Skip links en inhoudsopgave

Laatst aangepast: .

Horizontale wegwijzer in de vorm van broodkruimels (breadcrumbs)

Korte omschrijving

Bovenaan de pagina zogenaamde broodkruimels ('breadcrumbs') neerzetten, die laten zien waar je je op de site bevindt.

BELANGRIJK

Alles op deze site kan vrij worden gebruikt, met twee beperkingen:

* Je gebruikt het materiaal op deze site volledig op eigen risico. Het kan prima zijn dat er fouten in de hier verstrekte info zitten. Voor eventuele schade die door gebruik van materiaal van deze site ontstaat, in welke vorm dan ook, zijn www.css-voorbeelden.nl en medewerkers daarvan op geen enkele manier verantwoordelijk.

* Deze uitleg wordt regelmatig bijgewerkt. Het is daarom niet toegestaan deze uitleg op welke manier dan ook te verspreiden, zonder daarbij duidelijk te vermelden dat de uitleg afkomstig is van www.css-voorbeelden.nl en dat daar altijd de nieuwste versie is te vinden. Dit is om te voorkomen dat er verouderde versies worden verspreid.

Een link naar www.css-voorbeelden.nl wordt trouwens altijd op prijs gesteld.

Opmerkingen

Bij de laatste vermelding, dat is de pagina waar je je op bevindt, is de pijlpunt rechts overbodig. Ik laat hem daar toch zien, omdat ik dat mooier vind. Je zou daar bijvoorbeeld ook 'n rechthoekige gradient (verlopende kleur) kunnen nemen.

De code aan het eind van de pdf in de download is van een van de dieper liggende pagina's (Home → Lay-out → Schermvullend → Vaste header → Lay-out 001). Normaal genomen zou ik de pagina die bij Home hoort hebben gebruikt, maar daar wordt niet alle css en html gebruikt.

Als je valideert op css 2.1 krijg je foutmeldingen voor de kleuren brown en gold. In css3 mag je deze kleuren gebruiken, en ze werken in alle browsers, dus heb ik ze gewoon gebruikt.

Door de toename van brede schermen wordt de term 'schermvullend' steeds minder correct. Op de site ben ik die gaan vervangen door 'venstervullend'. In dit voorbeeld heb ik gewoon de oude term laten staan, omdat ik eigenlijk best wel genoeg te doen heb zonder mezelf overbodige taakstraffen te geven.

Links in deze uitleg, vooral links naar andere sites, kunnen verouderd zijn. Op de pagina met links vind je steeds de meest recente links.

Alles op deze site is gemaakt op een systeem met Linux. Daarbij is vooral gebruik gemaakt van Quanta Plus, GIMP en Firefox met extensies. De pdf-bestanden zijn gemaakt met LibreOffice.

Vragen of opmerkingen? Fout gevonden? Ga naar het forum.

Iets gevonden waar je wat aan hebt? Mooi. Als je je waardering wilt uiten, maak dan een donatie over aan War Child Nederland, een organisatie die kinderen uit oorlogsgebieden helpt hun trauma's te verwerken. Of - nog beter - wordt donateur:
War Child Nederland

Achterliggend idee

Bij iets grotere sites zie je vaak dat bovenaan de pagina wordt weergegeven waar je je op de site bevindt. Dat kan bijvoorbeeld door het gebruik van zogenaamde 'broodkruimels', in het Engels 'breadcrumbs'.

Voor de jongere lezers: lang, lang voordat je de gameboy had, dus echt 'n paar eeuwen geleden, bestonden er sprookjesboeken. Sprookjesboeken, een woord dat mijn spellingcontrole al niet meer kent. Goed, dat waren dus boeken met sprookjes.

Als je wilt weten waar het woord 'broodkruimels' vandaan komt, moet je in 'n museum of op internet maar 'ns zoeken naar 'Hans en Grietje' of 'Kleinduimpje' (nee, dat is geen duim die je van te veel gamen krijgt).

Broodkruimels geven als het ware 'n spoor van de homepage naar waar je nu bent, bijvoorbeeld Home → Lay-out → Schermvullend → Vaste header → Lay-out 001. Elke volgende stap is dus 'n verdere verfijning van de indeling.

Meestal zijn de woorden ook links. Met 'n klik kun je in één keer teruggaan naar 'n hoger niveau, buiten de normale menu's en dergelijke om.

