Skip links en inhoudsopgave

Laatst aangepast: 11 oktober 2011

Simpel dropdownmenu, tot vier niveaus diep

Korte omschrijving

Als je met de cursor over een van de ingangen in de menubalk hovert, opent een submenu. Onder de ingangen in dat submenu zit een link naar een pagina, of er zit een ander submenu onder. 'n Ander submenu wordt aangegeven met een pijltje.

De weg door het menu is te volgen omdat hoger liggende ingangen verkleuren. De submenu's openen, afhankelijk van hun plaats, naar links of naar rechts.

Alles op deze site kan vrij worden gebruikt. Je gebruikt het wel op eigen risico: als er ergens fouten in zitten, ben ik daar niet verantwoordelijk voor en ook niet voor eventueel daardoor aangerichte schade in welke vorm dan ook. Een link naar https://www.css-voorbeelden.nl is niet verplicht, maar wordt wel gewaardeerd.

Opmerkingen

Links in deze uitleg, vooral links naar andere sites, kunnen verouderd zijn. Op de pagina met links vind je steeds de meest recente links.

Alles op deze site is gemaakt op een systeem met Linux. Daarbij is vooral gebruik gemaakt van Quanta Plus, GIMP en Firefox met extensies. De pdf-bestanden zijn gemaakt met LibreOffice.

Vragen of opmerkingen? Fout gevonden? Ga naar het forum.

Iets gevonden waar je wat aan hebt? Mooi. Als je je waardering wilt uiten, maak dan een donatie over aan War Child Nederland, een organisatie die kinderen uit oorlogsgebieden helpt hun trauma's te verwerken. Of - nog beter - wordt donateur:
War Child Nederland

Achterliggend idee

Naar dit soort uitklapmenu's is tamelijk veel vraag. Vrijwel altijd zijn ze geschreven in JavaScript. Als ze niet volledig met JavaScript werken, wordt voor Internet Explorer 6 toch wat JavaScript toegevoegd, omdat hover bij Internet Explorer 6 alleen maar werkt bij 'n link ('n <a>). Bij alle andere moderne browsers werkt hover op elk element.

En dus ontstaat er 'n probleem. Voor 'n uitklapmenu moet er 'n submenu openen als je over iets anders hovert. En dat kan bij Internet Explorer 6 dus alleen als je over 'n <a> hovert. Maar 'n <a> mag je niet nesten, dus je kunt niet bij het hoveren over 'n <a> 'n submenu met 'n lijst <a>'s laten openen. Laat staan dat je op nog meer niveaus links zou mogen nesten.

Voor alle andere browsers is 't relatief simpel. Het eerste niveau, de bovenste knoppen die altijd zichtbaar zijn, is gewoon 'n ongeordende lijst. Bij het hoveren over een van de <li>'s uit die lijst opent 'n tweede <ul>, waarin 'n lijstje met links staat. Of eventueel 'n andere lijst (<ul>), 'n submenu, waarin dan de links staan. Enz.

Zolang er submenu's zijn wordt 'n ongeordende lijst genest, en zodra je op 't laatste niveau bent aangekomen gebruik je 'n link, 'n <a>. Er wordt dus nooit 'n <a> genest. En omdat de hele lay-out via css wordt gedaan, heb je zonder css 'n keurige serie ongeordende lijsten met daarin netjes alle links per lijst: heel overzichtelijk. Maar wel veel ruimte innemend, daarom heb ik in de html het menu ook onderaan gezet. Spraakbrowsers en dergelijke zien dan eerst de inhoud van de pagina en niet de 70 links uit het menu.

Dit is 'n mooi verhaal, maar je hebt er dus niets aan voor Internet Explorer 6. En daar komt de truc van bovengenoemde site om de hoek kijken. De truc houdt het volgende in:

Open 'n <a>. Zet in die <a> 'n tabel met daarin 'n cel. Zet in die cel het submenu (dus de <ul> met de <a>'s die bij dat submenu horen. Sluit de tabel af en sluit dan pas de eerste <a>.

Dit is absoluut volledig foute code, waar elke fatsoenlijke browser volledig van uit z'n bol gaat. Maar Internet Explorer 6 is geen fatsoenlijke browser, dus die vreet dit gewoon. En gedraagt zich dan net als alle andere browsers bij dit menu.

Het is fout omdat je binnen de eerste <a> 'n <table> en 'n <ul> zet. Beide zijn blok-elementen, en 'n <a> is 'n inline-element. 'n Blok-element mag nooit zonder meer in 'n inline-element worden gezet: je zet ook geen boekenkast in je boek.

Verder wordt er 'n hele serie <a>'s, het submenu, in de eerste <a> genest, iets wat ook problemen op hoort te leveren. Deze volledig foutieve code in combinatie met alle bugs in Internet Explorer 6 blijkt 'n werkend uitklapmenu op te leveren.

Nu is 't alleen nog zaak om deze verschrikkelijke code voor alle andere browsers te verbergen op zo'n manier, dat de code ook in de toekomst geen problemen gaat opleveren.

In html kun je commentaar neerzetten tussen <!-- en -->. Dat wordt genegeerd door alle browsers. Een van de weinige echte slimmigheden van Microsoft op 't gebied van html is 't toevoegen van eigen speciale codes binnen dat commentaar, waar alleen Internet Explorer op reageert: conditional comments. En dat is volledig geldig, want binnen commentaar mag je alles neerzetten wat je wilt, al wil je er de gezamenlijke wartaal van Wilders en Verdonk parkeren.

De code voor Internet Explorer 6 wordt dus in 'n conditional comment gezet, wat alleen door Internet Explorer wordt gelezen. Dat levert wel gelijk problemen op met Internet Explorer 7 en nieuwer, want die lezen dit ook, en die gedragen zich net als alle andere browsers en niet als Internet Explorer 6, dus dat gaat grandioos mis.

Code die alleen voor Internet Explorer 6 is bedoeld kan ik simpel uitfilteren (hoe dat precies gaat staat in de Beschrijving van code en css hieronder). Lastiger is de eerste afsluitende </a>, die Internet Explorer 6 niet mag lezen, maar die Internet Explorer 7 en nieuwer, net als alle andere browsers, wel moeten lezen. Maar ook dat blijkt te kunnen met conditional comments.

De css is ook veel uitgebreider dan nodig zou zijn zonder Internet Explorer 6. Voor alle browsers wordt hoveren over 'n <li> gebruikt, maar voor Internet Explorer 6 is overal 'n aparte selector nodig die hoveren over 'n <a> gebruikt.

Andere browsers dan Internet Explorer 6 hebben ook alleen maar 'n <a>, 'n link, nodig als er echt ergens naartoe wordt gelinkt. Voor deze browsers is het niet nodig om bijvoorbeeld 'Knop 1', wat alleen maar 'n kopje in het menu is, op te nemen in een <a>. Maar voor Internet Explorer 6 wel, omdat hoveren anders niet wordt herkend.

Dit is code die dus volstrekt niet valid is. Ik durf dit alleen maar aan omdat alle andere andere browsers, de validator, enz. het gewoon helemaal niet zien. En omdat ik 'n methode gebruik die officieel is goedgekeurd door de maker van de browser, dus die methode blijft gewoon bestaan. En 't belangrijkste: Internet Explorer 6 verandert niet meer, er komen hooguit nog beveiligings-updates. Met bijvoorbeeld Opera zou ik dit nooit zo durven doen, omdat je er vergif op kunt nemen dat met 'n update een van de afwijkingen van de standaard of een van de bugs wordt verbeterd, en dan zou het hele kaartenhuis in elkaar storten.

Verder heb ik om alle menu's nog 'n kadertje ('n border) gezet. Daarvoor zijn wat kleine correcties nodig om alles goed aan te laten sluiten. En bij hoveren over 'n ingang in het menu kleurt die ingang wit. De hele serie ingangen die naar 'n submenu leidt blijft wit, zodat je duidelijk kunt zien waar 'n ingang 'n onderdeel van is.

Door het gebruik van em als maateenheid op vrijwel alle plaatsen kun je de lettergrootte veranderen, terwijl de lay-out van 't menu intact blijft (met wat kleine problemen bij zoomen, zie Bekende problemen).

De links zijn niet goed bereikbaar via de Tab-toets, zie daarvoor bij Opmerkingen.

Het verschil tussen li:hover en a:hover

In veel regels staan twee selectors, die erg op elkaar lijken. Selectors worden gescheiden door een komma.

De linker selector is steeds voor alle browsers behalve Internet Explorer 6, de rechter is voor Internet Explorer 6.

Internet Explorer 6 negeert de :hover bij de <li> in de eerste selector, omdat hij dat gewoon niet kent.

De andere browsers negeren de tweede selector, omdat alleen in de code voor Internet Explorer 6 'n <ul> in 'n <a> voorkomt. Andere browsers kunnen die opdracht dus onmogelijk uitvoeren bij gebrek aan 'n <ul> in 'n <a>.

Behalve Internet Explorer 6 herkennen alle moderne browsers een :hover over alle elementen, ook over een <li>. Aan de linkerkant staat dus regelmatig li:hover: doe iets als ik over 'n <li> hover. Voordeel van het hoveren over 'n <li> in 'n <ul> is dat je 'n <li> gewoon mag nesten. Dat wil zeggen: je mag de <ul> nesten, en dus ook de daarin liggende <li>'s.

Omdat 'n <ul> van 'n niveau lager dus gewoon 'n onderdeel is van 'n <li> van 'n hoger niveau, zal die <li> ook netjes wit blijven als ik over de daarin zittende <ul> hover.

Internet Explorer 6 herkent dat hoveren over 'n <li> echter niet, die herkent alleen hoveren over 'n <a>. En daar komt de truc met de geneste <a>'s en de tabellen daarin om de hoek kijken: die blijkt wel te werken bij Internet Explorer 6. Maar omdat die code zwaar fout is, moet die wel worden verborgen voor alle andere browsers.

