelden.nl en dat daar altijd de nieuwste versie is te vinden. Dit is om te voorkomen dat er verouderde versies worden verspreid.

Een link naar www.css-voorbeelden.nl wordt trouwens altijd op prijs gesteld.

Opmerkingen

De hier gebruikte techniek staat bekend als 'faux columns' (namaak-kolommen). In werkelijkheid zit de achtergrond niet in beide kolommen zelf, maar bestaat deze uit een kleine afbeelding die in een brede div achter beide kolommen zit.

Het oorspronkelijke artikel over deze techniek is te vinden op www.alistapart.com/article/fauxcolumns.

Zonder css, zoals veel spraakbrowsers en dergelijke de pagina zien, wordt de inhoud gewoon weergegeven in de volgorde zoals hij in de html staat: header, menu, linkerkolom, rechterkolom.

Zonder afbeeldingen blijft alles gewoon precies hetzelfde, alleen vallen de groene en oranje achtergrond weg. Daarom moet je naast de achtergrond-afbeelding ook 'n achtergrondkleur geven, die voldoende contrast heeft met de kleur van de tekst.

Links in deze uitleg, vooral links naar andere sites, kunnen verouderd zijn. Op de pagina met links vind je steeds de meest recente links.

Alles op deze site is gemaakt op een systeem met Linux. Daarbij is vooral gebruik gemaakt van Quanta Plus, GIMP en Firefox met extensies. De pdf-bestanden zijn gemaakt met LibreOffice.

Vragen of opmerkingen? Fout gevonden? Ga naar het forum.

Iets gevonden waar je wat aan hebt? Mooi. Als je je waardering wilt uiten, maak dan een donatie over aan War Child Nederland, een organisatie die kinderen uit oorlogsgebieden helpt hun trauma's te verwerken. Of - nog beter - wordt donateur:
War Child Nederland

Achterliggend idee

Een vaak terugkerende vraag op forums is hoe je twee kolommen van ongelijke lengte een achtergrond van gelijke lengte kan geven. Het antwoord is vrij simpel: dat kan niet of nauwelijks. Daarom moet er een truc worden gebruikt die bekend staat als 'faux columns': namaak-kolommen.

Er zijn twee kolommen met tekst. De linkerkolom is langer dan de rechter (of omgekeerd, dat maakt niet uit). Ik wil de linkerkolom 'n groene achtergrond geven en de rechter 'n oranje. De achtergrond van beide kolommen moet even ver doorlopen, dus even ver als de langste kolom.

Bij de langste kolom is dat geen probleem, de achtergrond daarvan loopt altijd door tot onderaan, want een div krijgt normaal genomen automatisch de hoogte die nodig is voor de inhoud.

Bij de kortste kolom staat de achtergrond echter alleen achter de tekst, want ook die div wordt niet hoger dan nodig is voor de inhoud. De achtergrond is hier dus minder hoog dan bij de langste kolom. Je kunt de kortste kolom wel 'n bepaalde hoogte geven, maar dan moet je precies de inhoud van beide kolommen weten, en dat gaat mis bij 'n andere lettergrootte en zo. 'n Net resultaat kun je zo onmogelijk krijgen.

Om dit op te lossen worden de achtergronden, in dit voorbeeld links groen en rechts oranje, op 'n afbeelding gemonteerd. Die afbeelding wordt áchter de kolommen gezet in een div die even breed is als beide kolommen. Je hoeft dan alleen maar die brede div de juiste hoogte te geven. En dat kan vrij simpel.

Die brede div krijgt normaal genomen automatisch de hoogte van de inhoud, dus van de inhoud van de langste kolom. De achtergrond van de brede div krijgt dezelfde hoogte, en omdat deze achter beide kolommen staat, is de achtergrond van beide kolommen even hoog. De achtergrond-afbeelding zelf hoeft maar 1 px hoog te zijn, omdat deze automatisch wordt herhaald tot de brede div volledig is gevuld.