In feite zijn broodkruimels dus heel simpel. Gewoon 'n rijtje links achter elkaar. Om het wat op te leuken heb ik er wat kleurtjes en zo aan toegevoegd. Aan de rechterkant staat 'n kleine achtergrond-afbeelding, 'n driehoekje. Hierdoor gaan de broodkruimels er 'n beetje als pijltjes uitzien, die van boven naar beneden steeds dieper de site in wijzen.

Hoewel de tekst in de broodkruimels op elke pagina anders is, is de css voor alle pagina's exact hetzelfde. De css stuurt in feite maar één broodkruimel aan, en als dat kan, kun je er ook zeven naast elkaar aansturen.

Alleen de meest rechtse heeft wat eigen dingen, want die hoort bij de huidige pagina. Dat regelen we met 'n id en wat aparte css voor deze laatste kruimel.

In dit voorbeeld staat de css, zoals in alle voorbeelden, bovenin elke pagina. In totaal zijn er 28 pagina's met 28 keer exact dezelfde css. En dit is nog maar heel weinig css, 'n normale pagina heeft al snel 'n veelvoud van de hier gebruikte css.

Dit is dus ook 'n aardige illustratie waarom 'n extern stylesheet veel beter is. Het spaart ongelooflijk veel ruimte, dus er hoeft veel minder gedownload te worden. En het is veel makkelijker te onderhouden. Als je nu besluit dat de tekst blauw moet worden bij hoveren, moet je dat op 28 plaatsen veranderen. Met 'n extern stylesheet hoeft dat maar op één plaats.

Overigens kun je broodkruimels ook automatisch laten aanmaken en plaatsen met behulp van talen als PHP, SSI, Python en JavaScript, al dan niet in combinatie.

Alleen :hover of :hover, :focus en :active?

Het eerste deel van deze tekst is voor alle voorbeelden met links en dergelijke hetzelfde, het laatste deel (onder het kopje Speciaal bij dit voorbeeld) is speciaal voor dit voorbeeld.

De meeste mensen openen 'n link door erop te klikken. Er is echter 'n tweede manier: met behulp van de Tab-toets (sommige browsers gebruiken andere toetsen, maar het principe is hetzelfde). Met behulp van de Tab-toets kun je van link naar link 'springen'. Op welke link je staat, wordt door alle browsers aangegeven met een of ander kadertje rondom de link.

De link met het kadertje eromheen heeft focus. Dat wil zeggen dat je die link volgt als je op de Enter-toets drukt. In principe werkt dit precies hetzelfde als gewoon klikken op de link.

Als iemand geen muis wil of kan gebruiken, bijvoorbeeld door 'n handicap, is deze manier om 'n link te openen erg handig. Als de volgorde van de links in de code niet logisch is, kun je eventueel met behulp van tabindex 'n afwijkende volgorde van de links opgeven. De Tab-toets volgt dan die afwijkende volgorde.

Tot zover is er nauwelijks verschil tussen het gebruik van de Tab-toets of van de muis.

Als je echter extra dingen onder de link hebt gestopt, die pas gaan werken als je over de link hovert, is er wel 'n verschil. Je geeft dat aan met :hover: als je over de link hovert. Met de Tab-toets alleen kun je niet over 'n link hoveren. Dus als er bijvoorbeeld 'n pop-up wordt geopend, zul je die niet zien als je de Tab-toets gebruik om naar 'n link te gaan.

Om dit op te lossen kun je op dezelfde manier als je :hover gebruikt :focus gebruiken: als de link focus heeft. Dat is dus als er 'n kadertje rondom de link staat en de link wordt gevolgd bij het indrukken van Enter.

Door dus a:hover, a:focus {...} te gebruiken, opent bijvoorbeeld 'n pop-up ook als je de Tab-toets gebruikt. Maar er zitten 'n paar adders onder het gras.

* Naast :hover en :focus is er nog :active. Deze laatste zou horen te werken als de muis wordt ingedrukt op de link. Dat werkt ook zo in alle browsers, behalve in Internet Explorer vóór versie 8. In haar onmetelijke wijsheid heeft Microsoft besloten af te wijken van de standaard: :active werkt in oudere versies zoals :focus hoort te werken, en :focus werkt gewoon helemaal niet vóór versie 8. In alle andere browsers werken :focus en :active dus wel volgens de standaard, en met ingang van versie 8 van Internet Explorer houdt Microsoft zich ook eindelijk aan de standaard.