De tweede selector is voor Internet Explorer 6. In de basis is hij hetzelfde als de eerste selector, maar er zijn wat <a>'s toegevoegd zodat Internet Explorer 6 het hoveren kan herkennen.

In de beschrijving van code en css beschrijf ik steeds alleen maar de eerste selector, omdat ze in wezen hetzelfde werken. Overal waar over 'n <li> wordt gehoverd, moet je voor Internet Explorer 6 'n <a> lezen. Als je de tweede selector met de eerste vergelijkt, worden eventuele verdere kleine verschillen gelijk duidelijk.

Alleen :hover of :hover, :focus en :active?

Het eerste deel van deze tekst is voor alle voorbeelden met links en dergelijke hetzelfde, het laatste deel (onder het kopje Speciaal bij dit voorbeeld) is speciaal voor dit voorbeeld.

De meeste mensen openen 'n link door erop te klikken. Er is echter 'n tweede manier: met behulp van de Tab-toets (sommige browsers gebruiken andere toetsen, maar het principe is hetzelfde). Met behulp van de Tab-toets kun je van link naar link 'springen'. Op welke link je staat, wordt door alle browsers aangegeven met een of ander kadertje rondom de link.

De link met het kadertje eromheen heeft focus. Dat wil zeggen dat je die link volgt als je op de Enter-toets drukt. In principe werkt dit precies hetzelfde als gewoon klikken op de link.

Als iemand geen muis wil of kan gebruiken, bijvoorbeeld door 'n handicap, is deze manier om 'n link te openen erg handig. Als de volgorde van de links in de code niet logisch is, kun je eventueel met behulp van tabindex 'n afwijkende volgorde van de links opgeven. De Tab-toets volgt dan die afwijkende volgorde.

Tot zover is er nauwelijks verschil tussen het gebruik van de Tab-toets of van de muis.

Als je echter extra dingen onder de link hebt gestopt, die pas gaan werken als je over de link hovert, is er wel 'n verschil. Je geeft dat aan met :hover: als je over de link hovert. Met de Tab-toets alleen kun je niet over 'n link hoveren. Dus als er bijvoorbeeld 'n pop-up wordt geopend, zul je die niet zien als je de Tab-toets gebruik om naar 'n link te gaan.

Om dit op te lossen kun je op dezelfde manier als je :hover gebruikt :focus gebruiken: als de link focus heeft. Dat is dus als er 'n kadertje rondom de link staat en de link wordt gevolgd bij het indrukken van Enter.

Door dus a:hover, a:focus {...} te gebruiken, opent bijvoorbeeld 'n pop-up ook als je de Tab-toets gebruikt. Maar er zitten 'n paar adders onder het gras.

* Naast :hover en :focus is er nog :active. Deze laatste zou horen te werken als de muis wordt ingedrukt op de link. Dat werkt ook zo in alle browsers, behalve in Internet Explorer vóór versie 8. In haar onmetelijke wijsheid heeft Microsoft besloten af te wijken van de standaard: :active werkt in oudere versies zoals :focus hoort te werken, en :focus werkt gewoon helemaal niet vóór versie 8. In alle andere browsers werken :focus en :active dus wel volgens de standaard, en met ingang van versie 8 van Internet Explorer houdt Microsoft zich ook eindelijk aan de standaard.

Dit betekent dat je niet kunt volstaan met a:hover, a:focus {...}, maar dat je a:hover, a:focus, a:active {...} moet gebruiken, want anders werkt het niet in oudere versies van Internet Explorer. Het zal nog jaren duren voor deze oude versies niet meer worden gebruikt, maar omdat Microsoft zich nu eindelijk ook aan de standaard houdt op dit punt, wordt :active nu ook langzaamaan bruikbaar voor waar het voor is bedoeld.

* Belangrijke informatie moet je niet geven via :focus of :active, omdat dit niet werkt als css uit staat.

* Ten slotte kan 'n pop-up of zoiets gruwelijk in de weg komen te staan, bijvoorbeeld door de rest van de pagina af te dekken. Iemand die gewoon de muis kan gebruiken, verplaatst deze even en de pagina is weer zichtbaar. Iemand die moeite heeft met het gebruik van de muis, heeft deze mogelijkheid niet of minder. Als je buiten de link en de daarbij horende pop-up en dergelijke klikt, sluit deze weliswaar, maar dat is nu juist het probleem: mensen die de muis niet goed kunnen gebruiken, hebben nou net daar problemen mee.

Als je via de terug-toets teruggaat naar de vorige pagina, heeft de link waar je vandaan kwam nog steeds focus, en dus staan pop-up en dergelijke ook nog open. Wat ook heel storend kan zijn als andere delen van de pagina daardoor niet te zien zijn. Op het moment dat ik dit schreef, werkte de terug-toets bij alle browsers zo, met uitzondering van Google Chrome. Maar 't kan best zijn dat Google Chrome het inmiddels ook doet, of 'n andere juist weer niet, want dit schijnt nogal te veranderen.

Om al deze redenen is het goed je even af te vragen of de voordelen van 'n pop-up en dergelijke wel opwegen tegen de nadelen. Ik zet zelf mijn eigen overwegingen bij elk voorbeeld steeds even erbij. Wat natuurlijk niet wil zeggen dat je daar geen andere mening over zou kunnen hebben.

Speciaal bij dit voorbeeld

Dit voorbeeld zou ideaal zijn om ook :focus en :active te gebruiken, maar helaas werkt dit niet op lijsten en lijstingangen. Zou het wel werken, dan zou de toegankelijkheid voor mensen die de Tab-toets gebruiken gelijk ook goed zijn, maar helaas...

Beschrijving van code en css

De code die te maken heeft met de basis van dit voorbeeld is rood gekleurd. Alle voor dit voorbeeld niet-essentiële code is bruin.

Deze uitleg hoort bij het voorbeeld dat in de download zit. Het voorbeeld uit de download verschilt iets van het voorbeeld hier op de site. In de download ontbreken bijvoorbeeld de witte vlakken met de links. Ook in de kopregels zit vaak wat verschil. Daarnaast kunnen er nog andere (meestal kleine) verschillen zijn.

Als je deze uitleg leest naast de broncode van het voorbeeld op de site, kan het dus bijvoorbeeld zijn dat 'n h1 uit de css bij 'n <h2> uit de html hoort. Maar het gaat niet om hele grote, fundamentele afwijkingen.

Als je dit lastig vindt, downloadt dan de hele handel (ga terug naar het voorbeeld en kies daar voor downloaden). In de download zit 'n voorbeeld dat wel naadloos aansluit op de uitleg in de download.

<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd"> <html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="nl" lang="nl">

Een document moet met een doctype beginnen om weergaveverschillen tussen browsers te voorkomen. Zonder doctype is de kans op verschillende (en soms volkomen verkeerde) weergave tussen verschillende browsers heel erg groot.

Geldige doctypes vind je op www.w3.org/QA/2002/04/valid-dtd-list.html.

Gebruik het volledige doctype, inclusief de url, anders werkt het niet goed.

De toevoeging achter <html hierboven hoort bij het gekozen doctype.

<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" />

Zorgt dat de browser letters met accenten en dergelijke goed kan weergeven. Als je als doctype html hebt gekozen, moet je niet eindigen op />, maar op > (dit geldt voor alles in de head wat eindigt op />).

utf-8 is de beste charset (tekenset), omdat deze alle talen van de wereld (en nog heel veel andere extra tekens) bestrijkt, maar toch niet meer ruimte inneemt voor de code dan nodig is. Als je utf-8 gebruikt, hoef je veel minder entiteiten (&auml; en dergelijke) te gebruiken, maar kun je bijvoorbeeld gewoon ä gebruiken.

Deze regel moet zo hoog mogelijk komen te staan, als eerste regel binnen de head, omdat hij anders door sommige browsers niet wordt gelezen.

<link rel="stylesheet" type="text/css" href="../../css/naam-van-stylesheet.css" /> <!--Instellingen voor Internet Explorer --> <!--[if IE]> <link rel="stylesheet" type="text/css" href="../../css/naam-van-ie-stylesheet.css"> <![endif]-->

Dit stukje code heeft in dit voorbeeldbestand geen enkel nut. Normaal genomen is het een verwijzing naar een extern stylesheet, waarin de style staat. In dit voorbeeld verwijst de href naar een niet bestaand bestand.

De bedoeling is dat je bovenstaande regels aanpast voor je eigen bestand. De hele style, die onder deze regels in de <head> staat, wordt dan in het externe bestand geplaatst waar de href naar verwijst. In dat bestand komt de style precies zo te staan zoals die nu in de <head> staat. Het bestand moet eindigen op .css.

Voordeel van een externe stylesheet is onder andere, dat deze geldig is voor alle pagina's waaraan deze is gelinkt. 'n Verandering in de lay-out hoef je dan maar op één enkele centrale plek te aan te brengen.

In die externe stylesheet zet je alles wat in dit voorbeeld tussen <style type="text/css"> en </style> staat (zonder deze begin- en eindregel).

De bovenste regel is voor de algemene stylesheet, geldig voor alle browsers. Dit is gewoon 'n link die naar 'n bestand elders verwijst, waar de css in staat. Op de plaats van "../../css/naam-van-stylesheet.css" moet je pad naar en naam van jouw stylesheet invullen.

Het eigenaardige stukje code daaronder heet een 'conditional comment' en wordt door alle browsers gezien als commentaar, omdat het tussen <!-- en --> staat. Maar Internet Explorer herkent het, door de extra toevoegingen, als speciaal voor Internet Explorer bedoeld en zal het dus uitvoeren. Het is veiliger dan een zogenaamde 'hack', waarbij vaak gebruik wordt gemaakt van 'n fout (bug) in de browser. Dit is opzettelijk aangebracht door Microsoft en zal dus blijven bestaan, terwijl 'n bug gerepareerd kan worden. Op deze manier kun je 'n stylesheet alleen voor Internet Explorer opnemen.

Dit stukje geldt voor alle versies van Internet Explorer, maar je kunt het ook per versie aangeven.