In de praktijk zijn er nog wel wat hobbels. In dit voorbeeld worden linker- en rechterkolom gefloat. Dat betekent dat de hoogte van de kolommen geen invloed heeft op de div waar ze in staan, de div met de achtergrond-afbeelding. Als je nu echter aan de div met de achtergrond overflow: hidden; meegeeft in de css, wordt de div met de achtergrond om onduidelijke redenen plotseling wel even hoog als de langste kolom.

Deze pagina heeft een vaste breedte van 660 px, die horizontaal gecentreerd is, onafhankelijk van de grootte van het venster van de browser, en dus van het scherm.

Voor een 800x600-scherm, het kleinste scherm dat nog regelmatig wordt gebruikt, is de maximale veilige breedte ongeveer 770 px.

Bij voldoende inhoud verschijnt rechts een scrollbar. De hele pagina, inclusief header en menu, scrolt mee. De kolommen zijn 50% breed.

Beschrijving van code en css

De code die te maken heeft met de basis van dit voorbeeld is rood gekleurd. Alle voor dit voorbeeld niet-essentiële code is bruin.

Deze uitleg hoort bij het voorbeeld dat in de download zit. Het voorbeeld uit de download verschilt iets van het voorbeeld hier op de site. In de download ontbreken bijvoorbeeld de witte vlakken met de links. Ook in de kopregels zit vaak wat verschil. Daarnaast kunnen er nog andere (meestal kleine) verschillen zijn.

Als je deze uitleg leest naast de broncode van het voorbeeld op de site, kan het dus bijvoorbeeld zijn dat 'n h1 uit de css bij 'n <h2> uit de html hoort. Maar het gaat niet om hele grote, fundamentele afwijkingen.

Als je dit lastig vindt, downloadt dan de hele handel (ga terug naar het voorbeeld en kies daar voor downloaden). In de download zit 'n voorbeeld dat wel naadloos aansluit op de uitleg in de download.

<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd"> <html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="nl" lang="nl">

Een document moet met een doctype beginnen om weergaveverschillen tussen browsers te voorkomen. Zonder doctype is de kans op verschillende (en soms volkomen verkeerde) weergave tussen verschillende browsers heel erg groot.

Geldige doctypes vind je op www.w3.org/QA/2002/04/valid-dtd-list.

Gebruik het volledige doctype, inclusief de url, anders werkt het niet goed.

De toevoeging achter <html hierboven hoort bij het gekozen doctype.

<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" />

Zorgt dat de browser letters met accenten en dergelijke goed kan weergeven. Als je als doctype html hebt gekozen, moet je niet eindigen op />, maar op > (dit geldt voor alles in de head wat eindigt op />).

utf-8 is de beste charset (tekenset), omdat deze alle talen van de wereld (en nog heel veel andere extra tekens) bestrijkt, maar toch niet meer ruimte inneemt voor de code dan nodig is. Als je utf-8 gebruikt, hoef je veel minder entiteiten (&auml; en dergelijke) te gebruiken, maar kun je bijvoorbeeld gewoon ä gebruiken.

Deze regel moet zo hoog mogelijk komen te staan, als eerste regel binnen de head, omdat hij anders door sommige browsers niet wordt gelezen.

<link rel="stylesheet" type="text/css" href="../../css/naam-van-stylesheet.css" /> <!--Instellingen voor Internet Explorer --> <!--[if IE]> <link rel="stylesheet" type="text/css" href="../../css/naam-van-ie-stylesheet.css"> <![endif]-->

Dit stukje code heeft in dit voorbeeldbestand geen enkel nut. Normaal genomen is het een verwijzing naar een extern stylesheet, waarin de style staat. In dit voorbeeld verwijst de href naar een niet bestaand bestand.

De bedoeling is dat je bovenstaande regels aanpast voor je eigen bestand. De hele style, die onder deze regels in de <head> staat, wordt dan in het externe bestand geplaatst waar de href naar verwijst. In dat bestand komt de style precies zo te staan zoals die nu in de <head> staat. Het bestand moet eindigen op .css.

Voordeel van een externe stylesheet is onder andere, dat deze geldig is voor alle pagina's waaraan deze is gelinkt. 'n Verandering in de lay-out hoef je dan maar op één enkele centrale plek te aan te brengen.