Dat betekent dat je niet kunt volstaan met a:hover, a:focus {...}, maar dat je a:hover, a:focus, a:active {...} moet gebruiken, want anders werkt het niet in Internet Explorer 6 en 7. Het zal nog jaren duren voor deze twee browsers niet meer worden gebruikt, maar omdat Microsoft zich nu eindelijk ook aan de standaard houdt op dit punt, wordt :active nu ook langzaamaan bruikbaar voor waar het voor is bedoeld.

* Belangrijke informatie moet je niet geven via :focus of :active, omdat dit niet werkt als css uit staat.

* Ten slotte kan 'n pop-up of zoiets gruwelijk in de weg komen te staan, bijvoorbeeld door de rest van de pagina af te dekken. Iemand die gewoon de muis kan gebruiken, verplaatst deze even en de pagina is weer zichtbaar. Iemand die moeite heeft met het gebruik van de muis, heeft deze mogelijkheid niet of minder. Als je buiten de link en de daarbij horende pop-up en dergelijke klikt, sluit deze weliswaar, maar dat is nu juist het probleem: mensen die de muis niet goed kunnen gebruiken, hebben nou net daar problemen mee.

Als je via de terug-toets teruggaat naar de vorige pagina, heeft de link waar je vandaan kwam nog steeds focus, en dus staan pop-up en dergelijke ook nog open. Wat ook heel storend kan zijn als andere delen van de pagina daardoor niet te zien zijn. Op het moment dat ik dit schreef, werkte de terug-toets bij alle browsers zo, met uitzondering van Google Chrome. Maar 't kan best zijn dat Google Chrome het inmiddels ook doet, of 'n andere juist weer niet, want dit schijnt nogal te veranderen.

Om al deze redenen is het goed je even af te vragen of de voordelen van 'n pop-up en dergelijke wel opwegen tegen de nadelen. Ik zet zelf mijn eigen overwegingen bij elk voorbeeld steeds even erbij. Wat natuurlijk niet wil zeggen dat je daar geen andere mening over zou kunnen hebben.

Speciaal bij dit voorbeeld

In dit voorbeeld verandert alleen de kleur van de tekst van de link, en de link wordt onderstreept. Dat levert op geen enkele manier problemen op, maar het levert wel extra informatie op. Dus gebruik ik hier :hover, :focus en :active alle drie.

Beschrijving van code en css

De code die te maken heeft met de basis van dit voorbeeld is rood gekleurd. Alle voor dit voorbeeld niet-essentiële code is bruin.

Deze uitleg hoort bij het voorbeeld dat in de download zit. Het voorbeeld uit de download verschilt iets van het voorbeeld hier op de site. In de download ontbreken bijvoorbeeld de witte vlakken met de links. Ook in de kopregels zit vaak wat verschil. Daarnaast kunnen er nog andere (meestal kleine) verschillen zijn.

Als je deze uitleg leest naast de broncode van het voorbeeld op de site, kan het dus bijvoorbeeld zijn dat 'n <h1> uit de css bij 'n <h2> uit de html hoort. Maar het gaat niet om hele grote, fundamentele afwijkingen.

Als je dit lastig vindt, downloadt dan de hele handel (ga terug naar het voorbeeld en kies daar voor downloaden). In de download zit 'n voorbeeld dat wel naadloos aansluit op de uitleg in de download.

<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd"> <html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="nl" lang="nl">

Een document moet met een doctype beginnen om weergaveverschillen tussen browsers te voorkomen. Zonder doctype is de kans op verschillende (en soms volkomen verkeerde) weergave tussen verschillende browsers heel erg groot.

Geldige doctypes vind je op www.w3.org/QA/2002/04/valid-dtd-list.html.

Gebruik het volledige doctype, inclusief de url, anders werkt het niet goed.

De toevoeging achter <html hierboven hoort bij het gekozen doctype.

<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" />

Zorgt dat de browser letters met accenten en dergelijke goed kan weergeven. Als je als doctype html hebt gekozen, moet je niet eindigen op />, maar op > (dit geldt voor alles in de head wat eindigt op />).

utf-8 is de beste charset (tekenset), omdat deze alle talen van de wereld (en nog heel veel andere extra tekens) bestrijkt, maar toch niet meer ruimte inneemt voor de code dan nodig is. Als je utf-8 gebruikt, hoef je veel minder entiteiten (&auml; en dergelijke) te gebruiken, maar kun je bijvoorbeeld gewoon ä gebruiken.