De link verwijst naar een aparte stylesheet voor Internet Explorer, waarin je css speciaal voor die browser zet. Op de plaats van "../../css-naam-van-ie-stylesheet.css" moet je pad naar en naam van je stylesheet voor Internet Explorer invullen.

De link naar het aparte stylesheet voor Internet Explorer moet ná de link naar het algemene stylesheet komen, omdat de opdrachten voor Internet Explorer dan over die uit het algemene stylesheet heen gaan.

<style type="text/css">

Voor de duidelijkheid staat de style hier in het bestand zelf, maar het is beter deze in een apart stylesheet te zetten, zoals hierboven beschreven. In die stylesheet komt alles wat tussen bovenstaande regel en </style> staat.

Technisch gezien is er geen enkel bezwaar om het in die stylesheet te zetten met dezelfde vreselijke lay-out als die ik in dit voorbeeld gebruik. Maar als je dat doet, garandeer ik je hele grote problemen omdat het volstrekt onoverzichtelijk is. Ik gebruik alleen deze lay-out omdat het anders veel te veel regels worden.

Voorbeeld van 'n goede lay-out in je css:


	div#header-buiten
	{
	    position: absolute;
	    right: 16px;
	    width: 100%;
	    height: 120px;
	    background: yellow;
	}

	div#header-binnen
	{
	    margin-left: 16px;
	    height: 120px;
	    text-align: center;
	}
body margin: 0; padding: 0;

Slim om te doen, is soms wat afwijkend in verschillende browsers.

font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;

Lettersoort. Als er geen Arial is, wordt gezocht naar Helvetica. Als dat er ook niet is in ieder geval 'n lettersoort zonder schreef (dwarsstreepjes).

font-size: 110%;

Iets groter dan standaard. 't Zal de leeftijd zijn, maar ik vind de standaardgrootte wat te klein.

Ik gebruik hier % als eenheid, en voor alle andere lettergroottes gebruik ik em. Dat komt door Internet Explorer. Als ik als maateenheid iets als px neem, kunnen gebruikers van Internet Explorer de lettergrootte niet veranderen.

Maar als ik overal em neem als maateenheid, wat dan voor de hand zou liggen, kom ik in de problemen met versies van Internet Explorer ouder dan versie 8. De stappen van de verkleining of vergroting zijn in die browsers zo groot, dat 't gelijk onleesbaar klein of absurd groot is.

Als je nou echter bij body geen em gebruikt (font-size: 1.1em; zou hetzelfde moeten zijn als font-size: 110%;), dan is de lettergrootte in Internet Explorer te veranderen, en in oudere versies dan versie 8 zijn de tussenstappen teruggebracht tot normale grootte.

Dit werkt ook als je als lettergrootte 100% invult. Dat heeft geen enkele invloed op de lettergrootte, behalve dus dat de tussenstappen in oudere versies nu normaal werken.

In Internet Explorer 8 is deze bug eindelijk gerepareerd. Aangezien we waarschijnlijk nog vele jaren met oudere versies dan Internet Explorer 8 zitten opgescheept, zal deze truc ook nog jaren moeten worden toegepast.

color: black;

Tekst zwart.

Hoewel dit de standaardkleur is, geef ik de kleur toch op. Hieronder geef ik een achtergrondkleur op. Sommige mensen hebben zelf de kleur en/of achtergrondkleur veranderd, bijvoorbeeld omdat ze slecht kleuren kunnen onderscheiden. Als ik nu de achtergrondkleur verander, maar niet de tekstkleur, loop ik het risico dat tekstkleur en achtergrondkleur te veel op elkaar gaan lijken.

Door beide op te geven, weet ik redelijk zeker dat achtergrond- en tekstkleur genoeg van elkaar blijven verschillen. Als de gebruiker !important heeft gebruikt, is er nog niets aan de hand, want dan veranderen achtergrond- en tekstkleur geen van beide.

background-color: #ff9;

Gewoon 'n lichtgeel achtergrondkleurtje.

div#content

De div met id="content". De inhoud van de pagina. Hier alleen maar Latijnse opvultekst. Omdat het menu zo lang is, heb ik de inhoud van de pagina bovenaan gezet. Met css is dat geen enkel probleem. Voordeel is dat spraakbrowsers en dergelijke nu niet eerst door 70 links heen moeten. Zeker als 'n menu op elke pagina wordt herhaald, is dat niet echt prettig.

margin: 5em 30px 0;

Omdat hier maar drie waarden zijn ingevuld, staat hier eigenlijk margin: 5em 30 px 0 30px; in de volgorde boven - rechts - onder - links. Links en rechts dus 'n marge van 30 px, gewoon wat afstand tussen venster van de browser en tekst.

Aan de bovenkant 5 em. Ik gebruik hier em omdat, als de lettergrootte wordt veranderd, deze afstand ook moet veranderen.

Het menu is absoluut gepositioneerd en komt boven de inhoud van de pagina te staan. Als het menu wordt vergroot, zou het over de inhoud van de pagina heen kunnen komen te staan als de marge boven de inhoud niet mee zou groeien. Absoluut gepositioneerde elementen zijn net absolute heersers: ze trekken zich niets aan van andere elementen maar walsen er gewoon overheen.

#menu

Het element met id="menu". De div waarbinnen het hele menu staat. Voor de leesbaarheid heb ik het verder steeds over 'het menu' of soortgelijke woorden, niet over div#menu of #menu. De id 'menu' gebruik ik ook alleen maar om te voorkomen dat 'n selector per abuis op 'n ander deel van de pagina zou werken.

position: absolute;

Door het menu absoluut te positioneren, komt het los te staan van de rest van de pagina. Als het nu openklapt, duwt het de andere elementen op de pagina niet opzij, maar komt er gewoon overheen te staan.

Er wordt gepositioneerd ten opzichte van het eerste ouder-element met een positie. Omdat dat er hier niet is, wordt gepositioneerd ten opzichte van het venster van de browser.

top: 30px;

Kleine marge tussen bovenkant van venster van de browser en menubalk. Geen em als maateenheid, want het heeft geen enkel nut om deze afstand te vergroten of te verkleinen. Althans: niet op deze pagina.

left: 50%;

Zet de linkerkant van de menubalk halverwege het venster van de browser. Omdat halverwege altijd halverwege is, ongeacht de grootte van het venster (en dus van het scherm), geeft dit een uitgangspunt waar vanuit we het menu heel precies kunnen neerzetten.

width: 701px;

Om de menubalk te kunnen centreren moet hij 'n breedte hebben.

Ik gebruik hier px en geen em, omdat ik niet wil dat de menubalk breder kan worden. Bij 'n kleiner browservenster zou hij anders buiten het venster kunnen komen te staan. Maar als je dat wilt kun je ook hier em gebruiken. Kost wel wat meer rekenwerk, want de inhoud van de menubalk moet dan ook in em's, maar 't kan wel.

Als je em's gebruikt, kan de menubalk breder worden dan het venster van de browser. Omdat de menubalk absoluut is gepositioneerd én in het midden van het venster staat, komt hij dan links én rechts buiten het venster te staan. Rechts is geen probleem, want er verschijnt een horizontale scrollbar. Maar het deel wat links buiten het venster komt te staan, is op geen enkele manier meer bereikbaar. Bij het gebruik van em's in plaats van px als eenheid voor de menubalk moet je de balk daarom niet centreren, maar bijvoorbeeld op een bepaalde afstand van de linkerkant van het venster van de browser zetten.

margin-left: -350px;

350 px is de helft van de breedte van de menubalk. Door de menubalk deze afstand terug naar links te zetten, komt de linkerhelft dus links van het midden te staan. En dus moet de rechterhelft rechts van het midden komen. Oftewel: de menubalk staat gecentreerd. (Voor mierenneukers: o gruwel, ja, 't scheelt wel 'n volle halve pixel! Dat kun je alleen oplossen door je figuurzaag te pakken en 'n pixel doormidden te zagen. Tip: haal de stekker eruit voor je begint te zagen.)

Algemene instellingen

Hier staan de instellingen die (min of meer) voor het hele menu gelden, ongeacht het niveau. Los van wat hier staat kunnen instellingen voor hogere niveaus ook nog gevolgen hebben voor lagere niveaus.

#menu ul

Alle ongeordende lijsten binnen het menu. Elk menu dat opent zit in een eigen <ul>, ook de submenu's.

list-style-type: none;

Ik wil hier natuurlijk niet de bolletjes en dergelijke die bij 'n lijst horen.

margin: 0; padding: 0;

Er zit verschil tussen de verschillende browsers, hiermee stel ik het voor allemaal hetzelfde in. Min of meer in ieder geval...

line-height: 1.5em;

Omdat dit hele menu uit <ul>'s bestaat, wordt hiermee ook in alle submenu's de regelhoogte ingesteld. Daardoor staat in het hele menu de tekst verticaal gecentreerd, want tekst wordt standaard halverwege de regelhoogte neergezet.

em als eenheid zodat de regelhoogte mee verandert met de lettergrootte. Alleen waar de regelhoogte afwijkt (zoals in de bovenste rij knoppen) hoef ik nu nog maar 'n afwijkende maat op te geven.

De hoogte van de <ul>'s (waar de menu's in staan) wordt automatisch even hoog als de gezamenlijke hoogte van de <li>'s die erin staan. En elke <li> wordt automatisch weer even hoog als nodig is voor deze regelhoogte.

background: url(035-pics/space-1x1.gif);

In het hele menu als achtergrond-afbeelding een heel klein doorzichtig plaatje instellen van 1 x 1 px. Dit is nodig voor Opera. Om alle <ul>'s, dus om alle submenu's, zit een border van 1 px breed. Als de cursor in Opera boven deze border blijft hangen, sluit de hele handel, omdat de border in Opera niet gevoelig is voor hover. Met 'n achtergrond-afbeelding werkt het wel goed. Vraag me niet waarom.