In die externe stylesheet zet je alles wat in dit voorbeeld tussen <style type="text/css"> en </style> staat (zonder deze begin- en eindregel).

De bovenste regel is voor de algemene stylesheet, geldig voor alle browsers. Dit is gewoon 'n link die naar 'n bestand elders verwijst, waar de css in staat. Op de plaats van "../../css/naam-van-stylesheet.css" moet je pad naar en naam van jouw stylesheet invullen.

Het eigenaardige stukje code daaronder heet een 'conditional comment' en wordt door alle browsers gezien als commentaar, omdat het tussen <!-- en --> staat. Maar Internet Explorer herkent het, door de extra toevoegingen, als speciaal voor Internet Explorer bedoeld en zal het dus uitvoeren. Het is veiliger dan een zogenaamde 'hack', waarbij vaak gebruik wordt gemaakt van 'n fout (bug) in de browser. Dit is opzettelijk aangebracht door Microsoft en zal dus blijven bestaan, terwijl 'n bug gerepareerd kan worden. Op deze manier kun je 'n stylesheet alleen voor Internet Explorer opnemen.

Dit stukje geldt voor alle versies van Internet Explorer, maar je kunt het ook per versie aangeven.

De link verwijst naar een aparte stylesheet voor Internet Explorer, waarin je css speciaal voor die browser zet. Op de plaats van "../../css-naam-van-ie-stylesheet.css" moet je pad naar en naam van je stylesheet voor Internet Explorer invullen.

De link naar het aparte stylesheet voor Internet Explorer moet ná de link naar het algemene stylesheet komen, omdat de opdrachten voor Internet Explorer dan over die uit het algemene stylesheet heen gaan.

<style type="text/css">

Voor de duidelijkheid staat de style hier in het bestand zelf, maar het is beter deze in een apart stylesheet te zetten, zoals hierboven beschreven. In dat stylesheet komt alles wat tussen bovenstaande regel en </style> staat.

Technisch gezien is er geen enkel bezwaar om het in die stylesheet te zetten met dezelfde vreselijke lay-out als die ik in dit voorbeeld gebruik. Maar als je dat doet, garandeer ik je hele grote problemen omdat het volstrekt onoverzichtelijk is. Ik gebruik alleen deze lay-out omdat het anders veel te veel regels worden.

Voorbeeld van 'n goede lay-out in je css:


	div#header-buiten
	{
	    position: absolute;
	    right: 16px;
	    width: 100%;
	    height: 120px;
	    background: yellow;
	}

	div#header-binnen
	{
	    margin-left: 16px;
	    height: 120px;
	    text-align: center;
	}
body margin: 0; padding: 0;

Slim om te doen, is soms wat afwijkend in verschillende browsers.

font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;

Lettersoort. Als er geen Arial is, wordt gezocht naar Helvetica. Als dat er ook niet is in ieder geval 'n lettersoort zonder schreef (dwarsstreepjes).

font-size: 110%;

Iets groter dan standaard. 't Zal de leeftijd zijn, maar ik vind de standaardgrootte wat te klein.

Ik gebruik hier % als eenheid, en voor alle andere lettergroottes gebruik ik em. Dat komt door Internet Explorer. Als ik als maateenheid iets als px neem, kunnen gebruikers van Internet Explorer de lettergrootte niet veranderen.

Maar als ik overal em neem als maateenheid, wat dan voor de hand zou liggen, kom ik in de problemen met versies van Internet Explorer ouder dan versie 8. De stappen van de verkleining of vergroting zijn in die browsers zo groot, dat 't gelijk onleesbaar klein of absurd groot is.

Als je nou echter bij body geen em gebruikt (font-size: 1.1em; zou hetzelfde moeten zijn als font-size: 110%;), dan is de lettergrootte in Internet Explorer te veranderen, en in oudere versies dan versie 8 zijn de tussenstappen teruggebracht tot normale grootte.

Dit werkt ook als je als lettergrootte 100% invult. Dat heeft geen enkele invloed op de lettergrootte, behalve dus dat de tussenstappen in oudere versies nu normaal werken.