Deze regel moet zo hoog mogelijk komen te staan, als eerste regel binnen de head, omdat hij anders door sommige browsers niet wordt gelezen.

<link rel="stylesheet" type="text/css" href="../../css/naam-van-stylesheet.css" />

Deze regel heeft in dit voorbeeldbestand geen enkel nut. Normaal genomen is het een verwijzing naar een extern stylesheet, waarin de style staat. In dit voorbeeld verwijst de href naar een niet bestaand bestand.

De bedoeling is dat je bovenstaande regels aanpast voor je eigen bestand. De hele style, die onder deze regels in de <head> staat, wordt dan in het externe bestand geplaatst waar de href naar verwijst. In dat bestand komt de style precies zo te staan zoals die nu in de <head> staat. Het bestand moet eindigen op .css.

Voordeel van een externe stylesheet is onder andere, dat deze geldig is voor alle pagina's waaraan deze is gelinkt. 'n Verandering in de lay-out hoef je dan maar op één enkele centrale plek te aan te brengen.

In die externe stylesheet zet je alles wat in dit voorbeeld tussen <style type="text/css"> en </style> staat (zonder deze begin- en eindregel).

Deze regel is gewoon 'n link die naar 'n bestand elders verwijst, waar de css in staat. Op de plaats van "../../css/naam-van-stylesheet.css" moet je pad naar en naam van jouw stylesheet invullen.

<style type="text/css">

Voor de duidelijkheid staat de style hier in het bestand zelf, maar het is beter deze in een apart stylesheet te zetten, zoals hierboven beschreven. In dat stylesheet komt alles wat tussen bovenstaande regel en </style> staat.

Technisch gezien is er geen enkel bezwaar om het in die stylesheet te zetten met dezelfde vreselijke lay-out als die ik in dit voorbeeld gebruik. Maar als je dat doet, garandeer ik je hele grote problemen omdat het volstrekt onoverzichtelijk is. Ik gebruik alleen deze lay-out omdat het anders veel te veel regels worden.

Voorbeeld van 'n goede lay-out in je css:


	div#header-buiten
	{
	    position: absolute;
	    right: 16px;
	    width: 100%;
	    height: 120px;
	    background: yellow;
	}

	div#header-binnen
	{
	    margin-left: 16px;
	    height: 120px;
	    text-align: center;
	}
body

Het element waarbinnen de hele pagina staat. Veel instellingen die hier worden opgegeven, worden geërfd door de kinderen van <body>. Ze gelden voor de hele pagina, tenzij ze later worden gewijzigd. Dit geldt bijvoorbeeld voor de lettersoort, de lettergrootte en de voorgrondkleur.

margin: 0; padding: 0;

Slim om te doen, is soms wat afwijkend in verschillende browsers.

font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;

Lettersoort. Als er geen Arial is, wordt gezocht naar Helvetica. Als dat er ook niet is in ieder geval 'n lettersoort zonder schreef (dwarsstreepjes).

font-size: 110%;

Iets groter dan standaard. 't Zal de leeftijd zijn, maar ik vind de standaardgrootte wat te klein.

Ik gebruik hier % als eenheid, en voor alle andere lettergroottes gebruik ik em. Dat komt door Internet Explorer. Als ik als maateenheid iets als px neem, kunnen gebruikers van Internet Explorer de lettergrootte niet veranderen.

Maar als ik overal em neem als maateenheid, wat dan voor de hand zou liggen, kom ik in de problemen met versies van Internet Explorer ouder dan versie 8. De stappen van de verkleining of vergroting zijn in die browsers zo groot, dat 't gelijk onleesbaar klein of absurd groot is.

Als je nou echter bij body geen em gebruikt (font-size: 1.1em; zou hetzelfde moeten zijn als font-size: 110%;), dan is de lettergrootte in Internet Explorer te veranderen, en in oudere versies dan versie 8 zijn de tussenstappen teruggebracht tot normale grootte.

Dit werkt ook als je als lettergrootte 100% invult. Dat heeft geen enkele invloed op de lettergrootte, behalve dus dat de tussenstappen in oudere versies nu normaal werken.

In Internet Explorer 8 is deze bug eindelijk gerepareerd. Aangezien we waarschijnlijk nog vele jaren met oudere versies dan Internet Explorer 8 zitten opgescheept, zal deze truc ook nog jaren moeten worden toegepast.

color: black;

Voorgrondkleur zwart. Dit is onder andere de kleur van de tekst.