11 oktober 2011: inmiddels is dit achtergrondplaatje niet meer nodig. Ik laat het zitten, omdat het geen enkel nadeel heeft. Als ik het zou verwijderen, moet ik de code weer uitgebreid testen, en dat is de moeite niet waard hiervoor.

#menu li

Alle <li>'s in het menu. Dit zijn dus álle lijstingangen in het hele menu. Hier staan de instellingen die voor alle <li>'s hetzelfde zijn.

position: relative;

Om de kinderen van 'n element te kunnen positioneren ten opzichte van dat element, moet ik het element 'n position geven. Ook al vul ik daar verder niets in, zoals hier. Ik kan nu in het hele menu de kinderen van elke <li> positioneren op de <li>.

float: left;

Zet de <li>'s zo hoog mogelijk en dan zover mogelijk naar links. Omdat in elke <li> 'n link staat, worden de links dus naast elkaar gezet.

Omdat de <ul>'s uit lagere niveaus absoluut worden gepositioneerd, werkt de float niet meer op de <li>'s binnen die <ul>'s. Dus alleen de de <li>'s uit de eerste <ul> worden gefloat. Dat zijn de knoppen in de menubalk.

#menu ul li a

Alle <a>'s die in een <li> staan die weer in 'n <ul> staat binnen het menu. Dat zijn dus alle <a>'s binnen het menu, want alle <a>'s staan in 'n <li>, en alle <li>'s staan in 'n <ul>, en elke <ul> staat in het menu.

display: block;

Van zichzelf is een <a> een inline-element. Door er een blok-element van te maken kan ik attributen als text-indent en breedte gebruiken.

text-decoration: none;

De gebruikelijke onderstreping van 'n link wil ik hier niet.

color: black;

En ook de kleuren die bij 'n link horen wil ik niet: gewoon alle tekst zwart.

text-indent: 0.3em;

Laat elke eerste regel 0.3 em inspringen. Omdat elke <a> maar één regel bevat, levert dit dus 'n kleine marge aan de linkerkant van de tekst op.

Dit is simpeler dan 'n gewone marge, want die wordt bij de breedte van de <a> opgeteld, en er komt ook nog 'n border bij, en... help! Zo'n text-indent valt gewoon binnen het blok-element waarvoor hij geldt.

Als eenheid gebruik ik em zodat de grootte mee verandert met de lettergrootte.

#menu a span.pijltje

Alle spans met class="pijltje" binnen 'n <a> binnen het menu. Dit zijn de nep-links die toegang geven tot 'n submenu, behalve de bovenste rij knoppen. 'Nep'-links omdat er geen echte link onder zit, alleen maar href="#". Zonder Internet Explorer 6 zouden hier helemaal geen links nodig zijn.

Deze nep-links moeten tekst krijgen aan de ene kant en 'n pijltje aan de andere kant. Hier regel ik wat rechts komt te staan, bij de selector hieronder wat links komt te staan. In de html hoef ik nu alleen maar in de ene span neer te zetten wat rechts moet komen, en in de andere wat links komt. Zo kan ik heel simpel regelen waar 't pijltje links en waar 't rechts komt te staan.

display: block;

'n Span is 'n inline-element. Door er 'n blok-element van te maken kan ik bepaalde attributen als text-align gebruiken.

padding: 0 0.3em 0 0;

'n Kleine afstand aan de rechterkant tussen rechterkant van de span (en dus van het menu) en de tekst. em als eenheid, zodat de grootte mee verandert met de lettergrootte.

text-align: right;

Zet de tekst van deze menu-ingangen helemaal naar rechts.

cursor: pointer;

Nodig voor Internet Explorer 6 en 7, omdat anders de cursor niet over de volle oppervlakte van deze span verandert in het handje dat bij 'n link hoort.

#menu a span.pijltje span

Elke span die binnen 'n span met class="pijltje" staat die binnen 'n <a> staat binnen het menu.

Dit is dus 'n geneste span: hij staat binnen 'n andere span. De code voor de buitenste span staat hier gelijk boven en zet de inhoud van die buitenste span helemaal naar rechts.

float: left;

Zet de inhoud van deze binnenste span zo hoog mogelijk (hier niet van belang) en zo ver mogelijk naar links. Hierdoor komt die helemaal aan de linkerkant van de menu-ingang te staan.

Niet helemaal links, want 'n eind hierboven heeft elke <a> 'n text-indent van 0.3 em gekregen, dus er blijft 'n kleine marge aan de linkerkant over.

Door de combinatie van de hierboven staande buitenste span en deze binnenste span staat het ene deel (tekst of pijltje) aan de rechterkant, en het andere deel (ook tekst of pijltje) aan de linkerkant. Door simpel tekst en pijltje om te wisselen in de html staat 't omgekeerd, en kan ik 't dus aanpassen aan 'n naar links of naar rechts openklappend submenu.

Niveau 1 (bovenste rij knoppen)

In elke <li> staat een <a>. Die zijn weggelaten in de gestripte html.

Gestripte html voor alle browsers (inclusief Internet Explorer 6):

<ul>(Niveau 1) <li>Knop 1</li>(...)<li>Knop 6</li> </ul>

#menu ul li a.niveau-1

Alle <a>'s met class="niveau-1" binnen 'n <li>, die weer binnen 'n <ul> binnen het menu ligt.

Alleen de <a>'s van het hoogste niveau, dat is de bovenste rij knoppen in de menubalk zelf, hebben deze class. Ik heb de selector zo lang gemaakt om te voorkomen dat elders 'n andere selector meer gewicht heeft. Mogelijk kan ik 'n paar byte uitsparen, maar je zoekt je soms 'n ongeluk waarom 'n bepaalde regel opeens niet meer werkt, vandaar.

'n Eind hierboven heb ik al van alles ingesteld voor álle <a>'s met de selector #menu ul li a, hier komen alleen nog maar de instellingen die specifiek voor deze links zijn.

width: 115px;

6 keer deze breedte plus wat borders is samen precies de breedte van de menubalk, die zo helemaal wordt gevuld. Ik gebruik hier px en geen em, omdat ik niet wil dat deze knoppen en daardoor de hele menubalk breder kunnen worden. Bij 'n kleiner browservenster zou de balk anders buiten het venster kunnen komen te staan. Maar als je dat wilt kun je ook hier em gebruiken. Kost wel wat meer rekenwerk, maar 't kan wel. Voor de menubalk moet je dan natuurlijk ook em's gebruiken, anders passen de knoppen er niet meer in.

Omdat deze breedte onveranderlijk is moet je wel zorgen voor voldoende ruimte links en rechts, zodat de tekst bij 'n grotere lettergrootte niet gelijk uit de knoppen floept.

Als je em's gebruikt, kan de menubalk breder worden dan het browservenster. Omdat de menubalk absoluut is gepositioneerd én in het midden van het venster staat, komt hij dan links én rechts buiten het venster te staan. Rechts is geen probleem, want er verschijnt een horizontale scrollbar. Maar het deel wat links buiten het venster komt te staan, is op geen enkele manier meer bereikbaar. Bij het gebruik van em's in plaats van px als eenheid voor de menubalk moet je de balk daarom niet centreren, maar bijvoorbeeld op een bepaalde afstand van de linkerkant van het venster van de browser zetten.

Een hoogte hoef ik niet op te geven omdat ik hieronder de regelhoogte opgeef, en die zorgt automatisch voor de juiste hoogte van de <a>.

border: black solid 1px;

Zwart randje om de knoppen.

border-left: none;

De knoppen worden naast elkaar gezet door ze te floaten. De borders komen dan ook naast elkaar te staan, waardoor de verticale borders 2 px breed zouden worden. Door alleen aan de rechterkant 'n verticale border neer te zetten, voorkom ik dat.

text-align: center;

Tekst horizontaal centreren.

line-height: 2em;

Regelhoogte in em, zodat deze mee verandert met de lettergrootte. De tekst wordt automatisch in het midden van de regelhoogte neergezet en staat daardoor in een moeite verticaal gecentreerd.

background: #e4e4e4;

De grijze kleur van ingangen waar niet over wordt gehoverd.

Normaal genomen is het goed om bij een achtergrondkleur ook een tekstkleur op te geven, omdat sommige mensen zelf kleuren hebben opgegeven, bijvoorbeeld omdat ze moeite hebben met te weinig contrast.

Als je dan alleen de achtergrondkleur opgeeft en niet de tekstkleur (of omgekeerd), heb je kans dat de tekstkleur niet meer (genoeg) verschilt van de achtergrondkleur. Hier heb ik echter aan alle <a>'s al een tekstkleur opgegeven bij menu #menu ul li a, dus dat hoeft hier niet meer.

text-indent: 0;

Hoger heb ik voor alle <a>'s 'n text-indent opgegeven. Die zou hier het horizontaal centreren verstoren, dus weg ermee.

#menu ul li a#linkerknop

De <a> met id="linkerknop" binnen 'n <li>, die binnen 'n <ul> ligt binnen het menu.

Dit is de bovenste knop links. Ik heb de selector zo lang gemaakt om te voorkomen dat elders 'n andere selector meer gewicht heeft. Mogelijk kan ik 'n paar byte uitsparen, maar je zoekt je soms 'n ongeluk waarom 'n bepaalde regel opeens niet meer werkt, vandaar.

border-left: black solid 1px;

Hierboven heb ik de borders aan de linkerkant van de bovenste rij knoppen weggehaald. Dat levert 'n gat aan de linkerkant op, wat ik hier vul.

#menu ul li a

Alle <a>'s binnen 'n <li>, die binnen 'n <ul> in het menu liggen. Dat zijn dus álle <a>'s van het menu. Deze selector staat hoger ook al 'ns, maar ik moet hem hier herhalen om iets in Internet Explorer 6 te corrigeren.

text-align: left;

Hierboven wordt de tekst in #menu ul li a.niveau-1, de knoppen in de bovenste rij, gecentreerd. Zonder deze extra opdracht centreert Internet Explorer 6 álle teksten in álle menu-ingangen, waarschijnlijk omdat de <a>'s allemaal genest zijn binnen 'n <a> met 'n class="niveau-1".