In Internet Explorer 8 is deze bug eindelijk gerepareerd. Aangezien we waarschijnlijk nog vele jaren met oudere versies dan Internet Explorer 8 zitten opgescheept, zal deze truc ook nog jaren moeten worden toegepast.

div#wrapper

De div met id="wrapper". Ik wil de pagina horizontaal centreren. Bij een vaste breedte, zoals ik die hier heb, is het het makkelijkste om de hele handel in één 'super-div' te stoppen en deze te centreren. div#wrapper staat dus helemaal aan het begin van de code, en de bijbehorende </div> staat helemaal onderaan.

width: 660px;

De breedte van de pagina

margin: 0 auto;

Omdat er geen waarde voor onder en links is ingevuld, krijgen deze automatisch dezelfde waarde als boven en rechts. Hier staat dus eigenlijk 0 auto 0 auto in de volgorde boven - rechts - onder - boven. Boven en onder geen marge, links en rechts auto oftewel evenveel oftewel: horizontaal gecentreerd.

Deze manier van horizontaal centreren van een blok-element werkt alleen maar als het element een breedte heeft.

div#header

De div met id="header". De div waar de header in staat.

height: 100px;

De hoogte van de header.

padding: 10px;

Kleine afstand tussen rand van de header en tekst.

color: black;

Hoewel dit de standaardkleur is, geef ik de kleur toch op. Hieronder geef ik een achtergrondkleur op. Sommige mensen hebben zelf de kleur en/of achtergrondkleur veranderd, bijvoorbeeld omdat ze slecht kleuren kunnen onderscheiden. Als ik nu de achtergrondkleur verander, maar niet de tekstkleur, loop ik het risico dat tekstkleur en achtergrondkleur te veel op elkaar gaan lijken.

Door beide op te geven, weet ik redelijk zeker dat achtergrond- en tekstkleur genoeg van elkaar blijven verschillen. Als de gebruiker !important heeft gebruikt, is er nog niets aan de hand, want dan veranderen achtergrond- en tekstkleur geen van beide.

background: yellow;

Om de header zichtbaar te maken.

text-align: center;

Tekst horizontaal in het midden zetten.

h1, h2

Alle <h1>'s en <h2>'s. De kopregels in de header en boven de kolommen.

Een <h1> bevat de belangrijkste titel van de pagina en mag eigenlijk maar één keer worden gebruikt. Dit is van belang voor zoekmachines en programma's als spraakbrowsers voor blinden. Hier staat de titel van de pagina in.

Voor de kopjes van de onderdelen gebruik ik de iets minder belangrijke <h2>.

Op deze manier gebruik ik voor de structuur van de pagina de juiste tags. Hoe de kopjes eruit zien bepaal ik met css. Nu heb ik voor zoekmachines, spraakbrowsers, en dergelijke 'n goede structuur, en ik kan het er toch uit laten zien zoals ik zelf wil.

margin: 0;

'n <h1> en <h2> hebben standaard 'n marge aan boven- en onderkant. Daar is hier geen ruimte voor, weg ermee.

font-family: serif;

In de body heb ik opgegeven dat in 'n sans-serif letter wil, 'n letter zonder schreven (dwarsstreepjes). Maar voor de kopjes hier vind ik de streepjes juist weer iets duidelijker. Ik laat het aan de browser over om 'n letter uit te zoeken, als hij maar schreven heeft.

font-size: 1.5em;

De standaardmaat van de <h1> is hier veel te groot. De <h2> moet 'n andere maat dan de <h1> krijgen, maar dat regel ik zo.

h2

Alle <h2>'s.

font-size: 1.2em;

Hierboven heb ik 'n maat van 1.5 em opgegeven voor <h1> en <h2>, want dat spaarde 'n regel in de css uit. Maar nu moet ik de <h2>'s hier weer wat kleiner maken dan de <h1>'s.

div#header p

Alle paragrafen in de div met id="header".

margin: 0;

<p>'s hebben van zichzelf een marge aan boven- en onderkant. Omdat ik maar weinig ruimte heb, verwijder ik alle marges hier.