Hoewel dit de standaardkleur is, geef ik de kleur toch op. Hieronder geef ik een achtergrondkleur op. Sommige mensen hebben zelf de voorgrond- en/of achtergrondkleur veranderd, bijvoorbeeld omdat ze slecht kleuren kunnen onderscheiden. Als ik nu de achtergrondkleur verander, maar niet de voorgrondkleur, loop ik het risico dat tekstkleur en achtergrondkleur te veel op elkaar gaan lijken.

Door beide op te geven, weet ik redelijk zeker dat achtergrond- en tekstkleur genoeg van elkaar blijven verschillen. Als de gebruiker !important heeft gebruikt, is er nog niets aan de hand, want dan veranderen achtergrond- en voorgrondkleur geen van beide.

background: #ff9;

Achtergrondkleurtje.

ul#kruimels

De ongeordende lijst met id="kruimels". Dit is de lijst waarbinnen de broodkruimels staan.

height: 1.8em;

Hoogte. Als eenheid neem ik em, zodat de hoogte ook in Internet Explorer mee verandert met de lettergrootte.

Een <ul> is een blok-element. Normaal genomen krijgt dat automatisch precies genoeg hoogte als nodig is om de inhoud weer te geven. Dat zijn hier de lijst-items met de broodkruimels.

Deze <li>'s zijn echter gefloat, en dan hebben ze geen invloed meer op de hoogte van hun ouder. Daardoor zou de <ul> geen enkele hoogte krijgen. En dat levert vreemde problemen op met de elementen die na de <ul> komen. Om dat te voorkomen, geef ik de <ul> zelf 'n hoogte.

Ik geef de balk dezelfde hoogte als de 'kruimels' die erin staan.

list-style-type: none;

De gebruikelijke bullets en dergelijke wil ik hier niet.

padding: 0; margin: 0;

Verschillende browsers hebben verschillende standaard-instellingen voor padding en marge in 'n <ul>. Door ze op 0 te zetten zijn ze in alle browsers hetzelfde.

ul#kruimels li

De lijst-items binnen de ongeordende lijst met id="kruimels". In elk lijst-item staat 'n 'kruimel'.

float: left;

Van zichzelf zijn <li>'s blok-elementen, dus ze komen op een nieuwe regel te staan. Door ze te floaten komen ze naast elkaar te staan.

line-height: 1.8em;

Dit is wel 'n goeie hoogte, vind ik. Ik gebruik line-height en niet height, omdat tekst automatisch halverwege de regelhoogte komt te staan. Nu staat de tekst dus netjes verticaal gecentreerd.

De tekst staat weliswaar binnen de <a> en de <span> die binnen de lijst-items liggen, maar de regelhoogte wordt geërfd door de kinderen. Door hem hier neer te zetten bestrijk ik zowel de <a>'s als de <span>, dat spaart weer 'n regeltje css uit.

Als eenheid neem ik em, zodat ook bij Internet Explorer de regelhoogte mee verandert met de lettergrootte.

ul#kruimels li a

De links binnen de lijst-items binnen de ongeordende lijst met ul="kruimels". Dit zijn de links binnen de broodkruimels.

display: block;

Van zichzelf is een <a> een inline-element. Door er 'n blok-element van te maken, kan ik eigenschappen als line-height gebruiken. Bij ul#kruimels li heb ik aan alle <li>'s een regelhoogte opgegeven. Die regelhoogte wordt geërfd door de kinderen van de <li>, waaronder deze <a>. Maar om te kunnen werken moet de <a> dan wel een blok-element zijn.

Als eenheid neem ik em, zodat ook bij Internet Explorer de regelhoogte mee verandert met de lettergrootte.

padding: 0 15px 0 10px;

Links 15 px en rechts 10 px padding. Hierdoor komt de tekst van de links goed te staan ten opzichte van de pijlpunten. Zonder padding komen de teksten tegen de pijlpunten aan te staan, zoals hiernaast is te zien.

text-decoration: none;

De gebruikelijke onderstreping onder 'n link vind ik hier niet mooi.

color: #555;

Normaal genomen krijgt de tekst in 'n link 'n kleur. Hier maak ik de voorgrondkleur donkergrijs, waardoor ook de tekst deze kleur krijgt, dat vind ik mooier.

background: url(../086-pics/pijl.gif) no-repeat right center white;

Deel van de achtergrond-afbeelding dat wordt gebruiktVoor de pijlpunt in de broodkruimels wordt een kleine gif gebruikt. Deze is vrij hoog, zodat ook bij 'n grote lettergrootte de pijlpunt niet wordt 'afgekapt'.