#menu ul li:hover a, #menu ul li a.niveau-1:hover

Verschil tussen eerste en tweede selector zie Het verschil tussen li:hover en a:hover.

Eerst de selector zonder hover en id: #menu ul li a

Elke <a> binnen 'n <li> die binnen 'n <ul> ligt binnen het menu. Deze selector werkt op élke serie ul - li - a in het hele menu. Maar lagere niveaus krijgen later eigen regels die meer gewicht hebben dan deze regel, waardoor deze regel alleen voor het eerste niveau, de knoppen in de menubalk, werkt.

Voor de browsers die 'n hover herkennen boven 'n <li> (linker selector): doe bij hoveren over een <li> het volgende met de <a>'s daarin:

Voor Internet Explorer 6 (rechter selector) moet 'n id aan de <a> worden toegevoegd, omdat de regel anders niet genoeg gewicht heeft en het hoveren helemaal niets doet.

background: white;

Maak de achtergrond wit.

De achtergrond van de knop waarover wordt gehoverd, wordt wit. Omdat alle submenu's zijn genest binnen de bij deze knop horende <li> (alle browsers) of binnen de bij deze knop horende <a> (Internet Explorer 6), blijft deze knop wit zolang ik over 'n submenu wat onder deze knop valt hover.

Niveau 2 (recht naar beneden openend submenu onder bovenste rij knoppen)

In elke <li> staat een <a>. Die zijn weggelaten in de gestripte html, behalve de <a> die belangrijk is voor het nesten in Internet Explorer 6.

Gestripte html voor alle browsers behalve Internet Explorer 6:

<ul>(Niveau 1) <li>Knop 1 <ul>(Niveau 2) <li>Knop 1-1</li>(...)<li>Knop 1-9</li> </ul> </li> </ul>

Gestripte html voor Internet Explorer 6:

<ul>(Niveau 1) <li> <a>Knop 1 <ul>(Niveau 2) <li>Knop 1-1</li>(...)<li>Knop 1-9</li> </ul> </a> </li> </ul>

#menu ul li ul

Elke <ul> die binnen een <li> staat, die weer binnen een <ul> staat binnen het menu.

De <ul> van het eerste niveau valt af, want deze staat zelf niet binnen een <ul>, en dat is een voorwaarde.

De <ul> van het tweede niveau (waarin het eerste submenu staat, het submenu wat gelijk onder de knoppen verschijnt en recht naar beneden opent), voldoet aan deze voorwaarde: deze <ul> staat én binnen 'n <ul>, én binnen 'n <li>.

De <ul>'s van het derde en vierde niveau, waarin de extra submenu's bij knop 4 en 5 staan, voldoen echter ook aan deze voorwaarde: ook die staan allemaal én binnen 'n <li>, én binnen 'n <ul> van 'n hoger niveau.

Dat komt hier goed uit, want nu kan ik in één keer alle <ul>'s van niveau 2 en lager (en dus alle submenu's) dezelfde opdrachten geven. Maar later verandert dit voordeel in een nadeel en moet ik enkele correcties uitvoeren.

position: absolute;

Om de lijst op 'n bepaalde plaats neer te kunnen zetten. Er wordt gepositioneerd ten opzichte van het eerste ouder-element met een positie, dat is hier de <li>, dus er wordt gepositioneerd ten opzichte van die <li>.

top: -2000px;

Aan de bovenkant buiten het scherm parkeren. Omdat Internet Explorer 7 bij een kleiner scherm rechts een scrollbalk krijgt door de hoogte van de menu's, zet ik ze in dit geval niet links buiten het scherm, maar erboven. Ik parkeer ze zo hoog dat ze beslist buiten het scherm staan. Als ik er eentje wil zien, hoef ik dan alleen maar de lijst omlaag te zetten, zodat die weer binnen het scherm valt.

Ik gebruik dit liever dan display: none; of visibility: hidden;, omdat veel speciale programma's zoals spraakbrowsers het anders ook niet zien.

border: black solid 1px;

Dit zet een randje om de hele lijst, en omdat er in die lijst 'n submenu staat, staat dit randje dus rondom het hele submenu.

#menu ul li:hover ul, #menu ul li a:hover ul

Verschil tussen eerste en tweede selector zie Het verschil tussen li:hover en a:hover.

Deze opdracht werkt op álle <ul>'s van niveau 2 en lager, en dus op alle submenu's. Uitleg staat bij de selector hierboven.

Als ik hover over 'n <li> in 'n <ul>, doe dan met de <ul> binnen die <li> het volgende:

top: 2em;

Hierboven is deze lijst ver boven het scherm geparkeerd, nu wordt hij weer binnen het scherm gepositioneerd en wordt daardoor zichtbaar. Precies onder de knoppen uit de menubalk, die 2 em hoog zijn.

Als eenheid em, zodat de positie mee verandert met de lettergrootte en de lay-out van het menu zo goed mogelijk intact blijft.

Omdat alle <li>'s 'n eind hierboven 'n relatieve positie hebben gekregen, wordt gepositioneerd ten opzichte van de <li> die de ouder is van deze <ul>. Precies de bedoeling: die <li> is de menu-ingang waarover wordt gehoverd, en de <ul> is het submenu wat opent.

Wat hierboven 'n voordeel was, namelijk dat deze selector op alle <ul>'s van niveau 2 en lager werkt, en dus op álle submenu's, wordt hier 'n nadeel. Want zodra ik op deze manier hover, worden álle submenu's zichtbaar. En dat is natuurlijk niet de bedoeling. Dat moet ik dus later corrigeren voor de dieper liggende submenu's, zodat die pas verschijnen wanneer dat de bedoeling is.

left: -1px;

Kleine correctie vanwege het gebruik van borders.

Bovendien zet Internet Explorer 6 het hele menu op de wildste plaatsen als je geen left opgeeft, dus nu zijn alle browsers gelukkig.

width: 9em;

Breedte van de lijst, en dus van het daarin staande submenu.

Zonder deze regel wordt deze <ul> breed genoeg om de <ul>'s die erin staan te laten passen. Maar die worden, als er niet wordt gehoverd, links buiten het scherm geplaatst. Dus dat wordt echt heel breed. En omdat deze <ul> 'n border heeft, wordt ook die border heel breed: 'n zwarte lijn over de volle breedte van het venster van de browser. Het opgeven van 'n breedte voorkomt dat.

margin-top: 1px;

Kleine correctie vanwege het gebruik van borders. De borders zijn 1 px breed. Ik kan dat niet optellen bij de top hierboven, omdat die eenheid in em is uitgedrukt. Dus gebruik ik 'n marge om te corrigeren voor de border, heb ik niks te maken met die em.

#menu ul li:hover ul#linkerlijst, #menu ul li a:hover ul#linkerlijst

Verschil tussen eerste en tweede selector zie Het verschil tussen li:hover en a:hover.

Zelfde verhaal als bij de selectors hierboven, maar deze werken alleen voor de <ul> met id="linkerlijst": het meest linkse submenu.

left: 0;

Kleine correctie die met het gebruik van borders heeft te maken.

#menu ul li:hover ul li a, #menu ul li a:hover ul li a

Verschil tussen eerste en tweede selector zie Het verschil tussen li:hover en a:hover.

Doe iets met de <a> binnen 'n <li>, die binnen 'n <ul> ligt, die weer binnen 'n <li> ligt, die weer binnen 'n <ul> ligt binnen het menu. Doe dat als ik over 'n <li> in de <ul> van 1 niveau hoger hover.

De <a>'s moeten binnen minstens 2 <ul>'s zitten. Deze regel geldt dan ook niet voor de <a>'s van het eerste niveau, de knoppen uit de menubalk, want die zitten maar in één <ul>, en voldoen dus niet aan de voorwaarden van deze selector.

De regel zou wel gelden voor dieper liggende <a>'s, omdat die allemaal binnen twee of meer <ul>'s liggen. Maar die krijgen uitgebreidere selectors die meer gewicht hebben dan deze, dus feitelijk werkt deze regel alleen maar op de <a>'s in de <ul>'s van het tweede niveau: het eerste submenu. Dat is het submenu dat gelijk onder de knoppen uit de menubalk recht naar beneden opent.

Ik had misschien 'n paar byte kunnen uitsparen door 'n deel van de opdrachten hier te combineren met die voor dieper liggende <a>'s, maar ik vind 't zo al ingewikkeld genoeg: wat je aan bytes uitspaart ben je in veelvoud kwijt aan kalmerende middelen omdat de code niet meer te onderhouden is. Ik heb er het volste vertrouwen in dat de theoretische natuurkunde binnenkort 'n gezamenlijke meeteenheid voor bytes en kalmerende middelen oplevert.

width: 9em;

Bij de algemene instellingen voor het hele menu zijn alle <a>'s al in blok-elementen veranderd, zodat ik nu breedte en dergelijke kan gebruiken. em als eenheid, zodat de breedte mee verandert met de lettergrootte.

background: #e4e4e4;

Achtergrondkleur van 'n niet geselecteerde <a>, dus menu-ingang, in het eerste submenu. Als ik dit niet opgeef hier wordt de achtergrondkleur van het ouder-element overgenomen, en die is wit omdat daarover wordt gehoverd. Dan zouden deze menu-ingangen ook wit worden als er (nog) niet over wordt gehoverd.

Normaal genomen is het goed om bij een achtergrondkleur ook een tekstkleur op te geven, omdat sommige mensen zelf kleuren hebben opgegeven, bijvoorbeeld omdat ze moeite hebben met te weinig contrast.

Als je dan alleen de achtergrondkleur opgeeft en niet de tekstkleur (of omgekeerd), heb je kans dat de tekstkleur niet meer (genoeg) verschilt van de achtergrondkleur. Hier heb ik echter aan alle <a>'s al een tekstkleur opgegeven bij menu #menu ul li a, dus dat hoeft hier niet meer.