div#menu

De div met id="menu". Het menu is hier leeg, maar hier zou je dus 'n menu neer kunnen zetten. Of het volkslied. Of wat dan ook.

height: 50px;

De hoogte.

background: black;

Om het menu zichtbaar te maken.

color: white;

Letters wit, want zwart op zwart leest wat lastig.

text-align: center;

Tekst horizontaal in het midden zetten.

div#menu p

De paragrafen binnen de div met id="menu".

margin: 0;

Van zichzelf heeft een <p> een marge aan boven- en onderkant. En omdat deze <p> hier de allerbovenste is, komt die marge boven div#menu te staan. div#menu heeft een zwarte achtergrond, dus deze marge zou voor een opening tussen de gele header en het zwarte menu zorgen. Geen marge dus.

padding: 15px;

Zo staat de tekst uit het menu ongeveer verticaal in het midden. Voor dit voorbeeld goed genoeg.

div#content

De div met id="content". De div die achter linker- en rechterkolom staat en voor de achtergrond zorgt.

background: url(061-pics/achtergrond.jpg) white;

Achtergrondplaatje. Dit is 660 px breed. De linkerhelft is groen, de rechterhelft oranje. Voor het geval iemand afbeeldingen uit heeft staan geef ik voor de zekerheid ook een achtergrondkleur op, zodat het in ieder geval leesbaar blijft.

Dit plaatje is maar 1 px hoog. Een achtergrond-afbeelding wordt herhaald tot de achtergrond van het element waar hij in staat is gevuld, dus 'n grotere afbeelding is nergens voor nodig.

Omdat deze div en dus de achtergrond-afbeelding achter beide kolommen staat, hoef ik nu alleen maar te zorgen dat deze div even hoog wordt als de hoogste kolom, en beide kolommen hebben 'n even hoge achtergrond. 't Is je reinste nep, maar dat zie je niet. Is 't iemand wel 'ns opgevallen dat de daling van 't aantal foute tweedehands autoverkopers recht evenredig is met de stijging van het aantal sitemakers?

overflow: hidden;

Normaal genomen krijgt een div automatisch de hoogte die nodig is om de inhoud weer te kunnen geven. Maar in dit geval is de inhoud van div#content, dat zijn hier div#links en div#rechts, gefloat. En gefloate elementen hebben geen invloed op de hoogte van de div waar ze in zitten.

In dit geval zou div#content dus geen hoogte hebben, behalve de padding die aan div#content zelf is gegeven. Dus de achtergrond-afbeelding zou ook niet zichtbaar zijn.

Om een of andere reden zorgt overflow: hidden; ervoor dat div#content de lengte van de langste kolom krijgt (met hier nog wat padding). Ik heb nergens 'n verklaring voor dit vreemde verschijnsel kunnen vinden, wel veel verbazing.

In de vorige versie werd hier nog 'n extra div met clear: both; voor gebruikt, maar dat blijkt dus niet nodig te zijn.

div#content p

De paragrafen binnen de div met id="content".

text-indent: 10px;

Elke eerste regel van een paragraaf 10 px laten inspringen. Omdat dit alleen voor de <p>'s in div#content geldt, hebben de <p>'s in menu en dergelijke er geen last van.

div#rechts

De div met id="rechts". De rechterkolom.

float: right;

Zo hoog mogelijk neerzetten en dan zover mogelijk naar rechts.

width: 310px;

div#wrapper, en dus header en menu, is 660 px breed. De helft hiervan is 330 px. Links en rechts komt een padding van 10 px. 10 + 330 + 10 = 330 px, de helft van de pagina. Nu passen de twee kolommen precies naast elkaar.

padding: 10px;

Kleine ruimte tussen rand van de kolom en tekst.

Speciaal voor Internet Explorer 6

<!--[if IE 6]> <style type="text/css"> div#content {height: 1%;} </style> <![endif]-->

Dit eigenaardige stukje code heet een 'conditional comment' en wordt door alle browsers gezien als commentaar, omdat het tussen <!-- en --> staat. Maar Internet Explorer herkent het, door de extra toevoegingen, als speciaal voor Internet Explorer bedoeld en zal het dus uitvoeren. Het is veiliger dan een zogenaamde 'hack', waarbij vaak gebruik wordt gemaakt van 'n fout (bug) in de browser. Dit is opzettelijk aangebracht door Microsoft en zal dus blijven bestaan, terwijl 'n bug gerepareerd kan worden.