De rechterkant van de pijlpunt is grijs, naar links toe verloopt de kleur naar wit. Dit wit sluit aan op de achtergrondkleur van de <a>. Hierdoor hoeft de gif niet breder te zijn dan nodig is voor de punt van de pijl, waardoor het 'n klein bestand blijft.

Bij 'n normale lettergrootte zie je niet meer dan het middendeel van de gif, hiernaast weergegeven met 'n stippellijn. In de breedte zie je toch het volledige verloop van grijs naar wit, ongeacht hoe hoog het deel van de gif is dat je ziet.

Omdat één pijlpunt wel genoeg is, moet de afbeelding niet worden herhaald.

De gif wordt rechts neergezet, daardoor zie je altijd de punt van de pijl. Horizontaal wordt hij in het midden gezet, zodat de pijlpunt horizontaal altijd in het midden staat. En de witte achtergrondkleur sluit aan op de linkerkant van de gif.

Wat op de afbeelding wit is, is in werkelijkheid doorzichtig. Dat is van belang voor de meest rechtse pijlpunt, die boven de pagina staat. Zou de achtergrond bijvoorbeeld wit zijn, dan zou de meest rechtse pijlpunt binnen 'n witte rechthoek staan.

li#deze

Het lijst-item met id="deze". Deze hoort bij de huidige pagina. Het is altijd het meest rechtse lijst-item.

background: white;

Bij ul#kruimels li a heb ik de links 'n witte achtergrond gegeven. In dit lijst-item staat geen link, dus deze moet ik nog apart 'n witte achtergrond geven.

Een <li> is een blok-element. Normaal genomen wordt dat even breed als z'n ouder, dat is hier ul#kruimels. Een <ul> is ook 'n blok-element en wordt dus ook weer even breed als z'n ouder. Dat is hier de body, en die is normaal genomen even breed als het venster van de browser.

Deze <li> zou dus even breed worden als het venster van de browser. En dus zou de witte achtergrond ook zo breed worden. Maar omdat bij ul#kruimels li alle <li>'s naar links zijn gefloat, is dat niet zo. Een gefloat blok-element wordt niet breder dan nodig is om de inhoud weer te geven. Dat komt hier prima uit.

li#deze span

De span binnen het lijst-item met id="deze". Binnen deze span staat de tekst in de broodkruimel die bij de huidige pagina hoort.

position: relative;

Om de span te kunnen verplaatsen.

left: 10px;

De hele span wordt 10 px naar rechts verschoven. Hierdoor gaat ook de inhoud, waaronder de achtergrond-afbeelding met de pijlpunt, mee naar rechts. Daardoor komt de pijlpunt, die naast de punt doorzichtig is, boven de pagina te staan. Door dat doorzichtige deel van de gif zie je dan de kleur van de pagina, en niet het wit van het lijst-item. Zonder deze correctie ziet het eruit zoals op de afbeelding hiernaast.

display: inline-block;

Van zichzelf is een span een inline-element. Door er 'n blok-element van te maken, kan ik eigenschappen als line-height gebruiken. Bij ul#kruimels li heb ik aan alle <li>'s een regelhoogte opgegeven. Die regelhoogte wordt geërfd door de kinderen van de <li>, waaronder deze span. Maar om te kunnen werken moet de span dan wel een blok-element zijn.

display: block; zou ook kunnen, maar Internet Explorer 6 plaatst de span dan ten onrechte op een nieuwe regel. Ten onrechte, want de span staat binnen een <li> die is gefloat, en die <li> hoort de baas te zijn.