#menu ul li:hover ul li:hover a, #menu ul li a:hover ul li a:hover

Verschil tussen eerste en tweede selector zie Het verschil tussen li:hover en a:hover.

Voor de beschrijving zie hierboven. Het enige verschil is dat er nu wordt gehoverd over de ingang in het menu van het tweede niveau (het eerste submenu, het menu gelijk onder de knoppen in de menubalk).

background: white;

Nu mag deze menu-ingang wel wit kleuren, want er wordt over gehoverd.

Niveau 3 (alleen bij knop 4 en 5)

In elke <li> staat een <a>. Die zijn weggelaten in de gestripte html, behalve de <a>'s die belangrijk zijn voor het nesten in Internet Explorer 6.

Gestripte html voor alle browsers behalve Internet Explorer 6:

<ul>(Niveau 1) <li>Knop 4 <ul>(Niveau 2) <li>Knop 4-1 <ul>(Niveau 3) <li>Knop 4-1-1</li>(...)<li>Knop 4-1-7</li> </ul> </li> </ul> </li> </ul>

Gestripte html voor Internet Explorer 6:

<ul>(Niveau 1) <li> <a>Knop 4 <ul>(Niveau 2) <li> <a>Knop 4-1 <ul>(Niveau 3) <li>Knop 4-1-1</li>(...)<li>Knop 4-1-7</li> </ul> </a> </li> </ul> </a> </li> </ul>

#menu ul li:hover ul li ul, #menu ul li a:hover ul li a ul, #menu ul li:hover ul li ul.naar-links, #menu ul li a:hover ul li a ul.naar-links

Verschil tussen eerste en tweede selector, en tussen derde en vierde selector, zie Het verschil tussen li:hover en a:hover.

Oeioeioei, waar ben ik aan begonnen. Tja, ik zei al dat 't niet eenvoudig zou worden...

Maar dit ziet er moeilijker uit dan het is. De komma's scheiden in totaal vier selectors van elkaar, die eigenlijk vrijwel hetzelfde zijn.

De laatste twee zijn precies hetzelfde als de eerste twee, maar gelden alleen voor de <ul>'s met class="naar-links". Ze staan hier alleen maar omdat de eerste twee selectors niet genoeg gewicht hebben om eerdere opdrachten voor deze <ul>'s te overrulen.

Dat scheelt, de helft is al weg. Houden we de eerste twee nog over.

De tweede is voor Internet Explorer 6 en die wordt hier ook niet verder besproken.

Dan houden we alleen de eerste selector over: #menu ul li:hover ul li ul.

En nu wordt 't even wat ingewikkeld. 'n Eind hierboven heb ik ul li ul als selector gebruikt. Dat geldt dan voor élke reeks van ul li ul in het hele menu.

De <ul>'s van het derde niveau zitten, als je naar de html kijkt en even alleen de <ul>'s en <li>'s meetelt, ook in zo'n volgorde: ul li ul li ul. Dus de selector die ik 'n eind hierboven heb gebruikt geldt ook voor dit derde niveau <ul>'s, en dus ook voor de menu's die daar in staan. (En ook voor het menu in de <ul> van het vierde niveau bij knop 5, maar daar reken ik later mee af, dus die doet hier niet mee.)

Met de selector ul li ul 'n eind hierboven heb ik de laatste <ul> uit deze selector boven 't scherm geparkeerd, zodat je 'm niet ziet. Dat geldt dus voor elke <ul> die in deze volgorde voorkomt, dus ook de <ul>'s van 't derde niveau bij knop 4 en 5 met bijbehorend submenu. Tot zover is alles prima in orde, want ook die submenu's moeten niet voortdurend zichtbaar zijn.

Maar wat later volgt de selector #menu ul li:hover ul met de opdracht om de laatste <ul> weer op het scherm te zetten. En ook deze selector geldt voor álle <ul>'s die voldoen aan de volgorde ul li ul, dus ook voor de <ul>'s van het derde niveau met het daarin zittende submenu.

Zodra ik dus over 'n ingang, 'n <li> in het eerste submenu hover, worden ook al de submenu's uit deze <ul>'s van het derde niveau op het scherm teruggezet. Oftewel: alle menu's van het derde niveau staan opeens op het scherm te schitteren. Ongeveer zoals de kinderen zondagochtend veel te vroeg naast je bed staan te dansen van energie: heel schattig en lief en zo maar je wilt ze eigenlijk nog even niet zien. Kinderen kun je moeilijk terugmeppen in hun bed, want dat eindigt terecht bij de Raad voor de Kinderbescherming. Maar 'n Raad voor de Menubescherming bestaat nog niet, dus die menu's kunnen we wel nog even van 't scherm meppen, tot ze echt welkom zijn.

Om dat te doen gebruik ik de selector #menu ul li:hover ul nogmaals, maar nu met de toevoeging li ul. De volledige volgorde is dan #menu ul li:hover ul li ul. Deze opdracht heeft betrekking op de laatste <ul> uit deze selector, dat is het derde niveau <ul>, en dan alleen als er wordt gehoverd op 'n <li> van het eerste niveau. Dat geeft de mogelijkheid om het terugzetten van al deze <ul>'s met submenu's op het scherm weer te voorkomen. Of juister: om ze opnieuw buiten het scherm te parkeren.

position: absolute;

Om ze te kunnen plaatsen. Er wordt gepositioneerd ten opzichte van het eerste ouder-element dat een positie heeft. Bij de algemene instellingen zijn bij #menu li alle <li>'s relatief gepositioneerd, dus de positie is ten opzichte van de <li> waar de <ul> in zit. Precies de bedoeling, want het submenu uit de <ul> hoort bij die <li>.

left: -2000px;

Ver links buiten het scherm zetten, zodat ze onzichtbaar zijn. Omdat het nu nog maar om 'n deel van de menu's gaat kunnen ze ook links worden geparkeerd in plaats van boven het scherm. Ze zijn niet meer hoog genoeg om voor 'n scrollbalk in Internet Explorer 7 te zorgen bij een kleiner scherm. Als dat toch gebeurt, kun je gewoon boven het scherm parkeren in plaats van links.

#menu ul li:hover ul li:hover ul, #menu ul li a:hover ul li a:hover ul

Verschil tussen eerste en tweede selector zie Het verschil tussen li:hover en a:hover.

Het grootste deel van de uitleg van deze regel is bij de regel hierboven te vinden. Het enige verschil is dat er nu ook wordt gehoverd over een <li> in de tweede <ul>, dus in het eerste submenu. Dat is het menu gelijk onder de knoppen uit de menubalk dat recht naar onderen opent.

Bij de regel hierboven heb ik opdracht gegeven de laatste <ul>'s met de menu's daarin te verbergen. Omdat hier in beide selectors 'n :hover meer staat, heeft deze regel meer gewicht.

Deze regel geldt dus voor de laatste <ul> in de selector, dat is 'n <ul> van het derde niveau.

top: 0;

'n Eind hierboven zijn deze <ul>'s al absoluut gepositioneerd, daardoor kan ik ze nu op 'n bepaalde hoogte zetten. Bij de algemene instellingen zijn alle <li>'s relatief gepositioneerd, dus de <ul> wordt gepositioneerd ten opzichte van de <li> waar hij in zit.

De bovenkant van de <ul>, en dus van het submenu daarin, gelijk zetten met de <li> waar de <ul> in zit.

left: 9em;

Het ouder-element, de <li> is 9 em breed, dus nu komt de linkerkant van de <ul> (en van het submenu daarin) tegen de rechterkant van de <li> (en de menu-ingang daarin) te staan.

margin-top: -1px;

Kleine correctie vanwege het gebruik van borders. top: -1px; werkt niet omdat Internet Explorer 6 dan om een of andere reden 'n dubbele border produceert.

#menu ul li:hover ul li:hover ul li a, #menu ul li a:hover ul li a:hover ul li a {background: #e4e4e4;}

Verschil tussen eerste en tweede selector zie Het verschil tussen li:hover en a:hover.

Hier gebeurt precies hetzelfde als bij #menu ul li:hover ul li a, #menu ul li a:hover ul li a, alleen een niveau dieper. Voor de uitleg zie aldaar. Ik hoef de breedte hier niet nog 'ns te herhalen, want de daar gebruikte selector geldt ook voor de <a>'s die een niveau dieper zitten in de html. Als je goed kijkt zie je dat ook die binnen de volgorde van die selector vallen.

De achtergrondkleur moet ik wel herhalen. 'n Eerdere regel wijzigt die in wit, en die regel geldt ook voor deze <a>. Dat corrigeer ik hier.

Normaal genomen is het goed om bij een achtergrondkleur ook een tekstkleur op te geven, omdat sommige mensen zelf kleuren hebben opgegeven, bijvoorbeeld omdat ze moeite hebben met te weinig contrast.

Als je dan alleen de achtergrondkleur opgeeft en niet de tekstkleur (of omgekeerd), heb je kans dat de tekstkleur niet meer (genoeg) verschilt van de achtergrondkleur. Hier heb ik echter aan alle <a>'s al een tekstkleur opgegeven bij menu #menu ul li a, dus dat hoeft hier niet meer.

#menu ul li:hover ul li:hover ul li a:hover, #menu ul li a:hover ul li a:hover ul li a:hover

Verschil tussen eerste en tweede selector zie Het verschil tussen li:hover en a:hover.

Zelfde als hierboven, maar nu als ik over 'n ingang in 'n <ul> van het derde niveau hover.

Als je in de html exact de volgorde #menu ul li ul li ul li a volgt (voor Internet Explorer 6 #menu ul li a ul li a ul li a), zie je dat dit inderdaad precies die ingangen zijn.

De erboven liggende ingangen via welke je hier bent uitgekomen blijven ook wit, omdat de <ul>'s in elkaar zijn genest: elke <ul> zit in 'n <li> van 'n hogere <ul>, dus die <li> (en dus de menu-ingang) blijft ook wit. (Bij Internet Explorer 6 zijn het de geneste <a>'s die dit effect hebben.)

background: white;

Kleur de achtergrond van de <a> en dus de menu-ingang wit.