De style voor Internet Explorer moet ná de normale komen, omdat de opdrachten voor Internet Explorer dan over de normale heen gaan.

Dit stukje geldt voor Internet Explorer 6, maar je kunt het ook voor andere versies aangeven.

In plaats van de style kun je ook 'n normale link naar 'n extern css-bestand aanbrengen:

<!--[if IE 6]> <link rel="stylesheet" type="text/css" href="../../css/naam-van-ie-stylesheet.css"> <![endif]-->

Op de plaats van "../../css/naam-van-ie-stylesheet.css" vul je pad naar en naam van jouw stylesheet voor Internet Explorer 6 in. De css voor Internet Explorer 6 komt dan apart in die stylesheet te staan, zodat het de andere browsers niet stoort.

Het is belangrijk dat de spaties in <!--[if IE 6]> en <![endif]--> precies zo worden overgenomen zoals ze hier staan.

div#content

De div met id="content". De div waar beide kolommen in staan.

height: 1%;

Internet Explorer 6 geeft sommige dingen totaal anders weer afhankelijk van of het 'hasLayout' heeft of niet. Pardon? Ja, binnen Microsoft schijnen ook maar drie mensen rond te lopen die dit begrijpen. Hoe dan ook, met deze volstrekt zinloze opdracht 'heeft Internet Explorer hasLayout' en geeft Internet Explorer 6 de achtergrond-afbeelding weer zoals het is bedoeld. Zonder staat er niets achter de linkerkolom, en achter de rechterkolom staat groen.

In Internet Explorer 7 werkt hasLayout weer helemaal anders. In dit geval is 'n soortgelijke constructie niet nodig in Internet Explorer 7. In Internet Explorer 8 is deze plaag gelukkig afgeschaft.

De code aanpassen aan je eigen ontwerp

Toegankelijkheid en zoekmachines

Eventuele opmerkingen specifiek voor dit voorbeeld staan bij Opmerkingen.

Toegankelijkheid (accessibility in het Engels) is belangrijk voor bijvoorbeeld blinden die een spraakbrowser gebruiken, of voor motorisch gehandicapte mensen die moeite hebben met het bedienen van een muis. Een spider van een zoekmachine (dat is het programmaatje wat de site indexeert voor de zoekmachine) is te vergelijken met een blinde. Als je je site goed toegankelijk maakt voor gehandicapten, is dat dus gelijk goed voor een hogere plaats in een zoekmachine. Dus als je 't niet uit sociale motieven wilt doen, kun je 't uit egoïstische motieven doen.

(Op die plaats in de zoekmachine heb je maar beperkt invloed. De toegankelijkheid van je site is maar één van de factoren, maar zeker niet onbelangrijk.)

Als je bij het maken van je site al rekening houdt met toegankelijkheid, is dat nauwelijks extra werk. 't Is ongeveer te vergelijken met inbraakbescherming: doe dat bij 'n nieuw huis en 't is nauwelijks extra werk, doe 't bij 'n bestaand huis en 't is al snel 'n enorme klus.

Enkele tips die helpen bij toegankelijkheid:

Getest in

Laatst gecontroleerd op 9 januari 2012.

(Internet Explorer 6 is voor het laatst gecontroleerd op 12 januari 2010. Op deze browser test ik niet meer. Maar omdat de code niet is veranderd, neem ik aan dat dit voorbeeld ook nog werkt in Internet Explorer 6.)

Dit voorbeeld is getest in Firefox, Opera, Safari, Google Chrome, Internet Explorer 6, 7, 8 en 9 in de resoluties 800x600, 1024x768, 1280x1024 en 1440x900. Steeds met de laatste versie van die browsers, omdat ik geen zin heb om rekening te houden met mensen die met zwaar verouderde browsers surfen. Dat is trouwens vragen om ellende, want updates van browsers hebben heel vaak met beveiligingsproblemen te maken. In de resoluties 1024x768, 1280x1024 en 1440x900 is ook in- en uitzoomen en een kleinere en grotere letter getest. Er is ingezoomd en vergroot tot zover de browser kan, maar niet verder dan tot 200%.