Als eenheid neem ik em, zodat ook bij Internet Explorer de regelhoogte mee verandert met de lettergrootte.

padding: 0 15px 0 0;

Rechts een padding van 15 px voor wat afstand tussen tekst en punt van de pijl. Links hoeft geen padding, want ik heb de span met de tekst hierboven al10 px naar rechts verplaatst.

background: url(../086-pics/pijl.gif) no-repeat right center;

Achtergrondplaatje met de punt van de pijl. Zie bij background: url. Het enige verschil met de beschrijving daar is, dat hier geen witte achtergrond wordt opgegeven. Daardoor is de pagina zichtbaar door de doorzichtige achtergrond van de gif heen.

color: brown;

Voorgrondkleur bruin. Hierdoor wordt ook de tekstkleur van de kruimel die bij de huidige pagina hoort bruin.

ul#kruimels li a:hover, ul#kruimels li a:focus, ul#kruimels li a:active

Als ik over 'n link binnen 'n lijst-item binnen de ul met id="kruimels" hover, of als deze link focus heeft of actief is.

'n Link heeft focus als je er met de Tab-toets of op 'n soortgelijke manier bent aangekomen. Als je op Enter drukt, wordt de link gevolgd. Een link is actief als je de muis indrukt boven de link (en ingedrukt houdt). Dankzij Internet Explorer 6 en 7 moet ik :focus en :active beide gebruiken, meer uitleg bij Alleen :hover of :hover, :focus en :active?

color: green; text-decoration: underline;

Bij hoveren en als de link focus heeft, moet de voorgrondkleur, en dus ook de tekstkleur, groen worden. Ook moet de tekst dan onderstreept worden. Hierdoor gaat de broodkruimel er meer als 'n gewone link uitzien, zodat mensen hopelijk begrijpen dat het 'n link is waar je op kunt klikken.

ul#menu, ul ul

De ongeordende lijst met id="menu", en elke <ul> die binnen 'n andere <ul> ligt. Hiermee besla ik het menu dat onder de broodkruimels staat. Ik kan niet alleen <ul> gebruiken als selector, want dan zou het ook gelden voor de <ul> met de broodkruimels.

Alleen ul#menu is ook niet genoeg, want dat bestrijkt de geneste <ul>'s niet. Deze combinatie bestrijkt het hele menu, zonder dat hij voor de broodkruimels geldt.

list-style-type: decimal;

Teller weergeven voor de lijst-items.

De code aanpassen aan je eigen ontwerp

Toegankelijkheid en zoekmachines

Het eerste deel van deze tekst is voor alle voorbeelden hetzelfde. Eventueel specifiek voor dit voorbeeld geldende dingen staan verderop onder het kopje Specifiek voor dit voorbeeld.

Toegankelijkheid (accessibility in het Engels) is belangrijk voor bijvoorbeeld blinden die een spraakbrowser gebruiken, of voor motorisch gehandicapte mensen die moeite hebben met het bedienen van een muis. Een spider van een zoekmachine (dat is het programmaatje wat de site indexeert voor de zoekmachine) is te vergelijken met een blinde. Als je je site goed toegankelijk maakt voor gehandicapten, is dat dus gelijk goed voor een hogere plaats in een zoekmachine. Dus als je 't niet uit sociale motieven wilt doen, kun je 't uit egoïstische motieven doen.

(Op die plaats in de zoekmachine heb je maar beperkt invloed. De toegankelijkheid van je site is maar één van de factoren, maar zeker niet onbelangrijk.)

Als je bij het maken van je site al rekening houdt met toegankelijkheid, is dat nauwelijks extra werk. 't Is ongeveer te vergelijken met inbraakbescherming: doe dat bij 'n nieuw huis en 't is nauwelijks extra werk, doe 't bij 'n bestaand huis en 't is al snel 'n enorme klus.

Enkele tips die helpen bij toegankelijkheid:

Specifiek voor dit voorbeeld

Zonder css zijn de broodkruimels 'n gewone ongeordende lijst (<ul>). Zonder afbeeldingen valt alleen de punt rechts weg. Broodkruimels leveren dus geen toegankelijkheidsproblemen op.

Omdat de broodkruimels in feite een klein menu zijn, zijn ze in een ongeordende lijst (<ul>) gezet. Dit is verreweg het makkelijkste. Bovendien herkennen spraakbrowsers en dergelijke vaak een menu dat in een <ul> staat, waardoor ze het in één keer over kunnen slaan. Daarom is het goed menu's zoveel mogelijk in een <ul> te zetten.

Getest in

Laatst gecontroleerd op 3 april 2012.

(Internet Explorer 6 is voor het laatst gecontroleerd op 16 april 2010. Op deze browser test ik niet meer. Maar omdat de code niet is veranderd, neem ik aan dat dit voorbeeld ook nog werkt in Internet Explorer 6.)