Niveau 4 (alleen bij knop 5 - 4 - 3)

In elke <li> staat een <a>. Die zijn weggelaten in de gestripte html, behalve de <a>'s die belangrijk zijn voor het nesten in Internet Explorer 6.

Gestripte html voor alle browsers behalve Internet Explorer 6:

<ul>(Niveau 1) <li>Knop 5 <ul>(Niveau 2) <li>Knop 5-4 <ul>(Niveau 3) <li>Knop 5-4-3 <ul>(Niveau 4) <li>Knop 5-4-3-1</li>(...)<li>Knop 5-4-3-4</li> </ul> </li> </ul> </li> </ul> </li> </ul>

Gestripte html voor Internet Explorer 6:

<ul>(Niveau 1) <li> <a>Knop 5 <ul>(Niveau 2) <li> <a>Knop 5-4 <ul>(Niveau 3) <li> <a>Knop 5-4-3 <ul>(Niveau 4) <li>Knop 5-4-3-1</li>(...)<li>Knop 5-4-3-4</li> </ul> </a> </li> </ul> </a> </li> </ul> </a> </li> </ul>

#menu ul li:hover ul li:hover ul ul, #menu ul li a:hover ul li a:hover ul ul {position: absolute; left: -2000px;}

Verschil tussen eerste en tweede selector zie Het verschil tussen li:hover en a:hover.

Deze regel heeft betrekking op het vierde niveau <ul> en dus het daarin zittende submenu. Dit submenu komt alleen bij knop 5 voor. Het werkt vrijwel hetzelfde als bij #menu ul li:hover ul li ul, #menu ul li a:hover ul li a ul, maar dan alles een niveau dieper.

#menu ul li:hover ul li:hover ul li:hover ul, #menu ul li a:hover ul li a:hover ul li a:hover ul

Verschil tussen eerste en tweede selector zie Het verschil tussen li:hover en a:hover.

Ook dit heeft, net als de regel hierboven, betrekking op het vierde niveau <ul> met daarin het derde submenu, wat alleen voorkomt bij knop 5. Door het toevoegen van de laatste :hover werkt deze selector als over 'n menu-ingang in 'n <ul> van het derde niveau wordt gehoverd.

Omdat dit menu maar op één plaats voorkomt, hoef ik geen verschil te maken tussen een naar rechts en een naar links openend menu.

left: -9em;

Zet de hierboven links buiten het scherm geparkeerde <ul> terug op het scherm, tegen de rechterkant van de <li> waar hij 'n kind van is.

margin-left: -2px;

Kleine correctie voor de kantlijnen. Dat kan niet bij left, omdat de eenheid daarvan in em wordt uitgedrukt.

#menu ul li:hover ul li:hover ul li:hover a

Internet Explorer 6 is afgehandeld, dit geldt alleen nog maar voor alle andere browsers.

Ik moet voor deze browsers nog regelen dat de ingang voor dit submenu (dat is de ingang met de tekst 'Knop 5 - 4 - 3') wit blijft als ik 'n niveau dieper ga.

Die ingang zit in 'n <ul> op het derde niveau, zoals in de selector ook te zien is als ik de :hover weghaal: ul li ul li ul li. Dus de laatste <li> zit ook in het derde niveau. En de <a> daarin dus ook: dat is de <a> waar 'Knop 5 - 4 - 3' in staat.

In dit geval is er maar één submenu op een dieper niveau, maar dat maakt verder niet uit, het principe is hetzelfde.

Samengevat: zolang ik op 'n <li> van 't derde niveau hover, doe dan met de <a> daarin:

background: white;

Witte achtergrond.

#menu ul li:hover ul li:hover ul li:hover ul a

Internet Explorer 6 is afgehandeld, dit geldt alleen nog maar voor alle andere browsers.

Het gaat hier om de <a>'s uit het vierde niveau. Deze vallen onder een van de regels ergens hier boven die de achtergrond in wit veranderen. En zouden dus altijd wit zijn. Omdat ik inmiddels zelf door de <ul>'s de <li>'s niet meer zie, laat ik het aan De Jonge Onderzoeker zelf over om, als je dat wilt, die regel(s) op te zoeken.

background: #e4e4e4;

Standaardkleur voor niet geselecteerd.

Normaal genomen is het goed om bij een achtergrondkleur ook een tekstkleur op te geven, omdat sommige mensen zelf kleuren hebben opgegeven, bijvoorbeeld omdat ze moeite hebben met te weinig contrast.

Als je dan alleen de achtergrondkleur opgeeft en niet de tekstkleur (of omgekeerd), heb je kans dat de tekstkleur niet meer (genoeg) verschilt van de achtergrondkleur. Hier heb ik echter aan alle <a>'s al een tekstkleur opgegeven bij menu #menu ul li a, dus dat hoeft hier niet meer.

#menu ul li:hover ul li:hover ul li:hover ul a:hover

Internet Explorer 6 is afgehandeld, dit geldt alleen nog maar voor alle andere browsers.

Verder zakken is niet mogelijk: hoveren over 'n <a> in het vierde niveau, het laagste submenu.

background: white;

Witte achtergrond geven.

Speciaal voor Internet Explorer 6

<!--[if IE 6]> <style type="text/css"> #menu ul li a:hover ul {margin-top: 2px;} </style> <![endif]-->

Dit eigenaardige stukje code heet een 'conditional comment' en wordt door alle browsers gezien als commentaar, omdat het tussen <!-- en --> staat. Maar Internet Explorer herkent het, door de extra toevoegingen, als speciaal voor Internet Explorer bedoeld en zal het dus uitvoeren. Het is veiliger dan een zogenaamde 'hack', waarbij vaak gebruik wordt gemaakt van 'n fout (bug) in de browser. Dit is opzettelijk aangebracht door Microsoft en zal dus blijven bestaan, terwijl 'n bug gerepareerd kan worden.

De style voor Internet Explorer moet ná de normale komen, omdat de opdrachten voor Internet Explorer dan over de normale heen gaan.

Dit stukje geldt voor Internet Explorer 6, maar je kunt het ook voor andere versies aangeven.

In plaats van de style kun je ook 'n normale link naar 'n extern css-bestand aanbrengen:

<!--[if IE 6]> <link rel="stylesheet" type="text/css" href="../../css/naam-van-ie-stylesheet.css"> <![endif]-->

Op de plaats van "../../css/naam-van-ie-stylesheet.css" vul je pad naar en naam van jouw stylesheet voor Internet Explorer 6 in. De css voor Internet Explorer 6 komt dan apart in die stylesheet te staan, zodat het de andere browsers niet stoort.

Het is belangrijk dat de spaties in <!--[if IE 6]> en <![endif]--> precies zo worden overgenomen zoals ze hier staan.

#menu ul li a:hover ul

De laatste <ul> is van het tweede niveau, erin zit het eerste submenu wat gelijk onder de knoppen uit de menubalk recht naar beneden opent.

Als ik over 'n <a> hover in 'n <li> in 'n <ul>, doe dan het volgende met de in die <a> zittende <ul>:

margin-top: 2px;

Internet Explorer 6 zet het eerste submenu 2 px te hoog, dat corrigeer ik hier. Dit werkt alleen maar op <ul>'s van het tweede niveau, want lagere <ul>'s worden met selectors die meer gewicht hebben aangestuurd.

Speciaal voor Internet Explorer 7

<!--[if IE 7]> <style type="text/css"> #menu ul li a {width: 1px;} </style> <![endif]-->

Dit werkt alleen voor Internet Explorer 7, uitleg bij Speciaal voor Internet Explorer 6.

#menu ul li a

Elke <a> binnen 'n <li> binnen 'n <ul> die binnen met menu ligt. Dat is dus elke link binnen het menu.

width: 1px;

Geef een breedte van 1 px aan die links. Een idiote opdracht, want je kunt met het blote oog gelijk zien dat al die links ruim boven de 100 px breed zijn. Als ik deze opdracht echter niet geef, wordt de hele lay-out 'n puinhoop bij zoomen in Internet Explorer 7.

Ik neem aan dat dit met hasLayout te maken heeft, 'n idee van Microsoft wat gelukkig verdwenen is in Internet Explorer 8. Als je er meer van wilt weten moet je maar zoeken op Internet, maar veel logica zit er niet in. Althans: waarom 'n idiote opdracht 'n verkeerde lay-out herstelt is mij niet duidelijk. En ik begrijp ook niet waarom 't alleen gebeurt bij zoomen, en dan ook nog pas na 'n paar keer het menu openen en sluiten. Enfin, op deze manier werkt 't wel goed.

Speciale html voor Internet Explorer 6

<li<a href="#" title="...">Knop 1 <!--[if gt IE 6]><!--></a><!--<![endif]--> <!--[if IE 6]> <table cellpadding="0" cellspacing="0"><tr><td> <![endif]--> <ul>(...)</ul> <!--[if IE 6]> </td></tr></table></a> <![endif]--> </li>

Dit is de griezelcode die het mogelijk maakt dat dit menu in Internet Explorer 6 werkt.

Los van alle toeters en bellen staat hier <li><ul></ul></li>: een ongeordende lijst die in een andere ongeordende lijst is genest. Niets bijzonders tot zover.

In de <li> staat een <a>, een gewone link, ook niets bijzonders. Die <a> moet netjes worden afgesloten, want in 'n <a> (inline-element) kan ik geen <ul> opnemen, omdat dat 'n blok-element is: <li><a><a/><ul></ul></li>. Zo hoort het te gaan.

Voor Internet Explorer 6 echter moet ik de <a> open laten en pas afsluiten na de <ul>. Nog gruwelijker: er moet nog 'n blok-element extra in de <a> worden gestopt, de tabel met rij en cel. En pas na de tabel en de <ul> wordt de <a> weer afgesloten.

Voor Internet Explorer 6 is de code zonder toeters en bellen:
<li>
<a>
<table><tr><td>
<ul>(...)</ul>
</td></tr></table>
</a>
</li>

Mensen hebben van minder nachtmerries gekregen, maar 't werkt.