Eventuele problemen met betrekking tot zoomen en lettergrootte staan bij Bekende problemen.

Naast deze 'gewone' browsers is ook getest in Lynx, WebbIE, Jaws en Fangs Screen Reader Emulator. Lynx is een browser die alleen tekst laat zien en geen css gebruikt. WebbIE is een browser die gericht is op mensen met een handicap. Jaws is een screenreader, zoals die door blinden wordt gebruikt. Fangs Screen Reader Emulator is een extensie bij Firefox die de pagina laat zien zoals een screenreader hem ziet.

Als het voorbeeld in deze vier programma's toegankelijk is, zou het in principe toegankelijk moeten zijn in alle aangepaste browsers en dergelijke. En dus ook voor zoekmachines, want een zoekmachine is redelijk vergelijkbaar met een blinde. Eventuele opmerkingen over de toegankelijkheid van dit voorbeeld staan bij Opmerkingen.

Dit voorbeeld is niet getest op geschiktheid voor mobiele apparaten (hier worden geen laptop/notebook/netbook en dergelijke mee bedoeld, want die gedragen zich als een gewone desktopcomputer). Er wordt in veel voorbeelden css en/of html gebruikt, waar niet elk mobiel apparaat mee uit de voeten zal kunnen. En lang niet alles is geschikt voor schermen met een breedte van minder dan 800 px.

Dingen die problemen zouden kunnen opleveren, zijn onder andere een te grote breedte, het gebruik van (te veel) afbeeldingen en/of css en html die niet (volledig) wordt ondersteund, zoals :hover, float en position.

Onder Opmerkingen staat mogelijk nog wat meer over de geschiktheid van dit voorbeeld voor mobiele apparaten.

(Terzijde: de site zelf is zeker niet geschikt voor kleine mobieltjes. Dat gaat ook niet veranderen. Ik kan me namelijk niet voorstellen dat iemand zo masochistisch is 'n uitleg van tientallen schermen op 'n klein mobieltje te gaan lezen. Voor de site zelf is een minimale breedte van 800 px vereist.)

De html is gevalideerd met de validator van w3c, de css ook. Als om een of andere reden niet volledig gevalideerd kon worden, wordt dat bij Bekende problemen vermeld.

Nieuwe browsers test ik pas als ze uit het bèta-stadium zijn, omdat er anders 'n redelijke kans is dat ik 'n bug zit te omzeilen, die voor de uiteindelijke versie nog gerepareerd wordt. Dit voorbeeld is alleen getest in de hierboven met name genoemde browsers. Vragen over niet-geteste browsers kan ik niet beantwoorden, en het melden van fouten in niet-geteste browsers heeft ook geen enkel nut. (Melden van fouten, problemen, enz. in wel geteste browsers: graag!)

Wijzigingen

Alleen grotere wijzigingen worden hier vermeld, geen dingen als een link die is geüpdatet.

15 mei 2009:

Nieuw opgenomen.

12 januari 2010:

De lege div#vul-op, die werd gebruikt om de div met de achtergrond de juiste hoogte te geven, is vervangen door overflow: hidden; bij div#content.

29 januari 2011:

Vanwege toegankelijkheid color: black; toegevoegd aan css voor div#header.

9 januari 2012:

Bij Bekende problemen stukje over Firefox en Safari toegevoegd.

Bekende problemen

Internet Explorer 7

Bij uitzoomen (verkleinen) staat de pagina niet meer horizontaal gecentreerd. Dit komt door de slechte werking van het zoomen in deze browser, er is niets aan te doen. In Internet Explorer 8 werkt zoomen wel goed.

Firefox en Safari

Als de tekst meer dan 150% wordt vergroot, verdwijnen delen van header en menu. Eén van de mogelijke oplossingen is het toevoegen van overflow: auto; aan de css voor div#header en div#menu. Bij zoomen speelt dit probleem niet.