Dit voorbeeld is getest in Firefox, Opera, Safari, Google Chrome, Internet Explorer 6, 7, 8 en 9 in de resoluties 800x600, 1024x768, 1280x1024 en 1440x900. Steeds met de laatste versie van die browsers, omdat ik geen zin heb om rekening te houden met mensen die met zwaar verouderde browsers surfen. Dat is trouwens vragen om ellende, want updates van browsers hebben heel vaak met beveiligingsproblemen te maken. In de resoluties 1024x768, 1280x1024 en 1440x900 is ook in- en uitzoomen en een kleinere en grotere letter getest. Er is ingezoomd en vergroot tot zover de browser kan, maar niet verder dan tot 200%.

Eventuele problemen met betrekking tot zoomen en lettergrootte staan bij Bekende problemen.

Er is getest met behulp van muis en toetsenbord.

Naast deze 'gewone' browsers is ook getest in Lynx, WebbIE, NVDA en Fangs Screen Reader Emulator. Lynx is een browser die alleen tekst laat zien en geen css gebruikt. WebbIE is een browser die gericht is op mensen met een handicap. NVDA is een screenreader, zoals die door blinden wordt gebruikt. Fangs Screen Reader Emulator is een extensie bij Firefox, die de pagina laat zien zoals een screenreader hem ziet.

Als het voorbeeld in deze vier programma's toegankelijk is, zou het in principe toegankelijk moeten zijn in alle aangepaste browsers en dergelijke. En dus ook voor zoekmachines, want een zoekmachine is redelijk vergelijkbaar met een blinde. Eventuele opmerkingen over de toegankelijkheid van dit voorbeeld staan onderaan Toegankelijkheid en zoekmachines onder het kopje Specifiek voor dit voorbeeld.

Alleen op de hierboven genoemde systemen en browsers is getest. Er is dus niet getest op bijvoorbeeld mobiele systemen als iOS of Android, en ook niet op apparaten als smartphones, iPad, enz. De kans is heel erg groot dat dit voorbeeld niet (volledig) werkt op dat soort systemen en apparaten. Om het wel (volledig) werkend te krijgen, zul je vaak wijzigingen en/of aanvullingen moeten aanbrengen.

De html is gevalideerd met de validator van w3c, de css ook. Als om een of andere reden niet volledig gevalideerd kon worden, wordt dat bij Bekende problemen vermeld.

Nieuwe browsers test ik pas als ze uit het bèta-stadium zijn, omdat er anders 'n redelijke kans is dat ik 'n bug zit te omzeilen, die voor de uiteindelijke versie nog gerepareerd wordt. Dit voorbeeld is alleen getest in de hierboven met name genoemde browsers. Vragen over niet-geteste browsers kan ik niet beantwoorden, en het melden van fouten in niet-geteste browsers heeft ook geen enkel nut. (Melden van fouten, problemen, enz. in wel geteste browsers: graag!)

Wijzigingen

Alleen grotere wijzigingen worden hier vermeld, geen dingen als een link die is geüpdatet.

:

Nieuw opgenomen.

Bekende problemen

Alle browsers

Zwarte lijn boven tekstDe grens tussen twee broodkruimels, dus ook de grens tussen twee links, loopt niet gelijk met de punt van de pijl. Op de illustratie hiernaast geeft de stippellijn de grens aan.

Je zou denken dat het witte deel links van de stippellijn nog bij de rode link hoort, maar dat is niet zo. In de praktijk levert dit eigenlijk geen problemen op: je moet behoorlijk je best doen om zo op het randje te klikken.

Internet Explorer 6

Klikken op de link en het verkleuren bij hoveren werken alleen maar als je op de tekst klikt of hovert, niet op de rest van de broodkruimel. Dat is simpel te corrigeren door 'n hoogte te geven aan de links, maar dan moet je ze ook weer naar links floaten. Voor dit fossiel doe ik dit soort aanpassingen niet meer. Het werkt en die malware-broeikas hoort gewoon al jaren niet meer gebruikt te worden.

Internet Explorer 7

Bij inzoomen (vergroten) komt de witte achtergrond van het laatste vakje iets onder de balk te staan. Bij uitzoomen komt de witte achtergrond van het laatste vakje iets boven de balk te staan. Dit komt door de slechte werking van zoomen in deze browser. Als je alleen de lettergrootte verandert, gaat het wel goed. In Internet Explorer 8 werkt zoomen wel goed.