Regel voor regel:

<li><a href="#" title="titel">Knop 1

Gewoon de opening van 'n <li> met daarin 'n <a>

<!--[if gt IE 6]><!--></a><!--<![endif]-->

Dit valt in drie delen uiteen:

<!--[if gt IE 6><!-->

Dit wordt door alle browsers als commentaar gezien en dus genegeerd, omdat het tussen <!-- en --> staat.

</a>

Omdat het deel hiervoor alleen commentaar is en niet meedoet, wordt dit gewoon gelezen door alle browsers.

<!--<![endif]-->

Ook dit wordt genegeerd door 'n browser, omdat het weer tussen <!-- en --> staat en dus commentaar is.

Nu kun je je natuurlijk afvragen wat ik met deze hele kerstboom heb bereikt, als in feite alleen de </a> wordt gelezen en de rest wordt genegeerd. Dan had ik die rest ook weg kunnen laten. Toch niet.

Microsoft heeft iets slims bedacht. Als het commentaar begint met <!--[if en eindigt op [endif]-->, wordt wat hier tussen staat toch gelezen door Internet Explorer. En het is volstrekt geldig, want binnen 'n commentaar mag je wat W3C betreft (die de standaard voor css en html en zo vaststelt) zo'n beetje alles neerzetten wat je wilt.

Internet Explorer leest dus wel alles wat binnen het commentaar staat. Dat geeft de mogelijkheid om specifiek tegen Internet Explorer 6 (en niet 7 of hoger) te zeggen, dat de code tussen <!--[if] en <![endif]--> (de </a>) niet mag worden uitgevoerd.

Dat bereik je met if gt IE 6: als groter dan Internet Explorer 6. Dus wat hierna komt, de </a>, wordt niet gelezen door Internet Explorer 6 (en lager), maar wel door Internet Explorer 7 en hoger.

<!--[if IE 6]> <table cellpadding="0" cellspacing="0"><tr><td> <![endif]-->

Na het bovenstaande is dit natuurlijk 'n fluitje van 'n cent: alle browsers zien dit als commentaar, behalve Internet Explorer.

[if IE 6]

Als het Internet Explorer 6 is. Dus alleen Internet Explorer 6 voert de tussenliggende code uit: het openen van de tabel met daarin 'n rij en 'n cel. De cellpadding en cellspacing zijn instellingen om standaardmarges en dergelijke in cellen in 'n tabel uit te schakelen.

<!--[if IE 6]> </td></tr></table></a> <![endif]--> </li>

Internet Explorer 6 heeft nog vier begintags openstaan, die nog moeten worden gesloten. En als laatste de gewone </li>, die weer gewoon voor alle browsers geldt.

In de html ziet dit er wat ingewikkelder uit, omdat er veel meer code in staat dan in deze uitgeklede toelichting. En omdat er tot vier niveaus diep genest wordt. Maar als je alle tussenliggende code weghaalt, blijft steeds deze basisstructuur over.

De code aanpassen aan je eigen ontwerp

Toegankelijkheid en zoekmachines

Eventuele opmerkingen specifiek voor dit voorbeeld staan bij Opmerkingen.

Toegankelijkheid (accessibility in het Engels) is belangrijk voor bijvoorbeeld blinden die een spraakbrowser gebruiken, of voor motorisch gehandicapte mensen die moeite hebben met het bedienen van een muis. Een spider van een zoekmachine (dat is het programmaatje wat de site indexeert voor de zoekmachine) is te vergelijken met een blinde. Als je je site goed toegankelijk maakt voor gehandicapten, is dat dus gelijk goed voor een hogere plaats in een zoekmachine. Dus als je 't niet uit sociale motieven wilt doen, kun je 't uit egoïstische motieven doen.

(Op die plaats in de zoekmachine heb je maar beperkt invloed. De toegankelijkheid van je site is maar één van de factoren, maar zeker niet onbelangrijk.)

Als je bij het maken van je site al rekening houdt met toegankelijkheid, is dat nauwelijks extra werk. 't Is ongeveer te vergelijken met inbraakbescherming: doe dat bij 'n nieuw huis en 't is nauwelijks extra werk, doe 't bij 'n bestaand huis en 't is al snel 'n enorme klus.

Enkele tips die helpen bij toegankelijkheid:

Getest in

Laatst gecontroleerd op 11 oktober 2011.

(Internet Explorer 6 is voor het laatst gecontroleerd op 18 november 2009. Op deze browser test ik niet meer. Maar omdat de code niet is veranderd, neem ik aan dat dit voorbeeld ook nog werkt in Internet Explorer 6.)

Dit voorbeeld is getest in Firefox, Opera, Safari, Google Chrome, Internet Explorer 6, 7, 8 en 9 in de resoluties 800x600, 1024x768, 1280x1024 en 1440x900. Steeds met de laatste versie van die browsers, omdat ik geen zin heb om rekening te houden met mensen die met zwaar verouderde browsers surfen. Dat is trouwens vragen om ellende, want updates van browsers hebben heel vaak met beveiligingsproblemen te maken. In de resoluties 1024x768, 1280x1024 en 1440x900 is ook in- en uitzoomen en een kleinere en grotere letter getest. Er is ingezoomd en vergroot tot zover de browser kan, maar niet verder dan tot 200%.

Eventuele problemen met betrekking tot zoomen en lettergrootte staan bij Bekende problemen.

Naast deze 'gewone' browsers is ook getest in Lynx, WebbIE, Jaws en Fangs Screen Reader Emulator. Lynx is een browser die alleen tekst laat zien en geen css gebruikt. WebbIE is een browser die gericht is op mensen met een handicap. Jaws is een screenreader, zoals die door blinden wordt gebruikt. Fangs Screen Reader Emulator is een extensie bij Firefox die de pagina laat zien zoals een screenreader hem ziet.

Als het voorbeeld in deze vier programma's toegankelijk is, zou het in principe toegankelijk moeten zijn in alle aangepaste browsers en dergelijke. En dus ook voor zoekmachines, want een zoekmachine is redelijk vergelijkbaar met een blinde. Eventuele opmerkingen over de toegankelijkheid van dit voorbeeld staan bij Opmerkingen.

Dit voorbeeld is niet getest op geschiktheid voor mobiele apparaten (hier worden geen laptop/notebook/netbook en dergelijke mee bedoeld, want die gedragen zich als een gewone desktopcomputer). Er wordt in veel voorbeelden css en/of html gebruikt, waar niet elk mobiel apparaat mee uit de voeten zal kunnen. En lang niet alles is geschikt voor schermen met een breedte van minder dan 800 px.

Dingen die problemen zouden kunnen opleveren, zijn onder andere een te grote breedte, het gebruik van (te veel) afbeeldingen en/of css en html die niet (volledig) wordt ondersteund, zoals :hover, float en position.

Onder Opmerkingen staat mogelijk nog wat meer over de geschiktheid van dit voorbeeld voor mobiele apparaten.

(Terzijde: de site zelf is zeker niet geschikt voor kleine mobieltjes. Dat gaat ook niet veranderen. Ik kan me namelijk niet voorstellen dat iemand zo masochistisch is 'n uitleg van tientallen schermen op 'n klein mobieltje te gaan lezen. Voor de site zelf is een minimale breedte van 800 px vereist.)

De html is gevalideerd met de validator van w3c, de css ook. Als om een of andere reden niet volledig gevalideerd kon worden, wordt dat bij Bekende problemen vermeld.

Nieuwe browsers test ik pas als ze uit het bèta-stadium zijn, omdat er anders 'n redelijke kans is dat ik 'n bug zit te omzeilen, die voor de uiteindelijke versie nog gerepareerd wordt. Dit voorbeeld is alleen getest in de hierboven met name genoemde browsers. Vragen over niet-geteste browsers kan ik niet beantwoorden, en het melden van fouten in niet-geteste browsers heeft ook geen enkel nut. (Melden van fouten, problemen, enz. in wel geteste browsers: graag!)

Wijzigingen

Alleen grotere wijzigingen worden hier vermeld, geen dingen als een link die is geüpdatet.

2 juni 2008:

Voor het eerst opgenomen.

21 juli 2008:

8 februari 2009:

Geen wijziging, maar Safari heeft 'n probleem minder. Bij het hoveren sloot het submenu steeds gelijk als je met de cursor boven 'n title kwam. Deze bug is kennelijk hersteld, want dit gebeurt niet meer.

1 april 2009:

Tekst aangepast aan de nieuw verschenen Internet Explorer 8. De code is hetzelfde gebleven.

18 november 2009:

Bij Opmerkingen stukje over toegankelijkheid in Opera herschreven. Opera blijkt 'n aantal fantastische mogelijkheden te hebben, die helaas nauwelijks te vinden zijn.

31 oktober 2010:

11 oktober 2011:

Bekende problemen

Opera, Internet Explorer 7 en Internet Explorer 9

Zonder zoomen wordt het menu goed weergegeven, ook met een andere lettergrootte. Als je gaat in- of uitzoomen (dus niet alleen de lettergrootte veranderen in Internet Explorer 7 en 9), dan valt 'n enkel kaderlijntje weg, en 'n enkel lijntje wordt wat dikker. Daar is niets aan te doen. Ik neem aan dat het komt door afrondingen bij het vergroten of verkleinen van blokken en dergelijke.

Erg storend is het niet, het overgrote deel blijft prima in orde. Pas als je vijf keer gaat verkleinen wordt het echt 'n probleem, maar ik denk niet dat veel mensen dat gaan doen.

Internet Explorer 7

Bij inzoomen worden sommige kaderlijntjes iets breder. Op mijn computer gebeurt dit alleen maar als ik 1x inzoom, en op maar één plaats. Ik neem aan dat het om afrondingsverschillen gaat. Bij 2x inzoomen is het weer weg. Als de cursor op dit brede lijntje blijft hangen, sluit het submenu. Maar als je er wat snel overheen beweegt, gaat 't prima.